به گزارش ثریا - احمد کتابی به بهانه ۲۷ آذرماه، سالروز درگذشت مولوی «روز عُرس» گفت: مولانا از دریا بالاتر و اقیانوس وسیع است که تا زمانی که به ساحل آن نرسیده باشید، نمیتوانید متوجه عظمت آن شوید. انسان اگر وارد دریای مولانا شود، غرق در معنویات خواهدشد تا به کرانه این دریا نرسد نمیفهمد که گستره این دریا و ژرفای آن چقدر زیاد است.
یکی از برجستهترین خصوصیتهای مولانا شناخت فوقالعاده او درباره روحیات انسان است
این پژوهشگر با اشاره به اینکه در ۲۰ سال اخیر ۳ کتاب درباره مولانا تالیف کرده است، ادامه داد: کتابها با عنوانهای «مولانا در برابر معماری جبر و اختیار»، «از دریای معارف مولانا» و «آنچه گفتم جملگی احوال توست» هستند. کتاب «از دریای معارف مولانا» است که دارای ۸ مقاله درباره جنبههای مختلف مولانا است و ناشر آن موسسه اطلاعات است و به تازگی به چاپ سوم رسیده است.
به گفته این نویسنده شاید کمتر به جنبههای روانشناختی از دیدگاه مولانا پرداخته شده است. این در حالی است که یکی از برجستهترین خصوصیتهای مولانا شناخت فوقالعاده او درباره روحیات و روان انسان است. بسیاری از مسائل که در روانشناسی مدرن مطرح شده و برای مثال در آثار زیگموند فروید عصبشناس اترشی و بنیانگذار دانش روانشناسی آمده است، در آثار مولانا مشاهده میشود.
احمد کتابی ادیب و پژوهشگر
مولانا در آثارش مساله فرافکنی را مطرح کرده است
کتابی با اشاره به اینکه مولانا در آثار خود با دقت و در ژرفای عمیق به مسائل روانشناسی پرداخته است، گفت: یکی از مهمترین مسائل فرافکنی است. فرافکنی مفهوم شناخته شدهای برای همه است زیرا همه کم و بیش گرفتار آن هستم. انسانها به طور طبیعی و ناخودآگاه سعی میکنند عیوب، تقصیرها و اشتباهات خود را از خود نفی کنند و به دیگران نسبت دهند، تا به این طریق برای خود آرامش نسبی ایجاد کنند.
اگر آثار مولانا را عمیق مورد توجه قرار دهید، حداقل ۱۰ داستان مثنوی درباره فرافکنی است
این پژوهشگر با تاکید بر اینکه فرافکنی یک سازوکار روانی است، ادامه داد: این رفتار انسان را از احساس گناهکاری نجات میدهد. طبیعی است که همه انسانها کم و بیش به درجات مختلف از آن برخوردار هستند، مشکل زمانی رخ میدهد که فرافکنی بر رفتار انسان مسلط شود. در میان روانشناسان معاصر نخستین کسی که مساله فرافکنی را مطرح کرده فروید است.
او افزود: اگر آثار مولانا را عمیق مورد توجه قرار دهید، حداقل ۱۰ داستان مثنوی درباره فرافکنی است. برای مثال داستان ۴ نفر هندو که در آن میگوید:
چار هندو در یکی مسجد شدند/ بهر طاعت راکع و ساجد شدند
هر یکی بر نیتی تکبیر کرد/ در نماز آمد به مسکینی و درد
مؤذن آمد از یکی لفظی بجست/ کای مؤذن بانگ کردی وقت هست
گفت آن هندوی دیگر از نیاز/ هی سخن گفتی و باطل شد نماز
آن سیم گفت آن دوم را ای عمو/ چه زنی طعنه برو خود را بگو
آن چهارم گفت حمد الله که من/ در نیفتادم به چَه چون آن سه تن
پس نماز هر چهاران شد تباه/ عیبگویان بیشتر گم کرده راه
ای خنک جانی که عیب خویش دید/ هر که عیبی گفت آن بر خود خرید
زانک نیم او ز عیبستان بدست/ وآن دگر نیمش ز غیبستان بدست ...
به گفته کتابی در این شعر دقیقا مساله فرافکنی توسط مولانا مطرح شده است. چنین مسائلی در دیوان شمس هم قابل مشاهده است.
فروید آثار مولانا را نخوانده بود
کتابی با اعلام اینکه دیدگاه روانکاوی هم در آثار مولانا مشاهده میشود، ادامه داد: در دنیای مدرن افرادی که مشکلات روحی دارند، به روانکاو مراجعه میکنند. در روانکاوی بیمار در محیطی آرام مسائل را برای پزشک تعریف میکند، روانکاوی هم یکی از اکتشافات فروید است. در مثنوی مولانا داستانی وجود دارد که دقیقا این داستان همان روش رونکاوی فروید است. داستان «کنیزک و پادشاه» در دفتر اول مثنوی است میگوید:
بشنوید ای دوستان این داستان/ خود حقیقت نقد حال ماست آن
بود شاهی در زمانی پیش ازین/ ملک دنیا بودش و هم ملک دین
اتفاقا شاه روزی شد سوار/ با خواص خویش از بهر شکار
یک کنیزک دید شه بر شاهراه/ شد غلام آن کنیزک پادشاه
مرغ جانش در قفس چون میتپید/ داد مال و آن کنیزک را خرید
چون خرید او را و برخوردار شد/ آن کنیزک از قضا بیمار شد
آن یکی خر داشت و پالانش نبود/ یافت پالان گرگ خر را در ربود
کوزه بودش آب مینامد بدست/ آب را چون یافت خود کوزه شکست
شه طبیبان جمع کرد از چپ و راست/ گفت جان هر دو در دست شماست
جان من سهلست جان جانم اوست/ دردمند و خستهام درمانم اوست
هر که درمان کرد مر جان مرا/ برد گنج و در و مرجان مرا
جمله گفتندش که جانبازی کنیم/ فهم گرد آریم و انبازی کنیم
هر یکی از ما مسیح عالمیست/ هر الم را در کف ما مرهمیست
گر خدا خواهد نگفتند از بطر/ پس خدا بنمودشان عجز بشر
ترک استثنا مرادم قسوتیست/ نه همین گفتن که عارض حالتیست
ای بسا ناورده استثنا به گفت/ جان او با جان استثناست جفت
هرچه کردند از علاج و از دوا/ گشت رنج افزون و حاجت ناروا
آن کنیزک از مرض چون موی شد/ چشم شه از اشک خون چون جوی شد
از قضا سرکنگبین صفرا فزود/ روغن بادام خشکی مینمود
از هلیله قبض شد اطلاق رفت/ آب آتش را مدد شد همچو نفت
کتابی با اشاره به این شعر توضیح داد: روشی که مولانا مطرح کرد، همان روش فروید در روانکاوی است. فروید میگوید باید بیمار را آزاد گذاشت یا از او سوالهایی پرسید تا مشکلاتش را تعریف کند. به همین دلیل میتوان گفت کاشف روانکاوی مولانا بود.
به گفته او، فروید در جایی نگفته است که با اشعار مولانا آشنا بوده است.
منبع : موسسه اطلاعات
موشک اسپیس ایکس با ماه تصادف میکند
انتخاب واحد دانشگاه آزاد اسلامی از تاریخ ۲۴ مرداد آغاز میشود
کاهش ۵۰ درصدی خوردگی تجهیزات نیروگاهی با فناوری نانوحباب
توسعه دیپلماسی فناوری ایران و اتیوپی با محوریت صادرات دانشبنیان
مهلت ثبتنام آزمونهای علوم پزشکی تا ۲۰ شهریور تمدید شد
کلید اولیه آزمون ارتقای دستیاری منتشر شد/ مشارکت ۹۶ درصدی دستیاران
عدم امکان ثبت درخواست صدور دانشنامه در تعطیلات تابستانی پیام نور
سهروردی به صراحت خود را احیاکننده «حکمت خسروانی ایرانی» قلمداد می کرد
بیعت زنان با زینب کبری؛ آغازِ احیای تمدنِ مهدوی به دستِ زن
تأکید اوقاف بر تسهیل فرآیندها برای توسعه پروژههای مذهبی و درمانی
شب شهدای میناب در اربعین/ پدر دو شهید: من از کربلا به کربلا آمدم
رئیس دانشگاه الزهرا کربلا: نهضت حسینی مرزهای طایفهای را شکست داد
چسب زیستی الهامگرفته از صدف حسگرهای پوشیدنی را مقاومتر کرد
نگاهی به سه قسمت ابتدایی یک سریال؛ وقتی همه کوریم!
اربعین ۱۴۰۵ با دو شعار مشترک امت اسلامی برگزار میشود
گوگلپلی ابزارهای تأیید سن را برای توسعهدهندگان گسترش میدهد
اسپیس ایکس ماهواره جاسوسی به مدار زمین برد
اربعین زیر پوشش ارتباطی/ از رومینگ تا اینترنت رایگان در مسیر زائران
محدودیت آموزش مجازی برای دانشجویان خارجی رفع میشود
ایران عضو سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی شد
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
«مردم نمایی» روایتی دیگر از ماجرای نیما تکیدو
حاج حسین ملک داراییهای فناپذیر را به میراثی تمدنی تبدیل کرد
پناهیان: بزرگترین تشییعهای تاریخ مربوط به امامین انقلاب است
جستجوی حقیقت در مهآلودگی ابطالپذیری پوپر/سطحینگری در علوم انسانی
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
درخواست برای تفکیک زمان پذیرش رشتههای بدون آزمون
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
تصویری از کلاهک خیبرشکن و فتاح سوار بر بوستر حاج قاسم
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.