به گزارش ثریا -  یکی از مهمترین محورهایی که در سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی به آن توجه شده، پیشتازی اقتصاد دانش‌بنیان است. در همین راستا، مقام معظم رهبری ارتقای جایگاه جهانی کشور و افزایش سهم تولید و صادرات محصولات و خدمات دانش‌بنیان و دستیابی به رتبه اول اقتصاد دانش‌بنیان در منطقه را به عنوان یکی از اهداف اقتصاد مقاومتی دانستند.

یکی از اموری که می‌تواند در این زمینه کشور را یاری کند، همکاری محققان با جوامع علمی است و این همان اقدامی است که بنیاد جایزه مصطفی (ص) ابتدا با طرح جایزه علم و فناوری مصطفی (ص) و بعد از آن رویدادهایی چون مسابقه علمی "کنز" و "استپ"، تلاش دارد تا میان دانشمندان و پژوهشگران کشورهای اسلامی هم‌افزایی ایجاد کند، به گونه‌ای که به گفته رییس کارگروه اجرایی این جایزه، در این کشورها ظرفیت‌هایی وجود دارد که می‌توان با بهره‌گیری از آنها اقدام به رفع نیازها کرد.

وی معتقد است رفع نیازها از طریق کشورهای پیشرفته، راحت‌تر است، ولی از استمرار برخوردار نیست.

توسعه هم‌افزایی دانشمندان جهان اسلام با رویدادهای علمی

دکتر سید علی عمرانی، رئیس کارگروه اجرایی جایزه مصطفی (ص) در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اقدامات بنیاد جایزه مصطفی (ص) در توسعه فعالیت‌های دانش‌بنیان در سال مزین به نام دانش‌بنیان‌ها در سطح کشورهای اسلامی، یکی از راهکارهای تقویت بستر همکاری‌های دانش‌بنیان در این حوزه را حضور دانشمندان توانمند در حل مسائل و نیازها دانست و گفت: دانشمندان ما در سطح جهان اسلام و کشورهای مختلف، دانشمندان توانمندی هستند و اگر این افراد در ارتباط با کشورهای دیگر قرار گیرند و فضا را بشناسند، قطعا می‌توانند در حل نیازها و مسائل کمک کنند.

وی ادامه داد: جلوتر از این دانشمندان، محققانی مانند پروفسور شکراللهی قرار دارند که صاحب کسب و کارهای دانش‌بنیان هستند. این افراد بر اساس علمی که دارند، محصولی را تولید و یا فناوری را توسعه داده‌اند و اکنون به بازار رسیده و وارد حل نیازهای کشورها و کشورهای اسلامی ‌شده است.

عمرانی خاطر نشان کرد: برای این منظور فعالیت‌هایی در قالب رویداد "استپ" در بخش فناوری در حال انجام است و در بخش علمی نیز طرح "فرصت‌های تحقیقاتی" در نظر گرفته شده است. این طرح، چرخش دانشمندان و پژوهشگران جوان در کشورهای مختلف را باعث خواهد شد.

به گفته وی، این چرخش باعث می‌شود که زمینه هم‌افزایی برای اقتصاد دانش‌بنیان نه تنها برای ایران، بلکه برای سایر کشورها ایجاد شود.

رئیس کارگروه اجرایی جایزه مصطفی (ص) در این باره توضیح داد: به عنوان نمونه ظرفیت‌هایی که در کشورهایی چون ترکیه، هند، پاکستان و سایر کشورهای در حال توسعه اسلامی وجود دارد، هم می‌تواند به توسعه کشورهای دیگر کمک کند و هم به کشور میزبان.

وی تاکید کرد: اگر رفع این نیازها در کشورهای غربی دنبال شود، قطعا هم ریسک‌پذیری بالاتری دارد و هم اینکه تامین نیازها، گران‌تر خواهد شد؛ از این رو این آشنایی‌ها در این زمینه مؤثر خواهد بود.

عمرانی با تاکید بر اینکه این رویکرد را در رویداد "کنز" (مسابقه علمی کاربرد دانش و اندیشه برای جامعه) ادامه دادیم، خاطر نشان کرد: با برگزاری این رویداد، صنایع کشورهای مختلف، چالش‌های خود را در معرض دید پژوهشگران جوان قرار می‌دهند و به شکوفایی استعدادها کمک می‌کنند؛ به گونه‌ای که در دوره قبل پژوهشگرانی از کشورهای مختلف حضور داشتند که توانستند به مسائل و چالش‌های صنعت پاسخ دادند.

وی با تاکید براینکه نگاه علم‌محور به رفع نیازها، رویکردی است که در مسابقات "کنز" در حال رخ دادن است، اضافه کرد: اگر دانشمند جوانی توانایی راه‌اندازی کسب و کار را ندارد و بیشتر در زمینه توسعه علم (با رویکرد حل مساله) تمرکز دارد، در قالب مسابقه علمی "کنز" می‌تواند به صنعت متصل شود و صنعت کمک می‌کند تا استعدادهای وی بارور شود.

رئیس کارگروه اجرایی جایزه مصطفی (ص) با بیان اینکه ما تاکید نداریم که حتما هر مجموعه‌ای و هر دانشمندی استارت‌آپ و یا شرکت دانش‌بنیان تاسیس کند، گفت: اگر دانشمندی دارای یک شرکت دانش‌بنیان شود، در رویداد "استپ" به هم‌رسانی خواهد شد؛ ولی اگر آنها شرکتی را تاسیس نکردند، ما این دانشمندان را در قالب مسابقه "کنز" به بخش‌های صنعتی متصل خواهیم کرد.

وی اضافه کرد: این پازلی است که در کنار پازل‌های دیگر قرار دادیم و در کشور و همچنین کشورهای اسلامی دنبال می‌شود.

برنامه‌ریزی‌هایی برای تجاری‌سازی دستاوردهای دانشمندان جهان اسلام

رئیس کارگروه اجرایی جایزه مصطفی (ص) در پاسخ به این سوال که در زمینه تجاری‌سازی دستاوردهای دانشمندان جهان اسلام چه اقداماتی را در دستور کار دارید، با تاکید بر اینکه بنیاد مصطفی (ص) به طور مستقیم خدمات تجاری‌سازی ارائه نمی‌دهد، گفت: بنیاد مصطفی (ص)، بنیادی است که بیشتر بر مباحث علمی کاربردی متمرکز است و هر چه به سمت کاربردی شدن و تجاری‌سازی به پیش می‌رویم، با توجه به شبکه‌ای که در طی این ۱۰ سال ساخته شده است، در این زمینه برنامه‌ریزی‌هایی صورت گرفته است.

عمرانی، پارک فناوری پردیس، شبکه تبادل فناوری، فن بازار ملی ایران، کامستک (کمیته دائمی همکاری‌های علمی و فناوری سازمان همکاری اسلامی)، سازمان اکو و D8 را از جمله نهادهایی نام برد که در شبکه‌سازی بنیاد جایزه مصطفی (ص) حضور دارند و دارای ماموریت‌های تجاری‌سازی و اقتصادی هستند.

وی تاکید کرد: هنر بنیاد مصطفی (ص) باید این باشد که ظرفیت‌ها از علم تا خلق ثروت را به هم متصل کند، ولی قطعا خودش نمی‌تواند به طور تخصصی در این زمینه وارد شود، ولی در قالب رویدادهایی چون "کنز" که به صنعت متصل است، می‌توان اقدام کرد؛ چرا که صنایعی که خودشان مراکز نوآوری و شتابدهی دارند، ظرفیت‌هایی دارند تا استعدادهای بیشتری را به خدمت بگیرند و تولید علم و تجاری‌سازی را رقم بزنند، چون صنایع خودشان هم صاحب سرمایه و هم صاحب مساله هستند.

این مقام مسؤول ادامه داد: در حوزه انتقال فناوری و توسعه بازار نیز با همکاری کامستک، اکو و کشورهای D8 و فن بازار ملی ایران زمینه‌های انتقال فناوری را ایجاد می‌کنیم.

وی با بیان اینکه توجه به حوزه دانش‌بنیانی در کشورهای جهان اسلام دارای سطوح مختلفی است، گفت: ما در ایران در حوزه‌هایی قوت داریم، ولی کشوری مانند پاکستان در حوزه‌های دیگری دارای توانمندی است که می‎تواند به ما کمک کند.

رئیس کارگروه اجرایی جایزه مصطفی (ص) خاطر نشان کرد: در کشورهایی چون هند، روسیه و ترکیه جوامع اسلامی بزرگی وجود دارند و به نظر می‌رسد فرصت‌هایی که در کشورهای در حال توسعه و به‌ویژه در کشورهای اسلامی برای دانشمندان و فناوران چه ایرانی و چه از سایر کشورها وجود دارد، به مراتب بیشتر است، هر چند که دسترسی به آنها به دلیل شرایطی که کشورهای در حال توسعه دارند، احتمالا چالش‌برانگیزتر باشد، ولی انتفاع و برکات این همکاری‌ها با کشورهای اسلامی و در حال توسعه بسیار بیشتر از آن است که بخواهیم با کشورهای پیشرفته‌ای که ورود به آنها راحت و استمرار آن شاید سخت‌تر، همکاری داشته باشیم.

عمرانی با بیان این که ایران جزو کشورهای پیشرو در حوزه علم و فناوری در میان کشورهای اسلامی است، ادامه داد: فرصت‌ها به شدت زیادی در میان ۵۷ کشور اسلامی وجود دارد.

جزئیات اجرای طرح فرصت مطالعاتی

عمرانی با اشاره به برگزاری دوره فرصت مطالعاتی گفت: تاکنون ما یک دوره به صورت محدود برگزار کردیم و بیشتر با هدف مورد آزمون قرار دادن این طرح بوده است.

وی با بیان اینکه در این دوره حدود ۸۰۰ رزومه و درخواست از کل کشورهای اسلامی دریافت کردیم، یادآور شد: در دوره جدید با همکاری کامستک، دانشگاه‌های کشورهای اسلامی، برخی از مراکز فناوری و با همکاری وزارت علوم احتمالا در این زمینه اتفاقات وسیع‌تری رخ خواهد داد.

عمرانی از اعلام آمادگی برخی از کشورها برای اجرای طرح فرصت تحقیقاتی خبر داد و گفت: با رایزنی‌هایی که انجام دادیم، درخواست‌هایی از کشورهای ترکیه، اندونزی، مالزی، پاکستان و ایران برای پذیرش میزبانی ارسال شده است.

وی خاطر نشان کرد: شرایط میزبانی نهایی شده و بر اساس آن کشور میزبان باید یکسری هزینه‌هایی را تقبل کند.

رئیس کارگروه اجرایی جایزه مصطفی (ص) اضافه کرد: فراخوان فرصت مطالعاتی منتشر شده و در مسیر ارزیابی در خواست‌ها هستیم، ضمن آنکه درخواست‌های جدیدی ارسال شده و به محض نهایی شدن، نتایج نهایی اعلام می‌شود.

منبع : بنیاد  مصطفی  (ص)