به گزارش ثریا - حجت‌الاسلام والمسلمین علی لطیفی یکی از اهداف برگزاری گردهمایی دو روزه معاونان پژوهش، برنامه ریزی و توسعه منابع و رؤسای گروه تحقیق و پژوهش ادارات‌کل آموزش و پرورش استان‌ها را احصاء نظرات آنها درباره مسائل مرتبط با پژوهش همانند اعتبارات پژوهشی استانها و شیوه‌نامه معلمان پژوهنده دانست.

معاون وزیر آموزش و پرورش با استقبال از برخی نظرات و پیشنهادات نمایندگان استان‌ها درباره تألیف کتب درسی افزود: استفاده از نظرات نخبگان و فعالان آموزش و پرورش و در صدر آنها، معلمان، بخشی از فرآیند کارشناسی در دفاتر تألیف و گروه‌های درسی است و در حال طراحی برای گسترش آن با استفاده از سایت رشد هستیم.

وی افزود: زمانی که به عنوان کارشناس یا عضو شورای برنامه‌ریزی در سازمان حضور داشتم، مکرر پیش می‌آمد که نظراتی از جانب معلمان به دست ما می‌رسید و با دقت نظر، نسبت به بررسی و در صورت نیاز، اعمال آن اهتمام داشتیم. سازمان به دلیل مأموریتی که دارد، خود را مکلف به بررسی این نکات می‌داند، خصوصا اگر این نظرات برآمده از اقدامات گروهی و جمعی معلمان باشد.

لطیفی ادامه داد: عدم تناسب حجم کتاب‌های درسی با زمان آموزش یکی از دیگر مسائل است که نیازمند بررسی همه‌جانبه است. متأسفانه زمان مصوب برای آموزش با آنچه عملا در مدارس اجرا می‌شود، فاصله زیادی دارد و این مسئله بر چگونگی اجرای برنامه درسی و محتوای آموزشی اثرگذار است. هرچند حذف بخش‌هایی از محتوا، می‌تواند جزئی از راه حل باشد، ولی این مسئله باید به صورت همه‌جانبه بررسی و کارشناسی شود.

وی تاکید کرد: نگاه ما در سازمان پژوهش یک نگاه کلان کشوری است. به طور جد بخشی از چالش‌های کتاب‌های درسی در عرصه اجرا است که این ایده‌ها درست فهم نشده و به بیراهه رفته است. مسئله اجرا و تالیف بهم پیوسته است. به عنوان نمونه، در عناوینی مانند تفکر و سبک زندگی و یا درس آزاد در کتابهای فارسی، ‌در صورتی که معلم خلاق و توانمند و با حوصله باشد، ساعات آموزشی جذاب و مفیدی برای دانش‌آموزان رقم می‌خورد و از آن طرف، معلمانی هم بوده‌اند که کلاً درس آزاد را زائد و غیرمفید دانسته‌اند، در حالی که این درس اصلاً متناسب با اهداف تحولی و برای خلاق و فعال شدن معلم و دانش‌آموز پیش‌بینی شده است.

رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی در تأیید نکات یکی از حاضران گردهمایی درباره ضرورت دقت درباره چگونه معنا کردن علم نافع ادامه داد: علم نافع، به معنای انحصار بر آموزش‌های کاربردی و مهارتی نیست، زیرا آموزش و پرورش کشور پایه نظام علمی کشور را نیز بنا نهاده و اگر درباره وضعیت علوم پایه دغدغه داریم، باید در دوره آموزش عمومی هم به این مهم توجه داشته باشیم، همانگونه که مقام معظم رهبری نیز در سخنرانی 21 اردیبهشت امسال به این مسئله اشاره داشتند که دانش‌آموز باید این علوم را نیز بیاموزد.

لطیفی گفت: افزودن عناوین کتابهای درسی جدید در اختیار سازمان پژوهش نیست، بلکه شورای عالی آموزش و پرورش است که چارچوب و عناوین دروس و ساعات آموزش را مشخص می‌کند و باید در این چارچوب عمل کرد.

وی ادامه داد: زمان زیادی از عمر بسیاری از کتاب های درسی گذشته است و به همین خاطر، این کتاب‌ها نیازمند تغییر از نوع تحول هستند و تغییرات حذف و اضافه‌ای، بیشتر از جنس اصلاح جزیی و مقطعی هستند. تغییر تحولی کتاب هم نیازمند تغییر در نقشه و ساختار و چارچوبی است که کتاب بر اساس آن نوشته می‌شود و به همین خاطر، یکی از اصلی‌ترین برنامه‌های کنونی سازمان، همین طراحی نقشه و ساختار جدید است. البته طرح بهسازی و غنی سازی برخی کتاب های درسی را نیز در دست اقدام داریم که سطحی از مطالبات در این زمینه، با این طرح پاسخ داده خواهد شد.

بیانیه پایانی

در پایان گردهمایی مشترک دو روزه معاونان پژوهش، برنامه ریزی و توسعه منابع و رؤسای گروه تحقیق و پژوهش ادارات کل آموزش و پرورش استانها بیانیه ای در 13 بند صادر و اعلام شد.

در متن این بیانیه آمده است: تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مستلزم توجه جدی به توسعه پژوهش و اجرای زیر نظام پژوهش و ارزشیابی است و این مهم نیازمند بازخوانی و تجدید نظر برخی سیاست‌ها و رویکردهای حاکم است.

سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و معاونت‌های پژوهش و برنامه‌ریزی و توسعه منابع ادارات کل آموزش و پرورش استانها به عنوان سیاست‌گذاران و مجریان اصلی اهداف پژوهشی سند تحول و زیرنظام پژوهش و برنامه‌ریزی نیازمند هماهنگی، انسجام و هم‌افزایی از طریق مدیریت و تلاش مجاهدانه، جهادی، دقیق، مستمر و سریع می‌باشند.

این بیانیه در راستای اجرای مأموریت به نحو مطلوب برای تحقق اهداف اسناد تحولی همچون؛ سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، بیانیه گام دوم انقلاب و رفع دغدغه‌های مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) در زمینه تعلیم و تربیت در سیزده بند به شرح ذیل منعقد شد.

برنامه‌ریزی علمی برای ساماندهی مراحل پژوهش شامل (نیازسنجی پژوهشی بر مبنای مشکل شناسی راهبردی)، انجام پژوهش‌های متقن، به موقع و کاربردی و عملیاتی کردن کاربست یافته های پژوهش‌ها؛

استفاده از تمام ظرفیت‌های درون و برون سازمانی ستاد و استان‌ها برای تحقق مأموریت پژوهشی ادارات کل از طریق ارتباط و تعامل اثر بخش؛

برنامه ریزی علمی و دقیق برای هزینه کرد بهینه و استفاده حداکثری از اعتبارات تخصیص یافته در حوزه پژوهش توسط معاونین پژوهشی، برنامه ریزی و توسعه منابع استانها؛

اجرای کامل، دقیق و به موقع برنامه‌های پیش بینی شده از قبیل برنامه معلم پژوهنده؛

گسترش و گفتمان سازی فرهنگ پژوهش در تمام سطوح آموزش و پرورش از ستاد تا سطح مدرسه از طریق حمایت و کیفیت بخشی پژوهش سراها و واحدهای پژوهشی؛

تصمیم‌سازی علمی برای مدیران و حاکم نمودن رویکرد مدیریت علمی و پژوهش محوری در تصمیمات و برنامه‌ها؛

تلاش جدی و مستمر برای توسعه حرفه‌ای معلمان در بعد پژوهشی از طریق اجرای برنامه های مدنظر به مانند برگزاری نشست های علمی- تخصصی، گردهمایی، سخنرانی علمی و ایجاد بانک اطلاعاتی از معلمان پژوهنده؛

تلاش مستمر برای شناسایی مسائل حال و آینده نزدیک آموزش و پرورش استان و ارائه راه حل‌های علمی؛

سیاست گذاری و برنامه ریزی جهت مشارکت فعال همه ارکان نظام تعلیم و تربیت در انجام فعالیت‌های پژوهشی برای تربیت و پرورش دانش‌آموزان جستجوگر، خلاق و نوآور؛

اهتمام جدی در برگزاری شورای تحقیقات در استان ها و توجه به اجرای مصوبات آن؛

برنامه ریزی دقیق برای برگزاری هفته پژوهش و اطلاع رسانی به موقع در خصوص برنامه های پژوهشی و اجتناب از تأخیردر شروع روند اجرای آن؛

توجه و اهتمام جدی به پژوهش های درون مدرسه‌ای و حمایت از برنامه های مدارس پژوهنده؛

برگزاری گردهمایی حداقل هر سال 2 بار حضوری و 2 بار غیرحضوری برای هم‌افزایی و تعامل اثر بخش و پی‌گیری تحقق موارد این بیانه.

منبع : رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی