به گزارش شبکه علمی ثریا، متن زیر یادداشتی است با عنوان تفکر و سیاستِ هایدگری که توسط سید مجید کمالی، استاد دانشگاه و پژوهشگر فلسفه نوشته شده است:
چگونه است که تفکر هایدگر، از پس این همه سال از طرح شان، هنوز مستعد تفسیرهای سیاسی است؟ یک پاسخ ساده، اما دردسرآفرین این است که اندیشه او بسیار رادیکال است و تا آنجا که توانسته، خود را دور از دسترس عملِ سیاسی و تصمیم های سیاسیون قرار داده است! اندیشه او، خود را مخاطب هستی می داند و تنها موضوعِ شایسته تفکر را، هستی. سیاست که در دوره جدید اندیشه غربی، قصد تصرف در همه ساحات زندگی و تفکر را داشته و فی الواقع، چنین هم کرده است، تمام هم خود را برای تصرف فکر هایدگر به کار بسته و صورتی سیاسی از آن نشان داده است.
تنها تفکری رادیکال، همچون تفکر هایدگر است که می تواند اینچنین سیاسی تفسیر شود و این توان را دارد که هر بار از منظری دیگر تن به تفسیری چنین بدهد. باری، این سیاسی تفسیر شدنِ بی وقفه، ربطی به بنیادی بودن اندیشه هایدگر دارد؛ در مقام قیاس می توان به فلسفه کسانی همچون سارتر رجوع کرد که گرچه در زمانه ای تن به قرائت های سیاسی می دادند، اما دیگر چنین توانی ندارند و به قولی، تاریخ مصرف اش به پایان رسیده است. اندیشه هایدگر، نظر به بنیادی بودن (بخوانید، بی-بنیاد بودن) اش، تا اطلاع ثانوی که عهدی دیگری با هستی بیابیم، تاریخ مصرف ندارد! از این منظر، می توان مدعی شد که فلسفه او، دست کم تاکنون، سیاسی ترین اندیشه ممکن است.
از طرفی دیگر، سیاستِ چیره دوران ما که خود را در قامت دموکراسی و لیبرالیسم جهانی خود را آشکاره می کند، اگرچه به لحاظ توان فلسفی اش، راهی برای تصرف فلسفه هایدگر نیافته، کنش و تصمیم سیاسیِ او را – آن هم به شکلی عوام فریبانه – آماج حملات خود قرار داده و هر بار به طریقی، در بی ارج کردنِ اعتبار فکری هایدگر می کوشد؛ بهره برداری سیاسی از دفترچه های سیاه هایدگر، آخرین نمونه این تلاش است. این همه تلاش از سوی این جریان سیاسی، بی وجه هم نیست؛ چه اینکه هایدگر در مواجهههای فیلسوفانه خود با تکنولوژی و متافیزیک غربی، به نحوی بنیادی با هرگونه ایسم غربی درافتاده بود؛ خاصه با شعارها و سویه های فکری همسان ساز و توده سازِ لیبرالیسمِ آمریکایی و حتی پس از چندی با خود نازیسم!
در این ماجرای جهانی، البته که روشنفکرانِ ایرانی هم بی نصیب نمی مانند و بخشی از ترش رویی های آنها با تفکر مارتین هایدگر از همین روست. فکر رادیکال هایدگر، جایی از مبانی اندیشه های روشنفکری و حتی فلسفی متعارف دوران ما را نشانه می گیرد که مجالی برای رهایی و تجدید قوا برای آنها نمی گذارد جز آنکه در ساحتی روانشناختی، ژست بی تفاوتی به خود بگیرند. اما در پس همه این مواجهه ها، این واقعیت هم هست که اندیشمندان و روشنفکران، در نهایت، گریز و گزیری از واکنش به تفکر هایدگری ندارند؛ به بیانی ساده، باید تکلیف خود را با آن روشن کنند، آن هم در ساحت اندیشه و نه از طریق انگ زنیِ سیاسی.
در واقع، گذر از اندیشه های هایدگر، که ضروریِ صیروت اندیشه است، تنها در بازخوانیِ پرسش ها و به عبارتی درست تر، پرسشِ بنیادی اصیلی است که او طرح کرده: پرسش از معنای هستی. اگر از دایره نومید کننده تفسیرهای سیاست زده، خود را رها کنیم، این پرسش را به نحوی اصیل طرح توانیم کرد که چه نسبتی است میان تفکر و سیاست؟ طرح این پرسشِ بنیادی، در فضای سیاست زده امروز که عارضه ای جهانی است، از همان آغاز ابتر می ماند، چه رسد به اینکه بخواهد به پاسخی برسد. دوره ما، دوره باژگونی هاست و همه چیز در نهایت به تصرف امر ناصیل در می آید.
راهی که به نظر می رسد، این است که هربار که این پرسش بنیادی نسبت تفکر و سیاست را طرح می کنیم، پاسخ را دائما به تعویق بیندازیم؛ یا دست کم به مرور پاسخ هایی بپردازیم که پیش از این، در تاریخ اندیشه ها از همان آغاز فلسفه یونانی تا دوره جدید به این پرسش داده شده؛ از این طریق، شاید یک پاسخ موقتی، این باشد که، آری، تفکر و سیاست همزاد و هم آغازند؛ بازگشت هر دو، از ورای حجاب های نظری، به پراکسیس و عمل است؛ این عمل، عمل در برابر نظر نیست، عملی است که شرط هر نظر و عملی است. از این منظر، می توان اندیشه هایدگر را از آغاز سیاسی دانست؛ سیاستی که زمانی و جایی خود در دام سیاستِ سیاست زدگیِ دوران افتاده است؛ چنین درافتادنی، بر اساس تفسیری از آنچه خود او گفته، بر وفق زندگی و بودن روزمره ماست؛ ما دازاین هستیم و البته متناهی!
تصویر معناداری که قالیباف در کنار خلیج فارس منتشر کرد
امیر جدیدی و حمید نعمتالله در پشتِ صحنه سریال داش آکل
«عید بیعت» در میدان ولیعصر(عج) برگزار میشود
بازگشت حماسی مصدق به قدرت،کینه شاه و دربار علیه دولت ملی را تعمیق کرد
شهادت امام حسن عسکری (ع) هیئت کجا برویم؟
مشرکان عصر جاهلیت موحد بودند؟
توییت معنادار معاون وزیر خارجه در پاسخ به ترامپ+عکس
سامرا آماده میزبانی از عزاداران امام حسن عسکری (ع) شد
اعلام برنامههای علمی هفته ملی ابنسینا در ایران
تلاش ملاعبدالله بهابادی در سازماندهی استنباط و روابط میان ادله
«عقل فعال» میراث حل مسائل روز؛ ابن سینا شاخصه عقلانیت در اسلام است
زبانآموز حرفهای چگونه آلمانی یاد میگیرد؟ نگاهی تخصصی به مسیر رسیدن از سطح A1 تا C1
محقق ایرانی باکتری را به ترانزیستور تبدیل کرد
جیمز وب ۳ سیاهچاله فعال در یک کهکشان دوردست کشف کرد
مصوبه مهم درباره اقتصاد دیجیتال
تولید ماده اولیه داروی ایرانی درمان «فیبروز کبدی»
ایده امیرکبیر در تأسیس دارالفنون چه بود؟
پرچم انتقام و خونخواهی بر فراز گنبد مساجد کشور به اهتزاز درمی آید
راهاندازی موکبهای دائمی در مرز ایران و عراق
چرا رهبر شهید به جوانان اروپایی نامه نوشتند؟
آثار و عوامل تجربه زیسته احساس تنهایی در دختران تجرد زیست
«فرمانده هرمز» را چقدر میشناسید؟
جزئیات برنامههای هفته آموزش هنر اعلام شد
شوراهای آموزش و پرورش؛ ظرفیت ملی برای جهش کیفیت و عدالت تربیتی
کاهش ۲۰ درصدی تخلفات اداری آموزشوپرورش
زنگ نماز همراه با زنگ مدرسه نواخته شود
آغاز دریافت کارت ۵ آزمون علوم پزشکی از امروز
جدیدترین تغییرات فراخوان جذب هیئت علمی علوم پزشکی را اینجا ببینید
آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان آزمون دکتری از اول شهریور
جزئیات ثبت نام آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی گروه علوم پزشکی اعلام شد
نتایج نهایی آزمون دکتری اعلام شد
بیش از ۷۵۰ هزار نفر کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون پذیرش دانشجو معلم گرفتند
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
هشدار درباره کاهش رتبه علمی ایران در جهان
پایان اسکرول بینهایت و شمارش لایک در اینستاگرام
آزمون تربیت معلم همزمان با کنکور سراسری ۱۴۰۵ برگزار میشود
بزرگترین هواپیمای تمام برقی جهان ۲۷ دقیقه پرواز کرد
«ایران دیجیتال»؛ پیوند فناوری و نظام تعلیم و تربیت
تضمین امنیت کنکور رکن اصلی تحقق عدالت آموزشی/ برخورد قانونی با تقلب
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
ناسا به طرح لشکرکشی روباتهای کروی به تایتان گرنت داد
حضور بیش از ۱۰۰ استارتاپ در اینوتکس ۲۰۲۶ قطعی شد
برگزاری محفل قرآنیها به مناسبت چهلم رهبر شهید انقلاب
صفحه اینترنتی معرفی رهبر شهید به زبان ژاپنی راه اندازی شد
تهیه کننده سریال اسباب زحمت: شخصیتهای سریالهای آقاخانی از جنس مردم هستند
گرامیداشت رهبر شهید با نگاهی به اندیشه ایشان در حوزههای انسانی
جدول پخش شبکه ۴ تغییر کرد
گردهمایی اصحاب هنر و اندیشه با گفتاری درباره آینده نزدیک ایران برگزار میشود
مرحوم ابوترابی الگوی مقاومت در شرایط سخت اسارت
نگاهی به حدود ۶۰۰ آیه مرتبط با جهاد و قتال و پاسخ به چالشهای امروز در این کتاب
مهران مدیری تحت عمل جراحی و درمان قرار گرفت
آموزش و پرورش باید در کنار سه قوه، «قوه چهارم» کشور باشد
حامد همایون مهمان درجام شد
«غوطهور» در صف اکران رفت
خوراک رسانهای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد
چگونه ایمان در زمان جنگ تقویت میشود؟
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا
دستگاههای عکسبرداری پزشکی کوچکتر میشوند
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
یافتههای جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران
مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد
تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان
رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیتهای مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است
تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقبماندگیها دانش آموزان
آغاز پیشثبتنام تکمیل ظرفیت میانپایه و پایه دهم مدارس شاهد
۲۴۰۷ پروژه مدرسهسازی سال گذشته تحویل شد
نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
آغاز سال تحصیلی دانشگاهها از ۴ مهرماه
۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
شنبه آخرین مهلت ثبتنام در ۵ آزمون علوم پزشکی
حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
آغاز نامنویسی بیستودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاههای تراز اول
تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان
اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمونهای علوم پزشکی کشور
علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «همکلام» شد
آغاز پخش برنامه «محفل ستارهها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
«غوطهور» در صف اکران رفت
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
زمان و تعداد سوالات گروههای پنجگانه کنکور سراسری ۱۴۰۵ مشخص شد
امسال آیفون ۱۸ عرضه نمیشود؟
چرا ربیعالاول، بهار ماهها نامگذاری شده است؟
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف
حامد همایون مهمان درجام شد
سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت
تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقبماندگیها دانش آموزان
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.