به گزارش ثریا - «شاماران» موجودی افسانهای در فرهنگِ مردم کُرد و نامی زنانه و لقبی برای مار و سلطان مارها است. او ایزدبانویی با پیکرهای نیمه انسانی و نیمه حیوانی با چهرهای زیبا است. اسطورۀ شاماران یک اسطورۀ مادر محور است و با جوامعی که زندگی اجتماعی و فرهنگی آنها بر پایۀ نظام کشاورزی در این عهد پایهریزی شده است، رابطهای تنگاتنگ و مستقیم دارد و همین امر باعث شده است تا شاماران به یک کهنالگو میان این جوامع تبدیل شود. همچنین در باورهای اجتماعی، شاماران را یک توتممقدس (به شکل مار) (توتم: اجسامی نمادین هستند که در اقوام بومی بیشتر قارهها کاربردهای آیینی دارند) میدانند، حیوانی که با نیروهای فراطبیعی در ارتباط است.
در بخشهای گوناگون فرهنگ و تاریخ مردم کُرد، نکتههای بسیاری از فرهنگ و تاریخ پیش روست که سینه به سینه روایی دارد و بر زمین مانده و به آن پرداخته نشده است.
توانی چشمگیر در پی واکاوی و پژوهش در این موجودیت فرهنگی نبوده و همچنان لایههای تاریک و پنهانی بسیاری از رابطه تنگاتنگ این موجودیت با جهان پیشاتاریخی آمیخته با طبیعت و عصر اساطیری و جادویی وجود دارد. بیگمان آنچه که از سوی استادان و پژوهشگران تا کنون گردآوری و پژوهش شده است در خور ستایش است؛ اما برای روشن داشت بخشهای گوناگون فرهنگ و تاریخ مردمان کُرد پژوهشها و کارهای نکرده بسیاری پیش روی است.
کتاب ایزدبانو شاماران بر پایه نظریه ناخودآگاهیتباری بنیاد نهاده شد که نظریهای شایسته و سنجیده است، زمانی که از ناخواگاهی تباری کُردان سخن گفته میشود، شاید دیگر بیفایدهترین بحث این باشد که پیرامون نماد مار در میان مردم کُرد جستجو کرد و پرسش داشت. زیرا این مهم به شکل کهن الگو و در ریخت و نماد الهه مادر و مادینگی و دوران فرهنگی جامعه کشاورزی در ناخودآگاهتباری ایشان نقش بسته و ماندگار شده است.
قسمتی از متن کتاب
مار و جاودانگی در ایران
قبل از دوران هخامنشیان در مناطق هم جوار با ایران تمدنهایی وجود داشتند که از نظر فرهنگی با هم شباهت زیادی داشتند و این فرهنگها و تفکرات مردم هر منطقه بر دیگر مناطق تاثیر گذاشت. اشیایی که توسط کاوشهای باستانشناسی بهدستآمده است، نشان میدهد که مار نگهبان «درخت زندگی» بوده است. مار ارتباط زیادی با این درخت دارد.
در برخی اساطیر و نقوش بهجامانده مار بهدور چوب یا درختی پیچیده شده است. درخت نمادی از جاودانگی است درخت زندگی که از نقوش بسیار کهن یافته شدهاست در بینالنهرین از ترکیب گیاهانی به وجود میآید که زیبا و سودمند هستند درخت زندگی، گیاهی اسطورهای است که هرکس به آن درست یابد جاودانه و نامیرا میشود در نقشهای بسیاری دو جانور از این درخت حفاظت کنند مار از جمله جانورانی است که بهدور این درخت میپیچیده شده و از آن حفاظت میکند برای دستیابی به این گیاه به قهرمانان اسطورهای باید نبردهای سختی انجام دهند و نگهبان این درخت را شکست دهند (دوبوکور،۱۳:۱۳۷۳)
یکی از درختهای زندگی، درخت سرو است که همواره سبز و بلند و پابرجاست، سرو نماد زندگی و جاودانگی است و با مار ارتباط دارد در واقع گفته شده که هر جا که سرو باشد مار نیز وجود دارد. (رستگار فسایی: ۱۲۷۹، ۳۳۲)
در اسطوره گیلگمش، مار، جانوری است که گیاه بیمرگی را از گیلگمش میرباید و این باعث بیمرگی و جاودانگی مار میشود.
بعضی مورخان نام شهر شوش را برگرفته از «ششا» میدانند، ششا نام ماری است که ویشنو بر آن آرامد، ششا به معنی (باقی و جاودانی) است. پایتخت عیلامیان به مار ویشنو نسبتدادهشده است(افراسیابی، ۱۱۴:۱۳۹۳)
این توضیحات که اسطوره بینالنهرین را شامل میشود به دلیل این که به دیگر فرهنگها انتقال یافتهاست اهمیت دارد تفکر مردمان کهن بر این بوده که مار جانوری است که جاودانه است هنگامی که پوست مار را میدیدند گمان میبردند که مار پوست قدیم خود را رها کرده و در پوست جدید همچنان زندگی میکند.
برای بیان معنای جاودانگی در پیکر مار داستانها و اسطورههای زیادی شکل گرفته است. در عیلام مار نماد جاودانگی شناخته میشده چرا که تصویر مار بهدور چوب که مفهوم جاودانگی را بیان میکند، در میان نقوش و حجاریهای عیلامی بسیار دیده شده است. همانطور که گفته شد درخت زندگی از بینالنهرین به ایران وارد شده است و به درختی مقدس تبدیل شده است.
در دوران عیلامی این درخت یا چوب همراه با مار دیده میشود؛ اما در دوران بعد مار معنای جاودانگی را در میان ایرانیان از دست میدهد و تنها درخت نمادی برای جاودانگی محسوب میشود چنانچه در نقشبرجستههای دوران هخامنشیان با گیاهان مقدس زیادی روبرو میشویم درحالی که از مار خبری نیست. (دوبوکور، ۱۴:۱۳۷۳) (صفحه ۲۳۰ و ۲۳۱)
کتاب شاماران، ایزد بانویی که کشته شد، نوشته کارن رستمی و آذرمیدخت فتاحی در ۶۲۰ صفحه مصور، با شمارگان هزار نسخه در سال ۱۴۰۳ منتشر شد. میرجلالالدین کزازی برای این کتاب دیباچه نوشته است.
منبع : اسطوره شناسی
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.