به گزارش ثریا - کتاب «گذشته یک توهم؛ جُستاری در باب اندیشه کمونیسم در قرن بیستم» نوشته فرانسوا فوره با ترجمه حمید هاشمی کهندانی در ۹۰۹ صفحه توسط انتشارات کتابستان برخط منتشر شده است. اینکتاب وقایع و جنگهایی را مرور کرده و مخاطب را با ابعاد و آثار انقلاب کمونیستی شوروی آشنا میکند و انقلاب، جنگ، سوسیالیسم، کمونیسم، فاشیسم، استالینیسم و آنچه که بشر و جهان را در دوران مدرن تحت تاثیر قرار داده ازجمله کلیدواژههای محتوایی «گذشته یک توهم» هستند.
این یک کتاب مستندی است که به گواهی تاریخ رخ داده و شخصیتهای متعددی که نظریات آنها بر سرنوشت نسلهای متعددی اثر گذاشته در این کتاب مرور و معرفی میشوند.
فرانسوا فوره را یکی از مورخان انقلاب فرانسه در سده بیستم میدانند؛ اما او در سالهای قبل از مرگش به بررسی عواقب و پیامدهای یک انقلاب مهم دیگر، یعنی انقلاب کمونیستی شوروی پرداخت. نتیجه آن بررسیها، کتاب حاضر یعنی گذشته یک توهم است که داستان اثرگذار احساسات ایدئولوژیکی را روایت میکند که در دوران مدرن حاکم بوده است. فوره عضو آکادمی هنر و انجمن فلسفه آمریکا، رئیس بنیاد سنسیمون استاد تاریخ فرانسه و مدیر گروه اندیشه اجتماعی دانشگاه شیکاگو بود. به دلیل تاثیری که در تاریخ و تاریخ نگاری داشت، برخی از معتبرترین جوایز این رشته از جمله جایزه توکویل، ۱۹۹۰؛ جایزه علوم اجتماعی اروپا، ۱۹۹۶؛ جایزه اندیشه سیاسی هانا آرت، ۱۹۹۶؛ و دیپلم افتخار دانشگاه هاروارد را دریافت کرد.
نویسنده در این کتاب با مرور تاریخ پرفراز و نشیب قرن بیستم اشاره مستقیمی به کشورهای در حال توسعه متاثر از کمونیسم و تحت نفوذ شوروی ندارد، اما مرور تحولات این تاریخ و تحلیلهای هوشمندانه وقایع و عملکردهای رهبران کمونیسم، برای ما ایرانیان خالی از لطف نیست و شناخت ما از عملکرد کمونیستها و سیاستهای شوروی در قبال ایران را عمق میبخشد. فوره لقب افتخارآمیز شوالیه لژیون دونر را دریافت کرد و سال ۱۹۹۷ یکی از «چهل چهره جاوید» آکادمی فرانسه شد. او نویسنده پرکاری بود و مطالعاتش در ۱۳ جلد منتشر شدهاند. انتشارات کتابستان برخط اعلام کرده مهمترین آثار این مورخ برجسته را در دست انتشار دارد.
فوره در فرانسه به اندیشمند و متخصص انقلابها مشهور است و میان مورخان معاصر فرانسوی جایگاه ویژهای دارد او خود در جوانی عضو حزب کمونیست فرانسه بود و در اعتراض به حمله شوروی به مجارستان در سال ۱۹۵۶ از حزب کنارهگیری میکند و به مرور زمان نه تنها از کمونیسم دست میشوید بلکه به یکی از سرسختترین منتقدان آن تبدیل میشود که در ابتدا مارکسیست و از پیروان مکتب تاریخ نگاری آنال بود بعدها از آنال جدا و با ارزیابی مجدد انتقادی آرا و تفاسیر مورخان مارکسیست از انقلاب فرانسه، تفسیر تازهای از انقلاب به دست میدهد.
نقش و تأثیرگذاری جریانهای برآمده از کمونیسم در تاریخ معاصر ایران به میزانی است که میتوان پرسید آیا اساساً تحولات سیاسی ایرانِ پسا مشروطه، بدون وجود ایدهها و اندیشههای مارکسیستی کمونیستی و سوسیالیستی (از هر طیف) چگونه رقم میخورد؟! سرنوشت کودتای ۲۸ مرداد یا انقلاب ۵۷ بدون وجود و فعالیتهای احزاب گروهها و جریانهای کمونیستی و مارکسی چگونه میبود؟! این کتاب پربار که در زمان انتشار خود بین روشنفکران فرانسوی و دیگر کشورهای اروپایی واکنشها و حواشی بسیاری در پیداشت، نمونهای بکر از بازانددیشی در تاریخ است. این کتاب به ادبیات پژوهشی تاریخ قرن بیستم غنای ارزشمندی بخشید و میتواند منبع مهمی برای پژوهشگران رشتههای مختلف علوم انسانی در جهت درک بهتره ماهیت یکی از جریان سازترین ایدههای قرن بیستم به شمار آید؛ درکی که در شناسایی، ارزیابی و تحلیل بهتر رویدادها و تحولات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر نیز یاری خواهد کرد. این سومین اثری است که از فرانسوا فوره، عضو سابق مکتب تاریخ نگاری آنال به زبان فارسی منتشر میشود.
رژیم شوروی با هیاهوی بسیاری پا به معرکه تاریخ گذاشت، ولی دور از چشمها از آن بیرون شد. پایان کار محقر این نظام که پس از مدت بسیار کوتاهی رخ داد، با سیر درخشانی که داشت تضادی حیرت آور ایجاد میکند. مرضی که جان رژیم اتحاد جماهیر شوروی را گرفت غیر قابل تشخیص نبود ولی دو چیز فروپاشی داخلی آن را از نظرها پنهان میکرد، یکی اهمیت این کشور در تراز جهانی و یکی اندیشهای که این نظام عَلَم آن را بلند کرده بود.
حضور پررنگ شوروی در مسائل جهان، گواهی بر اهمیت این نظام در تاریخ جهان بود. به همین جهت افکار عمومی به سختی میتوانست تصور کند در نظام اجتماعی که لنین و استالین ایجاد کردند، ممکن است بحرانی چنین بنیادین رخنه کند. با این حال جهان کمونیستی دست آخر خود را از بین برد اتفاقات بسیاری این نکته را به ما نشان میدهند، امروز در روسیه کسانی زندگی میکنند که به واقع شکست نخوردند، بلکه انگار از جهانی به جهانی دیگر پا گذاشتند و به نظامی دیگر رویدند و حامی بازار و انتخابات شدند، یا روی به ملیگرایی آوردند، هیچ اندیشهای از تجربیات قبلی برایشان به جا نمانده است.
اما تاریخ اندیشه کمونیستی بسیار گستردهتر از تاریخ قدرت یافتن نظام کمونیستی شوروی است. پدیده کمونیسم واقعاً یک پدیده جهانی بود که بر اوضاع انسانها سرزمینها و تمدنهای سایه افکند که مسیحیت نیز نتوانسته بود به آنها نفوذ کند. کمونیسم در اروپا متولد شد در اروپا قدرت یافت در اروپای پس از جنگ جهانی دوم محبوبیت بسیاری به دست آورد و سرانجام پس از یک دوره ۳۰ ساله بین زمامداری خورشچف و گورباچف در شوروی نابود شد.
مارکس و انگلس که مخترعین کمونیسم بودند، هرگز تصور نمیکردند کمونیسم در آینده نزدیک در جایی به جز اروپا امکان نشو و نما داشته باشد؛ تا جایی که مارکسیست شهیری مانند کائوتسکی معتقد بود روسیه در اکتبر سال ۱۹۱۷ آنقدر اوضاع برهم ریختهای داشت که نمیتوانسته رهبر این جریان نوگرایانه در جهان باشد.
لنین نیز زمانی که به قدرت رسید، معتقد بود رستگاری فقط در همبستگی انقلابی در میان پرولتاریای قدیمی ساکن غرب اروپا و مشخصاً آلمان امکان تحقق دارد لی پس از وی استالین تمام ویژگیهای کشور روسیه را به ترتیبی که خود صلاح میدید در اندیشه کمونیستی باز تعریف کرد و با ظرفی که در نبرد با فاشیستها به دست آورده بود، در این مسیر تقویت شد. باید پذیرفت که مادر کمونیسم اروپاست و معرکه اصلی بروز تمام اتفاقات مهم آن نیز اروپا بود اروپا گهواره کمونیسم و قلب تاریخ آن بود.
شرایط سیاسی اروپا به گونهای بود که اندیشه کمونیستی در این گذار همزمان بین امر آرمان شهری و امر تاریخی به بهانه بازنگریهای متوالی، تا به امروز قدرت خود را در میان ما حفظ کرده است. اندیشه کمونیستی بیش از آنچه که در امر واقع سیاسی جلوه کند، در ذهن و دل انسانها جا گرفت و زنده ماند؛ بهویژه در غرب اروپا به نسبت شرق اروپا. به این ترتیب سیر خیالی کمونیسم مرموزتر از داستان واقعی شکلگیری و حیات آن است.
منبع : انتشارات کتابستان
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئلهای اجتماعی تبدیل میشود
«مسلمانان در اتریش» کتاب شد
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
نانوپوششها به کمک افزایش عمر لنتهای ترمز آمدند
دانشگاه باید از پارادایم «مدرکگرایی» به سمت «مهارتمحوری» حرکت کند
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس میگیرد
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
برد پیت ۵۰ سال عقب میرود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمانها
جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد
تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
ابداع یک آبنباتچوبی برای معاینه کودکان
مدیرعامل انویدیا استعفا کرد
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس
رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود
جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن میرسد
«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پریخانوم» رسید
«پرواز ۶۵۵» دهنمکی به تدوین رسید
شهادت یک مامور فراجا در سیستانوبلوچستان
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.