به گزارش شبکه علمی ثریا،‌ زکریا حسینی پژوهشگر حوزه سیاست­‌گذاری آموزشی با اشاره به زمزمه حذف مدارس سمپاد از مقطع متوسطه اول، اظهار داشت: دلایل متعددی برای ضرورت وجود سمپاد در مقطع متوسطه اول وجود دارد که از جمله می‌توان به ارائه فرصت‌های مناسب برای دانش‌آموزان تیزهوش و مدیریت بهینه منابع محدود آموزشی اشاره کرد.

وی افزود: در هر جامعه درصد محدودی از افراد با هوش‌بهر بالا هستند که برای پرورش استعدادهای آنها لازم است آموزش‌های ویژه‌ای به آنها ارائه شود ولی با توجه وضعیت کنونی نظام آموزشی که نمی‌توانیم این آموزش‌­ها را در مدارس عادی ارائه دهیم، ناگزیریم که همچون دانش‌آموزان استثنایی، برای این دانش‌آموزان هم مدارس ویژه‌ای مطابق نیازشان طراحی کنیم.

حسینی اضافه کرد: یکی دیگر از دلایل اصلی وجود مدارس سمپاد در آموزش و پرورش، مدیریت بهینه منابع محدود آموزشی است؛ با توجه به اینکه در کشور ما منابع مالی محدودی به سرمایه‌گذاری در آموزش اختصاص می­‌یابد، منطقی‌تر آن است که بخشی از این منابع برای قشر محدودی هزینه شود که بهره‌وری آن­ها بیشتر است، این قشر محدود همان دانش‌­آموزان مستعد و تیزهوش هستند و این امر با عدالت نیز کاملاً سازگار است.

*دانش‌آموزان انگلیسی از 11 سالگی برای مدارس گرامر گزینش می‌شوند

پژوهشگر حوزه سیاست­‌گذاری آموزشی بیان داشت: پاسخ ذهنی به این پرسش که از چه زمانی آموزش ویژه یک دانش‌آموز تیزهوش باید آغاز شود، این است که هر چقدر سن پرورش آنها پایین‌تر باشد هم برای جامعه و هم برای فرد تیزهوش بهتر است، به شرط آنکه بتوانیم شناسایی درستی انجام دهیم؛ با توجه به اینکه بیان می­‌شود خطای شناسایی این افراد در سنین دوره ابتدایی بالاست، سن مناسب برای شناسایی عملاً انتهای دوره ابتدایی خواهد بود. در ایران در برهه‌­ای هم مدارس ابتدایی تیزهوشان به صورت محدود تجربه شد که ظاهراً تجربه ناموفقی بود.

وی با بیان اینکه در انگلستان نیز مدارس گرامر مخصوص دانش‌آموزان مستعد طراحی شده است، گفت: این مدارس در انگلستان نیز در سن 11 سالگی گزینش می­‌کنند این یعنی تجربیات کشورهای دیگر هم می‌‌تواند این مطلب را تأیید کند البته این به معنای الگوبرداری نیست و ما برای دانش‌آموزان خود بومی فکر و عمل می‌کنیم.

*زمان طلایی پرورش استعدادها در متوسطه دوم گذشته است

حسینی با بیان اینکه دانش‌آموزان در مقطع متوسطه دوم شخصیت شکل‌گرفته‌ای پیدا کرده‌اند، ادامه داد: اگر در سنین 12 تا 15 سال دانش‌آموز تیزهوش به خدمات آموزشی مناسب دسترسی نداشته باشد ممکن است دیگر نتواند استعدادهای خاص خود را در مقطع متوسطه دوم پرورش دهد زیرا عملاً زمان طلایی پرورش استعدادها و آموزش‌های باکیفیت گذشته است؛ نقش مقطع متوسطه اول در زمینه­‌سازی انتخاب رشته تحصیلی نیز اهمیت این دوره را دو چندان می­‌کند.

پژوهشگر حوزه سیاست­گذاری آموزشی با بیان اینکه سن استاندارد و منطقی برای آغاز آموزش‌های ویژه به افراد تیزهوش در متوسطه اول است، اضافه کرد: چیزی که اکنون سمپاد را برای برخی افراد مسئله کرده است بحث جداسازی بین افراد عادی و تیزهوش است در حالی که مدارس غیردولتی نیز با برگزاری آزمون‌های ورودی این جداسازی را انجام می‌دهند و کسی با آن مخالفت نمی‌کند و تنها به مسئله جداسازی در سمپاد می‌پردازند؛ به نظر می‌رسد منافعی در این بی‌توجهی وجود داشته باشد.

وی با بیان اینکه برخی با این باور که دانش‌آموزان در پایه ششم در صورت قبول نشدن در آزمون مدارس سمپاد متحمل شکست می‌شوند، با برگزاری این آزمون‌ها مخالفت کرده و به دنبال برچیدن مدارس تیزهوشان از مقطع متوسطه اول هستند، گفت: شکست نمی‌تواند یک دلیل معقول برای حذف مدارس سمپاد از متوسطه اول باشد بلکه باید مواجهه درست با شکست را در آموزش و پرورش به دانش‌آموزان بیاموزیم نه اینکه به دلیل صرف شکست آنها را از آزمون‌های بزرگ دور کنیم چرا که تجربه شکست در زندگی از مردود شدن در مقطع ابتدایی می‌­تواند شروع شود و تا سال‌های پایانی زندگی فرد هم همراه او باشد.

*تعارض ارزشیابی توصیفی با آزمون تستی مغلطه است

حسینی تصریح کرد: برخی نیز دلیل مخالفت خود را با مدارس سمپاد در مقطع متوسطه اول تعارض وجود آنها با ارزشیابی توصیفی می‌دانند در حالی که اولین شرط شرکت در آزمون سمپاد این است که دانش‌آموز در پایه پنجم در ارزشیابی توصیفی موفق به کسب درجه خیلی‌خوب شده باشد و این یعنی نظام پذیرش در این مدارس کاملاً سازگار با ارزشیابی توصیفی عمل می­‌کند.

پژوهشگر حوزه سیاست­گذاری آموزشی با بیان اینکه ارزشیابی توصیفی روش سنجش نیست، بلکه الگویی برای گزارش نتیجه سنجش دانش‌آموزان است، خاطرنشان کرد: مشخص نیست در منظر این افراد یک آزمون تستی چگونه می­‌تواند این گزارش­‌دهی توصیفی را مخدوش کند و از نظر ماهیتی چه تعارضی بین این آزمون با ارزشیابی توصیفی وجود دارد و طرح آن مغلطه است.

*ضرورت فرهنگ‌سازی تعلق مدارس سمپاد به دانش‌آموزان تیزهوش و نه صرفاً سخت‌کوش

وی با بیان اینکه معمولاً 20 درصد دانش‌آموزان شرایط شرکت در آزمون مدارس تیزهوشان را پیدا می‌کنند، عنوان کرد: باید آزمون‌های مدارس تیزهوشان استانداردسازی شوند و این فرهنگ که این مدارس مختص به دانش‌آموزان هوش‌بهر بالاست ایجاد شود تا خانواده‌ها با ایجاد محیط دشوار فرزندان خود را با سخت‌کوشی وادار به ورود به این مداس نکنند؛ همچنین می­‌توان با روش‌­هایی نظیر طرح ملی شهاب اولاً ابزار شناسایی را محدود به آزمون نکرد و ثانیاً همان 20 درصد داوطلبان اولیه را نیز کاهش داد تا بتوان از آزمون­‌های تشریحی نیز در شناسایی بهره برد.

حسینی با بیان اینکه یکی دیگر از دلایل مخالفان وجود مدارس سمپاد در مقطع متوسطه اول بحث برچسب‌زنی به دانش‌آموزان است، گفت: آیا با بر برچیدن این مدارس از متوسطه اول و باقی ماندن آنها در متوسطه دوم این مسئله حل می‌شود؟ ضمن اینکه باید دید آیا مشکل برچسب زنی قابل حل نیست؟ به طور مثال حذف نام استعدادهای درخشان و یا تیزهوشان از اسم این مدارس می‌­تواند این اتفاق را تعدیل کند؟ همچنین اقدامات تربیتی در این مدارس و تثبیت حس وطن دوستی و خدمت به وطن در این دانش‌آموزان نیز یکی دیگر از روش‌های تضعیف آثار این برچسب‌زنی به نظر می‌­رسد.

*حذف سمپاد از متوسطه اول با هدف تقویت مدارس غیردولتی مطرح شده است

پژوهشگر حوزه سیاست­گذاری آموزشی با بیان اینکه این گمانه‌زنی وجود دارد که طرفداران حذف مدارس سمپاد به دنبال رونق گرفتن مدارس غیردولتی هستند، تصریح کرد: اگر مدارس سمپاد حذف شوند صرفاً مدارس غیردولتی قوت می‌گیرند و چالش اصلی مطرح شده توسط مخالفان وجود این مدارس که جداسازی و برگزاری آزمون ورودی بود همچنان به قوت خود باقی است؛ ضمن اینکه با حذف این مدارس، دانش‌آموزان با استعدادی که توان مالی ثبت‌نام در مدارس غیردولتی را ندارند عملاً از آموزش باکیفیت محروم می‌شوند و این امر به صراحت مخالف با عدالت آموزشی است.

وی تصریح کرد: در گزارش صد روزه دولت یازدهم هم، توسعه مدارس استعدادهای درخشان به عنوان عامل مخرب سرمایه‌گذاری مؤسسان مدارس غیردولتی معرفی شده بود.

فارس