کد خبر: 121878
ف
انسان چه زمانی گندم را اهلی کرد؟
گندم یکی از اصلی‌ترین غذا‌های بشر در طول تاریخ به شمار می‌رود، اما این قدمت آنقدر زیاد است که بسیاری از افراد معمولا به این موضوع توجه ندارند که گندم در ابتدا یک گیاه وحشی بوده است.

به گزارش ثریا گندم یکی از اجزای اصلی بسیاری از غذا‌هایی است که امروز می‌خوریم و اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوئیم، گندم دومین غله پر مصرف در جهان، پس از برنج است (ذرت سومین قله پر مصرف در جهان است). به هر روی گندم آنقدر نفوذ تاریخی در فرهنگ غذایی ما انسان‌ها دارد که اغلب ما فراموش می‌کنیم که این گیاه زمانی وحشی بوده و این نیاکان دور ما بودند که روزی موفق شدند آن را اهلی کنند، اما این فرآیند چه زمانی رخ داد؟

ما می‌دانیم که گندم امروز به غیر از قطب جنوب، در همه قاره‌های جهان کشت می‌شود، اما قدیمی‌ترین یافته‌های باستان شناسی به ریشه خاورمیانه‌ای بودن این غله اشاره دارد. قبل از اینکه بشر با فن کشاورزی آشنا شود، شکار و گردآوری مواد خوراکی، مهمترین روش تأمین مواد غذایی بود. اما این روش، به ویژه به دنبال افزایش جمعیت اجتماعات اولیه بشری، ناکارآمدی خود را نشان داد و اجتماعات بشری نیازمند روش مطمئن تری برای تأمین غذا شدند.

مشاهدات مکرر بشر از تغییر فصول و فرآیند رشد گیاهان سبب شد تا اولین تلاش‌ها برای پرورش این گیاهان خوراکی آغاز شود. برخی باستان شناسان زنان را اولین مبدعان پرورش و کاشت گیاهان معرفی کنند، زیرا این افراد به طور معمول در محل زندگی می‌ماندند تا از بچه‌ها و خانه در هنگام نبود مردان که برای شکار یا پیدا کردن غذا می‌رفتند، نگهداری کنند. این ماندن در خانه به آن‌ها این اجازه را می‌داد تا مشاهدات خود از محیط اطراف را دقیق‌تر پیش ببرند. شاید اهلی کردن حیوانات و کشاورزی را بتوان نتیجه این مشاهدات زنان اولیه قلمداد کرد هرچند که نمی‌توان در این خصوص به قطعیت سخن گفت.

به هر حال، مدت زیادی طول کشید تا انسان‌های اولیه به چرخه زندگی برخی گیاهان پی ببرند و تلاش کنند تا آن را بازسازی کنند. به نظر می‌رسد، ده هزار سال پیش، مردمی که در خاورمیانه امروزی زندگی می‌کردند، دقیقاً این کار را با گندم انجام دادند. یافته‌های باستان شناسی نشان می‌دهد، حدود ۹۶۰۰ سال پیش، مردمی که در جنوب شام امروزی (سوریه) زندگی می‌کردند، توانسته اند نوعی گندم وحشی را در محل زندگی خود بکارند. تجزیه و تحلیل ژنتیکی گندم اینکورن وحشی نیز نشان می‌دهد که این گندم برای اولین بار در کوه‌های Karacadaǧ در جنوب شرقی ترکیه رشد کرده است. بقایای باستان‌شناسی گندم اینکورن در مکان‌های سکونتگاهی در نزدیکی این منطقه، از جمله در ابوهریره در سوریه، حاکی از اهلی‌سازی گندم اینکورن در نزدیکی رشته کوه کاراکاداگ است. یک تجزیه و تحلیل کربن ۱۴ در ابتدایی‌ترین لایه‌های باستان شنانی تل اسود، در نزدیک دمشق نیز نشان از اهلی کردن نوعی گندم وحشی در ۸۸۰۰ سال پیش است.

به هر روی به نظر می‌رسد که انسان‌های عصر نو سنگی با خطا و آزمون تلاش می‌کردند تا چندین نوع گندم را اهلی کنند تا بهترین نوع را در نهایت برای خود انتخاب کنند. در واقع آن‌ها به دنبال گندمی بودند که فرآیند کاشت و نگهداری آن ساده‌تر از انواع دیگر بود. تکرار چنین کاشت‌هایی نیز خود سبب شد تا گیاه گندم تغیراتی را در خود مشاهده کند و بیشتر به شکل یک گیاه اهلی دربیاید. در نهایت، آن‌ها یک گونه کاملاً جدید از گندم اهلی ایجاد کردند که کشت آن آسان‌تر از گندم وحشی بود. البته منظور یک گونه خاص نیست بلکه این گونه اهلی ممکن بود در نقاط مختلف جغرافیایی، متفاوت باشد، کما اینکه امروزه ۱۳ گونه گندم اهلی در سراسر جهان وجود دارد که هر کدام کاربرد‌های خاص خود را دارد (آیا می‌دانستید گندم نان و گندم پاستا یکی نیستند؟).

کشت گندم تا سال ۶۵۰۰ قبل از میلاد به یونان، قبرس و شبه قاره هند، اندکی پس از ۶۰۰۰ قبل از میلاد به مصر و در ۵۰۰۰ قبل از میلاد به آلمان و اسپانیا رسید. اولین گندم نان قابل شناسایی (Triticum aestivum) با گلوتن کافی برای نان‌های مخمر شده با استفاده از تجزیه و تحلیل DNA در نمونه‌هایی از انبار غلات که قدمت آن به حدود ۱۳۵۰ سال قبل از میلاد مسیح در آسیروس در مقدونیه می‌رسد، شناسایی شده است. گندم علاوه بر استفاده غذایی، از گذشته دور برای درمان برخی بیماری‌های پوستی، درد، آسم و ... استفاده می‌شد. گندم امروزه نیز یکی از مواد تشکیل دهنده محصولات پاک کننده صورت و نرم کننده‌های مو و همچنین مواد بهداشتی دیگر است.

منبع: فرارو


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

شیوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه اعلام شد

عدم امکان تمدید زمان انتخاب رشته محل پنجاه‌وسومین آزمون دستیاری پزشکی

در آغوش فرشته‌ها

تحصن ۳ روزه اعضای هیئت‌علمی در اعتراض به بلاتکلیفی کدهای استخدامی

آغاز حضوری کلاس‌های دانشگاه شریف از ۴ مهرماه

سرپرست دانشگاه ملی مهارت منصوب شد

دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت آیت‌الله شبیری زنجانی را تسلیت گفت

نگاهی به زندگی آیت الله شبیری زنجانی؛ مجاهدت در مسیر رشد حوزه

روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان

تعطیلی حوزه علمیه نجف در پی درگذشت آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی

هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد

صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی

سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایان‌نامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک

سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد

دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...

دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد

بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی می‌شود؟

اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد

تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی

اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی

۸۴ دانش‌آموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند

تغییر کتاب‌های درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی

وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبت‌نام مدارس دولتی ممنوع است

۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد

«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک

انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است

رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی

راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل می‌شوند

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند

اوپن ای آی هم هک شد

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران

«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق

آیا «الگوریتم‌ها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال

لیگ‌های صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی می‌شود

عرضه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان در نمایشگاه فناوری‌های پیشرفته چین

تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاق‌مدار و پاسخگو به نیازهای جامعه

هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا

نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی

امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟

روایتی از نخستین شاهدان تولد امام زمان(عج)؛ مهمترین اقدام امام عسکری

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

رمزگشایی از یک مشکل رایج اجتماع؛چرا یکدیگر را به آسانی قضاوت می کنیم؟

ولادت امام حسن عسکری(ع) هیئت کجا برویم؟

فرماندار کالیفرنیا کلید قطع هوش مصنوعی ایجاد می کند

مصر حساب شبکه های اجتماعی کاربران زیر ۱۳ سال را ممنوع کرد

جمینای هم هکر شد

ویرایش جدید کتاب «امین زبان و ادب پارسی» منتشر شد

خاتمِ گمشده را باز بجو ای ایران! که بدان حلقه جهان زیر نگین ما بود

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا