به گزارش ثریا کتاب «خاک‌نشین» نوشته فهیمه شاکری مهر، یک اثر تاریخی‌داستانی درباره زندگی و مبارزات شیخ عباس قمی به‌عنوان یکی از علمای برجسته شیعه است که در بستر زمانی عصر پهلوی روایت می‌شود.
این کتاب که در قالب یک رمان تاریخی نوشته شده، بخشی از تاریخ معاصر ایران را در قالب داستانی با محوریت مقاومت در برابر ظلم و استبداد به تصویر می‌کشد. شاکری مهر هم به زندگی و شخصیت علمای دینی پرداخته و تلاش می‌کند علاوه بر بازنمایی این برهه مهم تاریخی، از معنویت و دیانت علمایی چون شیخ عباس قمی سخن بگوید.
داستانی درباره ایمان، مقاومت و استبداد
«خاک نشین» در فضایی روایت می‌شود که سیاست‌های ضد مذهبی حکومت رضا شاه پهلوی، جامعه مذهبی ایران را تحت فشار شدیدی قرار داده بود. یکی از مهم‌ترین اقدامات این حکومت در راستای تضعیف هویت دینی مردم، مساله کشف حجاب و سایر سیاست‌های مدرن‌سازی اجباری بود که تضاد عمیقی با باورها و ارزش‌های دینی داشت. علمای مذهبی که همواره در دفاع از هویت دینی و فرهنگی مردم نقش کلیدی ایفا کرده بودند، در این‌دوران نیز به عنوان ستون‌های مقاومت در برابر استبداد مطرح شدند. شاکری مهر با استفاده از شخصیت‌های تاریخی و تخیلی، این فضا را با دقت و ظرافت به تصویر می‌کشد.
این‌میان، یکی از شخصیت‌های کلیدی کتاب، سلمان، طلبه‌ای جوان و معترض است که نماینده نسل جوان مذهبی و علمی جامعه آن دوران است. سلمان که به‌شدت به ارزش‌های دینی و مبارزات علمای مذهبی پایبند است، نماد تلاش و مقاومت مردم و علمای دینی در برابر سیاست‌های استبدادی رضا شاه محسوب می‌شود. این‌شخصیت در خلال داستان، با بحران‌ها و چالش‌هایی روبه‌رو می‌شود که او را وادار می‌کند تا در مسیر دفاع از دیانت و هویت اسلامی خود، قدم‌هایی بردارد.
شیخ عباس؛ نماد علم و دیانت
شیخ عباس قمی، یکی از شخصیت‌های محوری کتاب پیش رو، محدث و فقیهی بود که به خاطر زهد و تقوای بی‌نظیرش، جایگاهی خاص در میان علما و مردم داشت. او به‌خاطر گردآوری کتاب‌هایی مانند «مفاتیح الجنان»، یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های مذهبی زمانش محسوب می‌شد و نقش مهمی در تقویت اعتقادات دینی جامعه خود داشت. شاکری مهر زندگی شخصی و اجتماعی این عالم بزرگ را در متن داستان قرار داده و از او به عنوان نماد مقاومت دینی در برابر ظلم و ستم رضا شاه یاد می‌کند.
شیخ عباس قمی در «خاک نشین»، هم مثل واقعیت، اهل زهد و عبادت است و با فروتنی در خدمت مردم قرار دارد. این‌شخصیت همواره تلاش می‌کند به سوالات و مشکلات دینی و اجتماعی مردم پاسخ دهد. زندگی ساده و زاهدانه‌اش هم در تضاد با تجمل و استبداد حاکمان آن زمان، به خوبی تصویرگر تفاوت میان علمای دینی و حکام خودکامه است.
مبارزه علیه ظلم و دفاع از هویت اسلامی
یکی از محورهای اصلی داستان «خاک نشین»، مبارزات دینی و فرهنگی علمای شیعه مقابل سیاست‌های ضددینی رضاخان است. پهلوی اول که به دنبال غربی‌سازی و مدرن‌سازی کشور بود، سعی داشت با اعمال سیاست‌هایی مانند کشف حجاب و محدود کردن فعالیت‌های دینی، مردم را از هویت مذهبی‌شان دور کند. این‌میان، علمای شیعه همچون شیخ عباس قمی به عنوان پیشگامان مبارزه با این سیاست‌ها، با تمام وجود از هویت اسلامی و دینی مردم دفاع کردند.
نویسنده «خاک نشین» با استفاده از شخصیت سلمان، نمادی از جوانان مذهبی و طلبه‌های آن دوران را به تصویر می‌کشد که در تلاش بودند با ایستادگی مقابل سیاست‌های استبدادی، از ارزش‌ها و باورهای خود دفاع کنند. سلمان که شخصیت محوری داستان است، با الهام از زندگی و آموزه‌های شیخ عباس قمی، دنبال راهی برای مقاومت مقابل ظلم و بی‌عدالتی است. این موضوع، یکی از پیام‌های مهم کتاب است؛ نقش علمای دینی در هدایت مردم و پیشگامی در مبارزات فرهنگی و اجتماعی.
رابطه علمای دینی و مردم
یکی از نکات کتاب پیش‌رو، تأکید بر رابطه نزدیک میان علمای دینی و مردم است. شیخ عباس قمی و سایر علما، در طول تاریخ همواره پناهگاه و راهنمای مردم در برابر مشکلات دینی، اجتماعی و سیاسی بوده‌اند و این‌رابطه عمیق میان علما و مردم، یکی از عوامل مهم در موفقیت مبارزات فرهنگی و اجتماعی علمای شیعه در طول تاریخ بوده است.
شاکری مهر در این کتاب، به نقش ارتباط علمای دینی با مردم و تأثیرگذاری آنان در حفظ هویت اسلامی جامعه پرداخته و شیخ عباس قمی در آن، نه‌تنها به‌عنوان یک عالم دینی، بلکه به‌عنوان یک رهبر معنوی که مردم به او اعتماد دارند، به تصویر کشیده شده است. او با ساده‌زیستی و فروتنی، همواره در کنار مردم است و در شرایط سختی و بحران‌های اجتماعی، راهنمای آنان است. این رابطه عمیق و پرمعنا میان علما و مردم، از جمله پیام‌های اصلی و تأثیرگذار کتاب «خاک نشین» است.
***
«خاک‌نشین» به‌طور خلاصه نشان می‌دهد چگونه ایمان و تقوا می‌تواند انسان را مقابل چالش‌ها و مشکلات زندگی مقاوم کند. این‌پیام به‌ویژه در دنیای امروز که مشکلات و بحران‌های اجتماعی متنوعی وجود دارد، برای مخاطب ایرانی جای تفکر و تأمل دارد.
منبع: مهر
حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد
کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
شانس‌های جایزه نوبل فیزیک کدامند؟
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
تمدید مهلت ثبت‌نام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی
اسامی معرفی‌شدگان رشته‌های خاص آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد
تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
تقدیر از برگزیدگان سومین همایش علمی هیئت در سالروز ولادت حضرت زینب(س)
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
«بی‌نام» روایتگر مفاهیمی از معنویت؛ تئاتری که زندانی آزاد می‌کند!
«اشراق» شنیدنی شد؛ بیان موسیقی ایرانی با امکانات موسیقی عربی!
موسیقی اعتراضی در آمریکا: رئیس جمهورِ من یک جنایتکار است!
سید حسن نصرالله مقاومت را مسیر پیشرفت و عزت بشریت می‌دانست
ناشنوایان فعال اربعینی در همایش ملی «قهرمانان سکوت» تجلیل شدند
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
۳۰۰ گروه و کانال فیشینگ در سکوهای خارجی فعالیت می‌کنند
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
ثبت نام آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان بین‌الملل ۱۴۰۵ آغاز شد
پارک فناوری دانشگاه تهران پلتفرم سرمایه گذاری مجازی راه اندازی کرد
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.