به گزارش ثریا - اختتامیه نوزدهمین جشنواره کتاب‌های آموزشی و تربیتی رشد عصر روز گذشته یکشنبه 30 آبان ماه در مدرسه دارالفنون برگزار شد.

در ابتدای این برنامه کیومرث جهانگردی دبیر این جشنواره ضمن تقدیر از اقدامات انجام شده و همکاری‌های انجام شده در این رویداد، گفت: در اردیبهشت ماه سال جاری و طبق مصوبه انجام شده، بنا بر این قرار گرفت که هر کتابی در حوزه تعلیم و تربیت، حداقل توسط دو داور و ارزیاب بررسی شود. در این راستا اگر نظر داوران همسو نبود، کار به یک داور سوم ارجاع داده خواهد شد.

وی افزود: در صورت اعتراض ناشران به اقدام انجام شده، قطعا اثر در یک کمیته علمی مورد بررسی قرار خواهد گرفت تا رعایت انصاف را برای آثاری که در مدارس قابل ارائه هستند، داشته باشیم. اگر نظر داوران با یکدیگر همسو نبود، به داور سوم ارائه خواهد شد و اگر ناشر اعتراضی داشته باشد، یک کمیته علمی از اعضای حقیقی و حقوقی به این بخش خواهند پرداخت تا رعایت انصاف را در آثاری که به مدارس می رسند داشته باشیم. برای اینکه همه اولیا و مربیان و هم معلمان و دانش آموزان بتوانند نسبت به اطلاعات دسترسی داشته باشند، نشان استاندارد به صورت الکترونیکی مورد بهره برداری قرار گرفته بود، از طریق سایت قابل دریافت است و امکان درج این نشان برای اطلاع مخاطبان وجود دارد.

معاون سامان دهی منابع آموزشی و تربیتی دفتر انتشارات و فناوری آموزشی درباره برگزاری نوزدهمین جشنواره کتابهای رشد، گفت: در رابطه با جشنواره، آثار در یک مرحله مورد غربالگری قرار گرفتند و سپس داوران بر اساس فرم‌های ویژه نسبت به انتخاب بهترین آثار، تلاش کردند. در نهایت نیز کار داوران به تایید کمیته علمی رسید تا طی یک فرایند درست، کار از هر لحاظ مطمئن و درست به دست خانواده‌ها، دانش آموزان و معلمان برسد.

جهانگردی ادامه داد: در این جشنواره از بین آثاری که به سازمان رسید، 1338 کتاب مورد تایید قرار گرفت و در سامانه تخصصی اطلاع رسانی شد. این آثار پس از ورود به جشنواره شدند و مورد غربالگری در 27 گروه تخصصی قرار گرفتند. از بین این میران از آثار در مرحله بعد 11 عنوان به کتاب برگزیده انتخاب شدند. همچنین 22 اثر نیز به عنوان آثار قابل تقدیر و شایسته شناخته شد و سایر آثار نیز به عنوان آثاری که وارد مرحله نهایی و نامزد دریافت جایزه هستند، معرفی شدند.

وی خاطر نشان کرد: در این دوره، ما تلاش کردیم، به تخصصی تر کردن این جشنواره توجه کنیم لذا می‌توان تفاوتی جدی را در این دوره دید که در سراسر جشنواره‌های جهان شاید کمتر دیده شده است. در تمام دنیا آثار نوع جشنواره‌ها بر مبنای مولفه به عنوان مهمترین محوریت مورد ارزیابی قرار می‌گیرند اما ما سعی کردیم که این آثار را در قالب معنا و فرم نیز مورد بررسی قرار دهیم لذا در این جشنواره کتاب‌های آموزشی و تربیتی هم بر مبنای مولفه و هم ابعاد دیگر مورد بررسی قرار گرفتند و مباحثی مانند تحریک فکر و افزایش انگیزه مخاطب نیز در مولفه‌های ارزشیابی مورد توجه قرار گرفتند چرا که تلاش ما این بود که بر جنبه و وجه تخصصی جشنواره تاکیدی جدی داشته باشیم.

جهانگردی در ادامه به بیان خلاصه نظر هیات داوران در بخش‌ها و گروه‌های مختلف پرداخت و گفت: بر مبنای نظر داوران این جشنواره، آثار به لحاظ نقاط قوت، در شرایطی بودند که می‌توان وضع موجود، و آثار این عرصه را متوسط اما رو به جلو توصیف کرد.
او ادامه داد: به نظر می‌رسد که برگزاری این جشنواره موجب ارتقای کیفیت نشر دانش و ایجاد انگیزه بیشتر مولفان و ناشران خواهد شد.

معاون سامان دهی منابع آموزشی و تربیتی دفتر انتشارات و فناوری آموزشی به توضیح پیشنهادات گروه داوران معارف و قرآن پرداخت و گفت: از نگاه داوران این گروه، بیان شده که شایسته است کتاب‌هایی که در حوزه معارف و قرآن چاپ می‌شوند، در درجه اول برای دبیران دینی و قرآن راهگشا باشند و از نظر تدریس آنها را پشتیبانی کنند. در درجه بعدی نیز ضروری است که این آثار بتواند برای پاسخگویی به سوالات و شبهات دانش آموزان گام بردارد.

در ادامه وی به بیان پیشنهاد هیات داوران برای اهل قلم، پرداخت و بیان کرد: لازم است که اهل قلم، دیدگاه‌های خود را به مدیران سازمان و دفتر ارسال کنند تا به آنها توجه شود.

او تاکید کرد: با توجه به اینکه اغلب ناشران با معیارها و ضوابط مدارس آشنایی لازم را ندارند، ضروری است که برای ناشران کارگاه‌هایی را در سازمان برگزار کنیم که البته این کار تا حدودی انجام شده و در دستور جدی برای آینده نیز قرار داده شده است.

همراهی کتاب درسی و غیر درسی به تربیت انسان‌های خلاق و آگاه در جامعه می‌انجامد

در بخش دیگری از این مراسم عبدالعظیم فریدون، رئیس هیات مدیره انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان در بخش دیگری از این مراسم، گفت: هدف از تولید کتاب‌های درسی افزایش دانش مخاطبان، در محدوده کلاس درس و زمانی است که برای ساعت درسی مد نظر قرار می‌گیرد. در واقع این افزایش آگاهی با توجه به تنوع موضوعاتی که در کتاب‌های درسی وجود دارد، محدود به ساعت و تعداد دانش آموزان صورت می‌پذیرد اما مطالعه کتاب‌های غیر درسی قطعا این محدودیت را ندارد.

وی افزود: این کتاب‌ها با هدف رشد فکری و تربیت انسان‌های خلاق، آگاه و متفکر تدوین و منتشر می‌شود. حال اگر این دو در کنار یکدیگر قرار گیرند قطعا در یک جامعه انسان‌های بهتری تربیت می‌شوند که آینده آن جامعه را تضمین می‌کنند.

رئیس هیات مدیره انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان تصریح کرد: در این جشنواره بخش دوم یعنی کتاب‌های کمک درسی و آموزشی مد نظر قرار گرفته است زیرا این کتاب‌ها ابعاد مختلفی را مد نظر قرار می‌دهند، به عنوان مثال در بخش ادبیات، این نوع آثار، انسان‌ها را با خود همراه می‌کند و بسیاری از مشکلات تربیتی و روحی کودکان را از بین می‌برد.

فریدون ادامه داد: مسئله اصلی اینجاست که کودکان تا پیش از ورود به دبستان، بسیار کتاب را دوست دارند اما به محض ورود به مدرسه، این ارتباط گسسته می‌شود زیرا بین کتاب‌های درسی و غیر درسی، در بدنه مدارس ارتباطی وجود ندارد و عملا کتاب‌های غیر درسی جایگاه خود را در کنار کتاب‌های درسی نیافته‌اند لذا ضروری است که به این موضوع بیاندیشیم.

وی افزود: تقدیر از کتاب‌های برتر در این جشنواره باعث خرسندی است اما ما در این بخش نیازمند حمایت بیشتر هستیم تا تمام حمایت‌ها صرفا به جشنواره ختم نشود و آثار برتر در هیاهوی دنیای امروز گم نشوند.. به نظر من ضروری است که حداقل کتاب‌های مورد تایید و تقدیر در این جشنواره، حداقل در کتابخانه‌های مدارس قرار گیرند و حتی در صورت کمبود بودجه و امکانات، از خیرین و افراد حاضر در این عرصه برای حمایت استفاده کنیم زیرا بخش خصوصی در بدترین شرایط ممکن قرار دارد و ما باید از این حوزه حمایت کنیم.

تعامل ناشران با سازمان پژوهش طی یک سال اخیر در چهل سال گذشته بی سابقه بود

سپس وحید تمنا، رئیس هیات مدیره انجمن فرهنگی ناشران آموزشی نیز در بخش پایانی این مراسم، گفت: توسعه در یک کشور، الزاما وابسته به آموزش است و همه ما این امر را می‌دانیم. از سوی دیگر همه ما می‌دانیم که مهمترین منبع آموزشی برای شکل دهی به توسعه، منبع کتبی است که به صورت‌های گوناگونی ارائه می‌شود. از همین زاویه باید میان کسانی که به عنوان بخش خصوصی وظیفه تولید کتاب را به عهده می‌گیرند و نقطه‌ای که وظیفه آموزش و پرورش کشور را به صورت کلان بر عهده دارد، تعامل ایجاد شود.

وی ضمن تشکر از همکاری انجام شده در سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، بیان کرد: طی 40 سال گذشته، میزان جلساتی که انجمن فرهنگی ناشران آموزشی با آموزش و پرورش داشت، به ارتباط ما در سال 99 و ابتدای سال جاری محدود می‌شود، و ما تاکنون این میزان از ارتباط را نداشتیم زیرا معمولا نوع روابط این دو بخش تعاملی نبود.

تمنا خاطر نشان کرد: 90 درصد کتاب‌های تولیدی که ما در حوزه آموزشی داریم، توسط دو انجمن فرهنگی ناشران آموزشی و انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان تولید می‌شود اما آنچه که توسط این دو بخش به تولید می‌رسد، نتیجه تجربه‌ای است که بر حسب ضرورت جامعه شکل گرفته است این در حالی است که عموما اسناد بالادستی برای چگونگی این کتاب‌ها، بدون حضور ناشران به تصویب قوانینی می‌پردازد لذا ما در اغلب موارد دخالتی نداریم.

وی ادامه داد: با توجه به تعامل مثبتی که امروز رخ داده، امیدواریم که بتوانیم در اسناد تنظیمی نقش داشته باشیم و خروجی به دست آمده بتواند مورد تایید دو طرف باشد.

بر اساس این گزارش، در مراسم اختتامیه نوزدهمین جشنواره کتاب رشد، علی محبی، معاون برنامه ریزی و تولید بسته های تربیت و یادگیری، محمد علوی تبار، معاون توسعه منابع و پشتیبانی سازمان پژوهش، علی رمضانی، مدیرکل فرهنگی و هنری وزارت آموزش و پرورش، صادقی معاون مرکز روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش، مشاوران، مولفان، ناشران و نمایندگان موسسات فرهنگی و آموزشی فعال در حوزه منابع آموزشی و تربیتی حضور داشتند.

شایان ذکر است، نمایشگاه آثار نوزدهمین جشنواره کتاب رشد با حضور 15 شرکت و موسسه فرهنگی و آموزشی تولید کننده منابع آموزشی و تربیتی در حوزه محصولات مکتوب و غیرمکتوب، تجهیزات، نرم افزارها، فیلم های آموزشی و تربیتی 29 و 30 آبان ماه برای بازدید علاقمندان منابع آموزشی و تربیتی فعال در مدرسه دارالفنون برگزار شد.

منبع : روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی