به گزارش ثریا ستارهشناسان برای اولین بار شاهد یک رویداد مهم در تکامل ستارههای دوگانه بودهاند و برای اولین بار جدایی نادر یک جفت ستارهای را رصد کردند.
ستاره دوگانه یک سامان ستارهای است که در آن دو ستاره به دور مرکز سنگینی سراسری مشترک میان خود گردش میکنند. سامانههای دارای بیش از دو ستاره را نیز سامانههای چند ستارهای مینامند.
در ستارههای دوگانه، به ستاره دوم، "ستاره ندیم" یا "ستاره همدم" نیز گفته میشود. بررسیهای جدید نشان میدهند که درصد زیادی از ستارگان بخشی از یک سامانه حداقل دو ستارهای هستند. ستارگان دوتایی در اخترفیزیک بسیار مهم هستند، زیرا ویژگیهای مدار آنها جرم و چگالی آن ستارگان را برای اخترشناسان مشخص میکند. جرم بسیاری از ستارگان تکی نیز از روی برونیابی جرم ستارگان دوتایی بدست میآید.
ستارگان دوتایی واقعی با ستارگان دوتایی نوری یکی نیستند، تفاوت آنها در این است که ستارگان دوتایی نوری از زمین و از دیدگاه ما با چشم غیر مسلح نزدیک به یکدیگر یا گاهی به صورت یک ستاره دیده میشوند، ولی هیچ اثر گرانشی بر یکدیگر ندارند و فقط در راستای دید ناظر اینگونه دیده میشوند.
ستارگان دوتایی از روی طیفسنجی هم شناخته میشوند. اگر مدار حرکت این ستارگان در راستای دید زمین باشد به آنها "دوتایی گرفتی" میگویند و هویت آنها از راه بهرهوری از "پدیده گرفت" تشخیص داده خواهد شد. ستارههای دوتایی گاهی میتوانند بین یکدیگر جرم تبادل کنند و تکامل یابند.
اکنون این تیم تحقیقاتی یک ستاره دوتایی فشرده را کشف کرده است که توسط یک پوسته در حال گسترش از مواد احاطه شده است. این پوسته، مادهای است که از مرحلهای از تکامل ستارگان به نام "مرحله پوشش مشترک" باقی مانده است. این مرحله زمانی اتفاق میافتد که مواد یک ستاره متورم شده و ستاره دیگر را در یک "آغوش" کیهانی فرو میبرد. این منجر به انتقال جرم از ستاره متورم شده به همدم خود میشود که میتواند از کنترل خارج شود. پیامدهای این مرحله چیزی است که اخترشناسان تا به حال به آن نگاه نکرده بودند.
"کریستین ولف" دانشیار دانشگاه ملی استرالیا(ANU) و بخشی از تیمی که این مشاهدات را انجام داده است، در بیانیهای گفت: مرحله پوشش مشترک، حلقه مفقودهای در زنجیره بسیار طولانی و پیچیده رویدادهایی است که زندگی ستارگان را تشکیل میدهد. اکنون ما شروع به شناخت این حلقه کردهایم.
نیمی از تمام ستارگان جهان به صورت دوگانه یا دوتایی درمیآیند و اگرچه مراحل اولیه مشارکت آنها میتواند بدون حادثه باشد، اما وقتی یک ستاره برای همجوشی هستهای، هیدروژن تمام میکند، همه چیز برای جفت شدن آماده میشود.
گام اولیه در این رویدادها، فروپاشی هسته تخلیه شده از هیدروژن یک ستاره است، در حالی که لایههای بیرونی آن اصطلاحا پف میکنند. این همان فرآیندی است که خورشید خودمان در حدود ۵ میلیارد سال آینده تجربه خواهد کرد و یک ستاره غول سرخ ایجاد میکند. اما این روند برای ستارگان در جفتهای دوتایی متفاوت از ستارهی تنهای ما پیش میرود.
"ولف" میگوید: وقتی یکی از ستارگان به یک غول سرخ تبدیل میشود، ستاره همدم خود را در آغوش میگیرد یا در خود فرو میبرد و آنها به صورت یک ستاره در زیر یک پوشش مات ظاهر میشوند. در آن زمان است که همه چیز واقعاً هیجانانگیز میشود.
وی توضیح میدهد که اصطکاک ایجاد شده در پوشش ناشی از حرکت ستارگان درون یکدیگر، تأثیرات عمیقی بر مرحله بعدی تکامل ستارگان دوتایی دارد. وی افزود: این نه تنها باعث ایجاد گرما میشود، بلکه سرعت ستارگان را کاهش میدهد، بنابراین آنها به مداری فشردهتر میروند و پوشش آنها در نهایت بیش از حد گرم میشود و منفجر میشود.
در نتیجه، ستارگان میتوانند در پایان مرحله پوشش مشترک، بیش از ۱۰۰ برابر نزدیکتر از ابتدا باشند، زیرا گرمای حاصل از این فرآیند باعث میشود مواد اطراف در یک «فشار شدید» به بیرون رانده شوند.
انفجار ستارههای دوگانه که توسط "ولف" و همکارانش مشاهده شد، حدود ۱۰ هزار سال پیش رخ داده است. محققان پیشبینی میکنند که این ستارههای دوتایی که مشاهده کردهاند، اکنون یک کوتوله سفید و یک زیرکوتوله داغ که در نهایت به یک کوتوله سفید تبدیل میشود، باشند که به حرکت مارپیچی همراه هم و در نهایت ادغام شدن ادامه خواهند داد.
یافتههای این تیم و اولین نگاه اجمالی به مرحله مشترک تکامل ستارهها میتواند به سایر محققان کمک کند تا ستارههای دوگانه بیشتری را در مرحله حساس زندگیشان شناسایی کنند.
"ولف" میگوید: اکنون ممکن است تشخیص آنها آسانتر شده باشد، زیرا اکنون ما ایده روشنتری داریم که باید به دنبال چه چیزی بگردیم. ممکن است دیگرانی باشند که در تمام مدت از چشم ما پنهان ماندهاند.
وی افزود: این یافتهها میتواند پیامدهایی برای سایر پیوندهای کیهانی نیز داشته باشد. حتی میتواند به ما در بازسازی بهتر رویدادهای امواج گرانشی، مانند ادغام سیاهچالهها کمک کند.
تحقیقات این تیم در مجله Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.
منبع: خبرگزاری ایسنا
۴۸ هزار بازمانده از تحصیل به مدرسه بازگشتند
توزیع رایگان شیر و تغذیه در مدارس دولتی ابلاغ شد
پیام تسلیت حجتالاسلام رستمی در پی ارتحال آیتالله شبیری زنجانی
۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت میکنند
لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی
شرایط تخصیص خوابگاههای متأهلی اعلام شد
شیوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه اعلام شد
عدم امکان تمدید زمان انتخاب رشته محل پنجاهوسومین آزمون دستیاری پزشکی
در آغوش فرشتهها
تحصن ۳ روزه اعضای هیئتعلمی در اعتراض به بلاتکلیفی کدهای استخدامی
آغاز حضوری کلاسهای دانشگاه شریف از ۴ مهرماه
سرپرست دانشگاه ملی مهارت منصوب شد
دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت آیتالله شبیری زنجانی را تسلیت گفت
نگاهی به زندگی آیت الله شبیری زنجانی؛ مجاهدت در مسیر رشد حوزه
روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان
تعطیلی حوزه علمیه نجف در پی درگذشت آیتالله العظمی شبیری زنجانی
هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد
صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی
سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایاننامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک
سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد
دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...
دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد
بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی میشود؟
اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد
تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی
اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی
۸۴ دانشآموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند
تغییر کتابهای درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی
وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبتنام مدارس دولتی ممنوع است
۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد
«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک
انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است
رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی
راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل میشوند
نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد
فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد
برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند
اوپن ای آی هم هک شد
تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی
ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاهها در مقاطع مختلف
اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران
فراخوان اولویتهای پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد
کلاسهای دانشگاههای غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار میشود
روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران
«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق
آیا «الگوریتمها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال
لیگهای صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی میشود
عرضه دستاوردهای شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاه فناوریهای پیشرفته چین
تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاقمدار و پاسخگو به نیازهای جامعه
هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا
نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی
امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟
روایتی از نخستین شاهدان تولد امام زمان(عج)؛ مهمترین اقدام امام عسکری
افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا
مهلت مجدد ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه
سال تحصیلی دانشگاهها از امروز آغاز شد
تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد
آغاز ثبتنام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»
رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه میتواند بحرانساز باشد
یادداشت کمتردیدهشدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزبالله جنایت پیجری
زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد
تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد
محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگهای اخیر بازنگری میشود
نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایدهپردازان قرآنی
وطندوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟
تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان
حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جانفدا
حضور مقتدرانه بانوان کلاهکج در رزمایش جانفدا
حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا
فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید
خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس
براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس
جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا
دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی
برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»
فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصههای مجید
رمزگشایی از یک مشکل رایج اجتماع؛چرا یکدیگر را به آسانی قضاوت می کنیم؟
فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد
تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگهای اخیر بازنگری میشود
مهلت مجدد ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه
افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا
سال تحصیلی دانشگاهها از امروز آغاز شد
یادداشت کمتردیدهشدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزبالله جنایت پیجری
رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه میتواند بحرانساز باشد
تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد
آغاز ثبتنام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»
ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاهها در مقاطع مختلف
فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد
حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا
زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد
نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد
تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان
دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس
تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی
حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جانفدا
حضور مقتدرانه بانوان کلاهکج در رزمایش جانفدا
جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا
فراخوان اولویتهای پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد
خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس
نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایدهپردازان قرآنی
کلاسهای دانشگاههای غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار میشود
براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است
وطندوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟
فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید
تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.