به گزارش ثریا طبق تحقیقات جدید توسط زمینشناسان دانشگاه روما تری و دانشگاه فدریکو دوم (ناپل) در ایتالیا، بدن مردمان شهر هرکولانیوم به احتمال زیاد در اثر انفجار سوزان گاز و ذرات گدازههای آتشفشانی بخار شده است. این دانشمندان شواهد تازهای از این رویداد مهلک را در چوب کربنیزه یافتهاند.
سال ۲۰۱۸، باستانشناسان نخستین مدرک متقاعدکنندهای را کشف کردند که نشان میداد ساکنان هرکولانیوم مرگ وحشتناکی را تجربه کردند: بافت نرم بدن آنها و خونشان در اثر مجاورت با حرارت بسیار شدید فوارن آتشفشان جوشید و جمجههایشان از درون منفجر شد. دو سال بعد، در سال ۲۰۲۰، باستانشناسان جمجمهی دیگری را در آن سایت پیدا کردند. این جمجمه حاوی تکههایی از یک مادهی شیشهای بود که آنها را به این باور سوق داد که مغز این فرد به شکل شیشه درآمده یا به شیشه تبدیل شده است.
(هرکولانیوم، شهر رومی کوچک اما ثروتمندی در کنارهٔ خلیج ناپل در کامپانیای امروزی در جنوب ایتالیا بود که بههنگام فوران آتشفشان وزوو در سال ۷۹ میلادی همراه با پمپئی، توره آنونزیاتا و استابیا نابود شد.)
با این حال همه متقاعد نشدند که شهروندان هرکولانیوم به این شکل مرده باشند. دمای بشدت بالای حدود ۵۰۰ درجه سانتیگراد (۹۰۰ درجه فارنهایت) آثار مخفوفی بجا گذاشته که باستانشناسان آنها را مشاهده کردهاند: مغزهای شیشهای، دندانهای شکسته، اندام منقبضشده، استخوانهای زغالشده و جمجمههای از همگسیخته. اما شواهد دیگری از بافت نرم بجامانده در چند استخوان دنده به دماهای پایینتر اشاره دارند.
(نمونههایی از جمجمههای سوخته در هرکولانیوم؛ محققان معتقدند که در اثر حرارت زیاد بافتهای نرمتر بدن در لحظات اولیه تبخیر و خاکستر شدهاند)
به همین دلیل، الساندرا پنسا زمینشناس دانشگاه روما تری و همکارانش دمای شدیدی را که شهروندان هرکولانیوم را زمان فوران آتشفشان سال ۷۹ پس از میلاد به کشتن داد، بازسازی کردند. آنها میزان نور منعکسشده در ۴۰ نمونه چوب زغالشده را که در دههی ۱۹۶۰ از پنج سایت مختلف این شهر باستانی حفاری شد، تحلیل کردند. بازتابندگی این نمونهها نشاندهندهی دمایی بود که در آن، زغال چوب شکل گرفته بود.
محققان درباره این تحلیل نوشتهاند: «ثابت شد زغال چوب تنها شاخصی است که قادر به ثبت رویدادهای بشدت حرارتی کوتهزی و متعدد است که برای نخستین بار، اثر گرمایی واقعی رویداد سال ۷۹ پس از میلاد را آشکار میکند.» این شاخص اندازه گیری دما (زمیندماسنج) نشان میدهد که دما در آغاز بیش از ۵۰۰ درجه سانتیگراد بوده و شاید زمان بالا آمدن نخستین ابر خاکستر کوتهزیِ حاصل آن فوران از هرکولانیوم (واقع در دامنهی کوه وزوو)، دما به ۵۵۵ درجه سانتیگراد هم رسیده باشد.
به عقیدهی محققان، این حد از دما میتوانسته دلیل مرگ آنی مردم باشد در حالی که تنها چند دسیمتر خاکستر روی زمین بجا بگذارد. جالب اینجاست که نشانههایی از بالاترین حد دما در نمونههای چوب از بخش شمالی شهر در Collegium Augustalium پیدا شد؛ جایی که مغز شیشهای را یافتند.
(نمونهای از جریانهای تراکم پیروکلاستیک)
دماهای پایینتری که قبلاً در ساحل دریا به سمت جنوبغربی شهر شناسایی شد شاید حاصل تماس بین آب دریا و ابر خاکستر باشد، زمانی که این ابر سیاه نخستین بار به ساحل رسید. امواج گرمایی متعاقب این فوارن، خاکستر و آوار بیشتری را با دمای پایینتر (بین ۳۹۰ تا ۴۶۵ و ۳۱۵ تا ۳۵۰ درجه سانتیگراد) به همراه داشت. نام فنی این جریانهای پیاپی «جریانهای تراکم پیروکلاستیک رقیقشده» (PDC) است؛ جریانهای بسیار متلاطم و غیرقابلپیشبینی و زمینی که با سرعت صد متر در ثانیه حرکت میکنند، از جمله فوارن کوه پله در سال ۱۹۰۲ که جان نزدیک به ۳۰۰۰۰ نفر را فوراً گرفت.
شاهدان فوران کوه وزوو در هرکولانیوم دیدن ابرهایی را توصیف میکنند که مانند رود روی زمین حرکت میکردند. همانطور که محققان اشاره کردند، تنها دمای بشدت بالای PDC رقیقشده نمیتواند کشنده باشد، بلکه ترکیب فشار دینامیکی، گازهای اسیدی و خفگی ناشی از تنفس خاکستر کشنده است. اگرچه امروزه بقایای اندکی از هرکولیوم باقی مانده است، پایان درماتیک این شهر و مردمانش هشدار پتانسیل خروشان کوه وزوو برای فوران دوباره است. محققان میگویند ساختمانهای ساختهشده در منطقهی قرمز کوه وزوو یعنی جایی که تقریباً ۷۰۰۰۰۰ سکنه دارد، باید به پناهنگاه مجهز باشد تا در صورت فورانهای آتی و ناتوانی در تخلیهی به موقع شهر، مردم از آثار آن در امان باشند.
(اسکلتهای یک کودک (سمت چپ) و یک بزرگسال در هرکولانیوم)
«اثرات مرگبار پیشبینیشده ناشی از جریانهای تراکم پیروکلاستیک رقیقشده که در فورانهای آتشفشانی باستانی و امروزی رخ داده، نشان میدهد چنین خطراتی به ملاحظات جدیتری نیاز دارند.»
در صورت وقوع موج دیگری از ابر خاکستر کوتاهمدت، پتانسیل بقاء اساساً به توانایی پناهگاهها در پیشگیری از نفوذ گاز غبارآلود داغ به داخل پناهگاه بستگی دارد.
این تحقیق در مجلهی «Scientific Reports» منتشر شده است.
منبع: فرادید
تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد
آغاز ثبتنام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»
رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه میتواند بحرانساز باشد
یادداشت کمتردیدهشدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزبالله جنایت پیجری
زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد
تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵
فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد
محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگهای اخیر بازنگری میشود
نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایدهپردازان قرآنی
وطندوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟
تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جانفدایان
حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جانفدا
حضور مقتدرانه بانوان کلاهکج در رزمایش جانفدا
حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا
فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید
خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس
براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است
نرخ اجارهبهای خوابگاههای دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس
جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا
دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی
برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»
فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصههای مجید
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.