به گزارش ثریا آنچه در ایران مال و در حاشیه دیدار نیما تکید و با هوادارانش رخ داد، خیلی زود به مسئله ای برای تحلیلگران حوزه نوجوان و فضای مجازی تبدیل شد گروهی از تغییر مرجعیت نسل جدید گفتند گروهی قدرت اینفلوئنسرها را برجسته کردند و عده ای نیز از فاصله نهادهای رسمی با جهان نوجوان سخن گفتند. این تحلیل ها بیراه نیستند اما در سطح پدیده متوقف می شوند. مسئله فقط این نیست که نوجوان امروز چه کسی را دنبال میکند؛ مسئله مهمتر آن است که چه نیروهایی با چه منابعی و برای ساختن چه صورتی از جامعه میل نوجوان به قهرمان تعلق و حضور جمعی را سازمان دهی میکنند.
فرهنگ را نمی توان مستقل از مناسبات قدرت و اقتصاد فهمید. به تعبیر مارکس آنچه در سطح فرهنگ رسانه و افکار عمومی ظاهر میشود با ساختارهای مادی تولید و توزیع قدرت پیوند دارد اقتصاد توجه نیز فقط بازاری برای سرگرمی نیست؛ سازوکاری برای تعیین مرجعیت، توزیع شهرت و جهت دهی به عواطف عمومی است. پلتفرم سرمایه، تبلیغات فضاهای بزرگ تجاری تعیین می کنند چه کسی دیده شود چه چهره ای به قهرمان تبدیل شود و کدام نوع از اجتماع امکان بروز پیدا کند از این منظر ایران مال صرفاً محل برگزاری یک برنامه نبود؛ نماد نظمی بود که در آن شهروند، پیش از آنکه صاحب مسئولیت تاریخی، باشد، مصرف کننده است.
این رخداد را نیز نباید منفرد دید. هم زمانی آن با وایرال شدن پرونده دستگیری یکی از چهره های پرمخاطب فعال در حوزه پزشکی، انتشار گسترده پیمایش های اجتماعی درباره نارضایتی و کاهش تحمل فشار اقتصادی بحث های درون ساخت قدرت درباره اعتراضات و جنبش خیابانی و کمپین های اخیر بخشی از ایرانیان خارج از کشور امکان یک خوانش گسترده تر را فراهم می کند. هرکدام از این وقایع به تنهایی توضیح مستقلی دارند اما تحلیل قدرت از جایی آغاز می شود که نسبت میان رخدادهای ظاهراً پراکنده دیده شود. ادعای این یادداشت آن نیست که همه این اتفاقات محصول یک اتاق فرمان واحدند چنین ادعایی بدون سند کافی شتاب زده است اما میتوان از هم جهتی ساختاری سخن گفت مجموعه ای از بازیگران ،اقتصادی رسانه ای و سیاسی آگاهانه یا در نتیجه هم سویی منافع در حال بازآرایی عواطف اجتماعی اند برخی چهره ها تعلق و ازدحام تولید میکنند برخی پرونده ها احساس بی اعتمادی یا مظلومیت می سازند برخی داده ها تصویر جامعه ای خسته و آماده تغییر را تثبیت می کنند و شبکه های بیرونی نیز می کوشند برای این نارضایتی زبان و آلترناتیو سیاسی بسازند.
در ایران، مال جمعیت، شور، انتظار تعلق عاطفی، چهره محوری و حتی نوعی مناسک جمعی وجود داشت؛ یعنی بسیاری از نشانه هایی که معمولاً با حضور مردم در میدان همراه است. اما عنصر تعیین کننده غایب بود. امر عمومی و مسئولیت تاریخی این جمعیت برای تغییر دادن چیزی در جهان گرد نیامده بود؛ آمده بود تا چهره ای را ببیند تجربه ای را مصرف کند و تصویری برای بازنشر بسازد. تماشاگر دیجیتال برای چند ساعت به تماشاگر فیزیکی تبدیل شد، بی آنکه از وضعیت تماشاگر خارج شود.
از همین جا میتوان میان «بعثت مردم» و «مردم نمایی» تفاوت گذاشت بعثت مردم زمانی رخ میدهد که انسانهای پراکنده حول یک حقیقت و مسئولیت مشترک به فاعل جمعی تبدیل شوند؛ محبت به ،وفاداری وفاداری به حضور و حضور به آمادگی برای فداکاری برسد. اما مردم نمایی، ظاهر این اتفاق را بازسازی میکند بدون آنکه حقیقت آن را داشته باشد جمعیت دارد اما اراده جمعی ندارد؛ شور دارد اما آرمان ندارد؛ قهرمان دارد اما قهرمانش انسانها را از خود عبور نمی دهد. در اینجا جان فدایی به هواداری میدان به ایونت و مردم به فندوم تبدیل میشوند.
حاصل این روند میتواند شکل گیری زیرساختی عاطفی برای مقاومت اجتماعی باشد؛ زیرساختی که لزوماً همان لحظه به اعتراض یا درگیری منتهی نمی،شود، اما آستانه تحریک پذیری دو قطبی شدن و بسیج خیابانی را کاهش میدهد. فشار اقتصادی کاهش ،اعتماد جنگ روایتها مرجعیت چهره های غیررسمی و تمرین تجمع های هیجانی در کنار یکدیگر ظرفیت ناآرامی را افزایش میدهند. پیش بینی قطعی شورش در ماه های آینده علمی نیست، اما نادیده گرفتن امکان آن نیز نوعی ساده انگاری سیاسی است.
پرسش اصلی بنابراین این نیست که چرا هزاران نوجوان برای دیدن نیما تکید و به ایران مال رفتند پرسش این است که چه کسی ظرفیت قهرمان خواهی تعلق جمعی و حضور میدانی نسل جدید را صورت بندی می کند. نیروهای فرهنگی و انقلابی اگر این مسئله را صرفاً به آسیب فضای مجازی یا مطالعات نوجوان تقلیل دهند میدان اصلی را از دست خواهند داد رقابت امروز میان دو الگوی جامعه است الگویی که جمعیت، مخاطب و مصرف کننده تولید میکند و الگویی که از انسانهای پراکنده، مردم صاحب مسئولیت و فاعل تاریخ می سازد.
زائران با سامانه هوشمند «هم موکب» دغدغه اسکان ندارند
راهاندازی «بازوی طریق» سامانه هوشمند خدمات به زائران اربعین
مطالبه بزرگ امت اسلام در اربعین امسال خونخواهی قائد شهید است
مفاهیم نهجالبلاغه را در پیادهروی اربعین ترویج کنیم
چه افرادی بدون آنکه به کربلا بروند زائر اباعبدالله هستند؟
مایک لی بازنشسته میشود؛ بیماری نمیگذارد فیلم بسازم
خنیاگران خیام با «مهرگان» آمدند؛ شنیدن ظرافتهای موسیقی خراسان
«خورشید اربعین» در رادیو ورزش؛ همراهی با زائران در حماسه استقامت
آییننامه جامع حمایت از دانشجویان توانخواه نهایی شد
سهم دانشجو از نرخ غذای دانشجویی مشخص شد
پیش ثبتنام ۸۱۰ هزار دانشآموز پایه هفتم
آموزش و پرورش با ۱۰۰ موکب، آماده خدمترسانی به زائران اربعین است
روایت زائرانی که اربعین را از شرق ایران آغاز میکنند در کتاب «شاه است حسین»
پرچمهایی در پیاده روی اربعین که هنوز خون را به یاد دارند
تصویر کمتر دیده شده از آیتالله سیدمجتبی خامنهای در نماز جمعه نصر
چالشهای عکاسی طبیعت چیست؟ سید صابر امامی پاسخ میدهد
جزئیات شرکت در آزمون های دانشنامه و گواهینامه فوق تخصصی پزشکی تعیین شد
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
آلبوم جدید خواننده پاپ در راه است
اودیسه نولان در ایکس لو رفت؛ ایلان ماسک در برابر نولان
جزئیات آزمونهای دانشنامه و گواهینامه تخصصی پزشکی را اینجا بخوانید
اجرای نزدیک به ۱۵ پروژه ملی در وزارت علوم پس از جنگ
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر مسیر شغلی خود را طراحی میکنند
مدیر ارشد اوپن ای آی به این شبکه اجتماعی معتاد شده بود
متا تحقیق درباره خطرات اینستاگرام برای نوجوانان را نادیده گرفت
پرتاب ۵ هزار ماهواره آمازون برای بهبود کیفیت اینترنت در جهان
تسهیلات ویژه دانشگاه آزاد برای اربعین امسال/ استقرار مواکب در ۵ مرز کشور
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
«مردم نمایی» روایتی دیگر از ماجرای نیما تکیدو
حاج حسین ملک داراییهای فناپذیر را به میراثی تمدنی تبدیل کرد
پناهیان: بزرگترین تشییعهای تاریخ مربوط به امامین انقلاب است
جستجوی حقیقت در مهآلودگی ابطالپذیری پوپر/سطحینگری در علوم انسانی
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
تصویری از تابوت استاد مرحوم اکبر عبدی
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
اتحادیه اروپا گوگل را ۸۹۰ میلیون یورو جریمه کرد
سیزدهمین پرتاب استارشیپ موفقیت آمیز بود
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
آغاز همکاری مشترک برای تدوین سند ملی صلاحیت حرفهای ICT
۳۵۰ پرونده دانشگاه پیامنور در دیوان عدالت اداری بررسی شد
ضرورت تدوین استانداردهای تازه برای خدمات پزشکی پیشرفته
تصمیمگیری درباره حضوری شدن دوره کارشناسی با شورای عالی امنیت ملی است
عزای عمومی برای مردی که خاطره مشترک میلیونها ایرانی بود
مرحله غیرمتمرکز المپیاد علمی دانشجویی کشور برگزار شد
آغاز حضوری سال تحصیلی جدید/آمادگی دانشگاهها برای سناریوهای مختلف
معیارهای جدید همترازی رشتههای دانشگاهی برای استخدام ابلاغ شد
پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
رقابت ۱۷ هزار داوطلب در پنجاه و سومین دوره آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
فرانسه شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع میکند
رشد استقبال از آزمون دستیاری در سالهای اخیر
رهبر شهید بیش از حوزویان با نخبگان دانشگاهی دیدار داشتند
کلید اولیه آزمون دستیاری پزشکی امروز منتشر میشود
ثبت نام دانش آموختگان خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی پزشکی آغاز شد
جزئیات برگزاری مصاحبه مجازی متأخرین دکتری ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد اعلام شد
تصویری از برخاستن ستون دود در اربیل عراق
اعزام ۴۷۴ معلم برگزیده به مدارس خارج از کشور
بعد از انفجار پیجرها، زندگی چگونه ادامه پیدا کرد؟
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
صفحه رسمی سفارت آلمان در تهران شایعات تخلیه کارکنان این نمایندگی دیپلماتیک را تکذیب کرد
قیمت سامسونگ گلکسی و زد فولد گران می شود
کشف آنزیمی که میتواند پیری را معکوس کند
حافظه مکتوب ایران چگونه زنده میماند؟
رمان دینی باید افراد معاند و خاکستری را هم پای کتاب بنشاند
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
اعلام دستمزد طراحان صحنه و لباس تئاتر در سال ۱۴۰۵
رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» آغاز بکار کرد
خبر مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای برخورد با بلاگرها تکذیب شد
ترامپ انتقام جریمه گوگل را از اروپا می گیرد
بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در فضای مجازی
چت جی پی تی در سراسر جهان مختل شد
وزیر آموزش و پرورش: کنکور به موقع برگزار میشود
خداحافظ آقای عبدی؛ دلمان برایتان تنگ میشود
مشاور شورای آموزش پزشکی: ۲ متخلف آزمون دستیاری به مقامات قضایی تحویل داده شدند
خالق فیلم معروف «ماسک» از دنیا رفت؛ جیم کری از همکاری با وی تشکر کرد
ثبت نام جذب دانشآموختگان دکتری در دانشگاهها آغاز شد؛ ۲ شرط اصلی برای ورود
خونخواهی رهبر شهید ادامه یک مطالبه تاریخی است؛ انتقام با بیشترین ضربه
عزای عمومی برای مردی که خاطره مشترک میلیونها ایرانی بود
۱۳۰ هزار فعالیت انجمنهای علمی دانشجویی در کشور ثبت شدند
اصغر خلیلی مدیریت مجموعه تئاتر شهر را بر عهده گرفت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.