کد خبر: 120879
ف
شاهزادگان قاجار چگونه تاریخ‌نگاری می‌کردند؟
کتاب «بینش و روش تاریخ‌نگاری شاهزادگان مورخ قاجار» نوشته محمدعلی برات زاده توسط نشر تاریخ ایران منتشر شد.

به گزارش ثریا - نشر تاریخ ایران کتاب «بینش و روش تاریخ‌نگاری شاهزادگان مورخ قاجار» نوشته محمدعلی برات زاده را با شمارگان هزار نسخه، ۳۹۱ صفحه و بهای ۹۵ هزار تومان منتشر کرد.

شاهزادگان قاجار به انگیزه جایگاه طبقاتی خود به منابع و اسنادی دسترسی داشته‌اند که دسترسی دیگران به آن آسان نبود. برخی شاهزادگان مسائل پشت پرده و پنهان شاهان قاجار را برملا کرده‌اند. آنان در وادی‌ای قدم نهادند که دیگران وارد آن نشده‌اند و یا حتی جرأت گام نهادن در آن را نداشتند. نویسنده این کتاب سعی کرده تا در پژوهش خود به چگونگی بینش، شیوه‌ها و محتوای گونه‌های تاریخ‌نگاری شاهزادگان قاجار بپردازد.

دستاوردهای این پژوهش نشان می‌دهد که پایگاه طبقاتی و آموزش و مهارت ویژه شاهزادگان و آشنایی با زبان‌های بیگانه و گرایش‌های سیاسی آنان نقش مهمی در تاریخ نگاری و تاریخ نگری و شیوه نگرش و اندیشه تاریخی این شاهزادگان داشته و در مجموع اهمیت آنان در روند تاریخ‌نگاری دوره قاجار را نمی‌توان نادیده گرفت.

از جمله این شاهزادگان و کتاب‌هایشان می‌توان به این اسامی اشاره کرد:

محمود میرزای قاجار، پسر فتحعلیشاه که مدتی حاکم کاشان و مدتی هم حاکم نهاوند بود. او صاحب کتاب‌هایی چون «عهد حُسام»، «تذکرة السلاطین» و «تاریخ صاحب قرانی» است.

احمد میرزا عضدالدوله که پسر چهل و نهم فتحعلیشاه بود. او در طول زندگی خود به حکومت شهرهای مختلفی از جمله بروجرد، زنجان، ملایر و تویسرکان و قزوین منصوب شد. مدتی نیز متولی آستان قدس رضوی بود. کتاب او «تاریخ عضدی» نام دارد.

علیقلی میرزا اعتضاد السلطنه که پسر پنجاه و چهارم فتحعلیشاه و عموی محمدشاه بود. او از ابتدای جوانی وارد خدمات دولتی شد. وی مجذوب ایده‌های دوره روشنگری اروپا بود و در اشاعه آنها در ایران کوشش فراوان کرد. در دوران درخشان دارالفنون اعتضاد السلطنه رئیس مدرسه بود و در ماندگاری و دوام مدرسه نقش کلیدی داشت. همزمان با ریاست مدرسه در سال ۱۸۵۵ وزارت علوم را تأسیس و ۲۲ سال به عنوان اولین وزیر علوم ایران فعالیت کرد.

علاوه بر مسئولیت‌های او به عنوان رئیس دارالفنون و وزیر علوم، در بازه‌های زمانی مختلف وی عهده‌دار مسئولیت‌های دیگری چون خدمت در وزارت صنایع و بازرگانی، معدن، تلگراف، چاپخانه دولتی و فرمانداری ملایر و تویسرکان نیز بود.

اعتضادالسلطنه کتاب‌های متعددی در زمینه‌های مختلف از تاریخ تا نجوم تألیف کرد، مهم‌ترین تألیف علمی او برداشتی از تئوری‌های نیوتون به زبان فارسی است. او کتابخانه و سالن مطالعه‌ای برای مدرسه سپهدار تأسیس کرد و کتابخانه شخصی خود را در سال ۱۲۴۲ به دارالفنون اهدا کرد. او همچنین مسئول احداث اولین خط تلگراف بین تهران تا زنجان و زنجان تا تبریز بود. اعتضاد السلطنه عضو گروه ایرانی-فرانسوی‌ای بود که کتاب گفتار در روش دکارت را به فارسی ترجمه کرد. «اکسیر التواریخ»، «تاریخ و سوانح و وقایع افغانستان» و «فلک السعاده» از جمله کتاب‌های تاریخی اوست.

بهمن میرزا، پسر چهارم عباس میرزای نایب السلطنه بود و مدتی در اواخر عمر فتحعلی شاه حکومت اردبیل را برعهده داشت. کتاب مهم او «شکرنامه شاهنشاهی: تاریخ ششصد ساله قفقاز» نام دارد.

جهانگیر میرزا، پسر عباس میرزا نایب السلطنه بود که در دوره دوم جنگ‌های ایران و روسیه شرکت داشت. او مدتی حاکم خوی بود و پس از به سلطنت رسیدن محمدشاه مدتی را زندانی شد. کتاب مهم او «تاریخ نو» یا «تاریخ جهانگیری» است.

نادر میرزا قاجار فرزند بدیع‌الزمان میرزا صاحب‌اختیار پسر محمدقلی میرزا ملک‌آرا بود و مادرش جهان‌سلطان‌خانم دختر محمدتقی میرزا حسام‌السلطنه. پدر و مادرش هر دو از نوادگان فتحعلی‌شاه بودند. کتاب او «نامه خسروان» نام دارد.

مسعود میرزا ظل السلطان پسر مشهور ناصرالدین شاه که حاکم اصفهان بود. او کتابی با نام تاریخ مسعودی دارد.

کتاب «بینش و روش تاریخ‌نگاری شاهزادگان مورخ قاجار» شامل سه فصل به ترتیب با این عناوین است: «نگاهی گذرا به تاریخ‌نگاری عصر قاجار»، «بررسی حیات علمی، فرهنگی و سیاسی اجتماعی شاهزادگان قاجار» و «بررسی سبک تاریخ‌نگاری شاهزادگان مورخ قاجار».

منبع : نشر تاریخ ایران


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

حجت‌الاسلام قمی: جنگ واقعی بر سر «تحریف واقعیت» در ذهن مردم است

نیاز انقلاب به شخصیت‌هایی چون آیت الله مهدوی‌کنی بیشتر احساس می‌شود

نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد

نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی‌ سال ۱۴۰۵ اعلام شد

کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد

ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه

واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز

تبدیل جیوه به طلا محقق شد

برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر

آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه

تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری

برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او

پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است

بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی

سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!

طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است

کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند

جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز

وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟

مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود

انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)

روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت

اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد

سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز

چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟

خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)

رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد

شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.

فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه‌ مردم معمولی

پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد

آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد

امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد

هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد

انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵

حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است

«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران

ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵

دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است

آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا

هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی

کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)

تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟

آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟

هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد

وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند

کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند

ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی

روباتی که روی دست چاقو کشید

شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟

کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد

خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟

مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین

«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد

روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است

سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن

جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!

دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت

روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد

برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست

امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه

روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند

توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است

سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده

منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی

ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد

اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها

رتبه‌ امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود

برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند

تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی

آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند

۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند

نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد

۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد

ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد

آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی

وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد

ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵

جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد

نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»

اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد

انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵

آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد

دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است

نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی‌ سال ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا

ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵

حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است

امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد

فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه‌ مردم معمولی

آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه

هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد

رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد

تبدیل جیوه به طلا محقق شد

سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز

برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر

چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟

طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است

خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)

پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد

سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!

بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی

پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است

شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.

«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران

انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)

کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند

ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی

کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)

جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز