به گزارش ثریا شاید نام ماهی مرکب غولپیکر را در سریال محبوب «بازی مرکب» یا همان اسکویید گیم شنیده باشید. اما گذشته از دنیای فیلمهای تخیلی، این موجودات مرموز و خطرناک در دنیای واقعی زیرآب نیز بهعنوان نمادی از مبارزه برای بقا شناخته میشوند.
اما سرپاور جنوبگان، یک قدم فراتر رفته است. این موجود شگفتانگیز بهعنوان بزرگترین گونهی ماهی مرکب، در اعماق تاریک و یخزدهی جنوبگان زندگی میکند. این موجود با بازوهایی مسلح به قلابهای تیز، شکارچی بسیار ماهری است. او بیشتر عمرش را در تاریکی مطلق اقیانوس میگذراند و هنوز هم رازهای بسیاری از زندگیاش برای انسانها بیپاسخ باقی مانده است.
در ماه مارس، دکتر کت بولستد، زیستشناس سرپایان ژرف دریا، از سفری پژوهشی به جنوبگان بازگشت که در آن از سامانهای نوین برای تصویربرداری اعماق دریا بهره برد تا ماهی سرپاور جنوبگان (Mesonychoteuthis hamiltoni)، یکی از مرموزترین ساکنان آبهای عمیق را ردیابی کند. تا زمان سفر بولستد هیچکس موفق نشده بود تصویری از این جاندار را در حال شنا در زیستگاه طبیعیاش ثبت کند. مانند تمام مأموریتهای قبلی، این سفر هم نتیجهای در پی نداشت.
اما همان روزی که بولستد کشتی تحقیقاتی را ترک میکرد، پیامی غیرمنتظره دریافت کرد. گروهی از پژوهشگران که با زیردریایی هدایتپذیر از راه دور مؤسسه اقیانوسشناسی اشمیت مشغول بررسی دریا بودند، در نزدیکی جزایر ساندویچ جنوبی با موجودی اسرارآمیز روبهرو شدند. آنها برای بررسی دقیقتر، نظر تخصصی بولستد را خواستند.
تصاویر ضبطشده، جانداری حدوداً ۳۰ سانتیمتری را نشان میداد که با بدنی شفاف، بازوانی نازک و لکههایی قهوهایرنگ، در حال شنا بود. این ظاهر شگرفت توجه هر زیستشناسی را به خود جلب میکرد.
خبرهای مرتبط
بولستد، زیستشناس متخصص نرمتنان سرپاور در دانشگاه فناوری اوکلند نیوزیلند و مشاور علمی مؤسسهی اشمیت، بلافاصله به ماهیت موجود کشفشده پی برد. او با اولین نگاه به فیلمها، حدس زد که این موجود میتواند همان گونهای باشد که مدتها دنبالش بودند. او به نیویورکتایمز گفت: «تقریباً بلافاصله با احتمال زیادی تشخیص دادم این همان چیزی است که دنبالش بودیم.»
نزدیک به یک قرن از اولین توصیف این موجود شگرف در مقالههای علمی میگذرد. سرپاور جنوبگان در بزرگسالی حتی از گونهی معروف ماهی مرکب غولپیکر (Architeuthis dux) و هر موجود بیمهرهی شناختهشدهی دیگر نیز بزرگتر میشود. طول بدن این ماهی در برخی موارد به ۶ یا حتی ۷ متر میرسد.
قدیمیترین مدارک علمی مربوط به این سرپاور جنوبگان به سال ۱۹۲۵ بازمیگردد؛ زمانی که محققان تنها بازوهایی از این جانور را در شکم نهنگی شکارشده یافتند. به باور زیستشناسان، بیشتر زندگی این جاندار در تاریکی اعماق دریا سپری میشود. بولستد معتقد است که گاهی میتوان اعضای بالغ گونه را در زمان تغذیه از طعمههای قلابخورده در نزدیکی سطح آب دید، در حالی که اعضای جوانتر ممکن است در تورهای عمقروب گرفتار شوند.
بااینحال، تاکنون هیچ تصویری از سرپاور جنوبگان در زیستگاه طبیعیاش به ثبت نرسیده بود. دلیل اصلی، وسعت عظیم جنوبگان است. افزونبراین، رفتار گریزندهی این ماهی مرکب نیز عامل مؤثری بهشمار میرود. بولستد توضیح میدهد: «آنها نسبت به محیط اطرافشان بسیار حساس هستند، چون هر آشفتگی در ستون آب میتواند نشانهای از وجود شکارچی باشد.»
در میان شکارچیان بالقوهی ماهی مرکب، نهنگ عنبر جایگاه ویژهای دارد؛ پستانداری غولپیکر که میتواند تا عمق دو کیلومتری شیرجه بزند. چنین فشار تکاملی شدیدی، باعث شده است که سرپاور جنوبگان یکی از منحصربهفردترین ویژگیها را در قلمروی جانوران داشته باشد: چشمانی بزرگتر از توپ بسکتبال.
علاوهبر اندازهی بزرگ چشمها، وجود قلابها و مکندهها روی بازوها و شاخکهای این ماهی مرکب، یکی از نشانههای کلیدی گونه است. بولستد نیز در فیلم برای شناسایی سرپاور جنوبگان از همین ویژگیها استفاده کرد.
فیلم موردبحث توسط زیردریایی سوباسشن ثبت شده است؛ ابزاری پیشرفته که در مأموریتهای ژرف دریا به کار میرود. این عملیات بخشی از پروژهای مشترک با برنامهی «سرشماری اقیانوسها» بود که بهمنظور شناسایی گونههای ناشناخته و با حمایت بنیاد نیپون و نکتون اجرا میشود. زیردریایی در زمان نفوذ در آب، برای لحظهای کوتاه توقف داشت و ناگهان، موجودی شفاف و کنجکاو از مقابل دوربین عبور کرد.
بر اساس دادههای ضبطشده، ماهی مرکب موردنظر در ژرفای تقریبی ۶۰۰ متری دیده شد؛ عمقی که با محل زندگی معمول نمونههای بالغ تفاوت دارد. بولستد این تفاوت را به مرحلهی رشدی این جاندار نسبت میدهد و میگوید: در دوران نوزادی، ماهیهای مرکب معمولاً در لایههای کمعمقتر ساکن میشوند و با بدنی شفاف، از دید شکارچیان پنهان میمانند. اما با رسیدن به بزرگسالی، رنگ بدنشان به قرمز تیره تغییر میکند و به اعماق تاریکتر مهاجرت میکنند.
مشاهدهی بقایای نیمههضمشدهی سرپاور جنوبگان، زمانی فقط در شکم نهنگها امکانپذیر بود. اما اکنون، با کمک فناوری پیشرفته، دوربینهای زیردریاییها به صحنهای برای ثبت لحظههای زندگی آنها تبدیل شده است. با وجود همهی پیشرفتها، ماجراجویی بولستد برای یافتن نمونهی بالغ سرپاور جنوبگان همچنان ادامه دارد.
جالب اینجاست که نخستین برخورد مستند با بزرگترین گونهی ماهی مرکب نه با غولی ترسناک در اعماق اقیانوس، بلکه با موجودی کوچک در مرحلهای ابتدایی از زندگیاش صورت گرفته است: این ماهی شفاف و کوچک بیشتر به مجسمهای شیشهای شباهت دارد. بولستد جمعبندی میکند: «واقعاً خوشحالم که اولین نگاه ما به موجود کوچکی است که روزی به یک غول واقعی تبدیل خواهد شد.»
منبع: زومیت
مخاطب از دیدن این سریال تکراری خسته نمیشود؛ جادوی «مختارنامه» چیست؟
مجریان تراز زبان فارسی معرفی شدند؛ پدافند زبانی با اجرا!
این ۳ کارگردان معروف برای تشییع رهبر شهید مستند میسازند
توییت جدید محمدباقر قالیباف با انتشار صحنه سیو بیرانوند+عکس
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
ماشین ثروتاندوزی امویان؛ از باندبازی تا احیای هدایای نوروزی
همانگونه که جسم به روزی مادی نیاز دارد، روح نیز به معرفت محتاج است
آیا ماجرای ازدواج حضرت قاسم (ع) در کربلا صحت دارد؟
«حسینیه بهشت»، پیوند خانههای شهدا با خیمههای عاشورا
مهلت ثبتنام در کاروان قرآنی اعزامی به اربعین تا ۵ تیرماه
عکس | جایزه بهترین بازیکن دیدار در دستان علی بیرو
گوشوارههایی که تاریخ فراموششان نکرد
چمران هنوز زنده است
یک فهرست متفاوت از بهترینهای سال ۲۰۲۶ در نیمه راه؛ مستقلها پیشتازند
آمادگی دانشگاه پیام نور برای میزبانی از آزمونهای سایر دانشگاهها
امتحانات پایانترم تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد حضوری شد
مذاکره با دستگاهها برای توسعه صادرات محصولات فریلنسرها
زمان مصاحبههای آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ تغییر کرد
تمدید مهلت ارسال مقالات سومین همایش هیئت و آیینهای مذهبی
زمان برگزاری آزمون زبان انگلیسی تولیمو تغییر کرد
سیره عملی میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، مبتنی بر اصل «شکستن منیت» بود
افتتاح مسجد السلام در امارات با ظرفیت ۴ هزار نمازگزار
بنیامیه، نخستین و وحشتناکترین «خصولتی» تاریخ اسلام
بذر انحراف مجاهدین از سال۴۴ کاشته شد/نقش ساواک و زندان در تعمیق انحراف
شیخ حسین انصاریان: چشمی که بر حسین (ع) گریه کند در قیامت گریان نیست
افبیآی شهر کامل با بیمارستان، هتل و نیروگاه ساخت تا حملات سایبری را تمرین کند
بررسی ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای خدمات زائران در نشست مشترک معاونت علمی و آستان قدس رضوی
ممنوع شدن هوش مصنوعی برای دانش آموزان ابتدایی نروژی
ناسا یک رصدخانه فضایی را در میانه زمین و آسمان به ارتفاع بالاتر میبرد
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
سریال جدید «سرخدار» در راه آنتن: عمار تفتی به تلویزیون بازگشت
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
محققان هشدار دادند: ایجاد نقاط داغ آلودگی در تنگه هرمز به دلیل ترافیک دریایی
یکی از این ستارههای دوقلو یک سیاره فراخورشیدی را بلعیده است
میلیاردرهای حوزه فناوری راز جوانی ابدی را کشف کردهاند؟
تصویری از یکی از شهدای کوچک امروز لبنان
وزیر آموزش و پرورش: بهرهبرداری از ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلاس درس جدید در خراسان رضوی
معاون تربیتبدنی و سلامت: یک میلیون دانشآموز سفیر ایمنی و کمکهای اولیه شدند
۵۰۰ هزار دانشآموز زیر چتر کارت نشاط قرار گرفتند
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
قصهای خواندنی برای کودکان: وقتی روباه جنگل را بههم ریخت
حسن طهرانیمقدم پدر موشکی ایران چگونه با نمیشودها مبارزه کرد؟
از بچههای میناب تا ناوچه دنا و انستیتو همه در مستندهای جدید جنگی
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
سریالهای جدید برای پخش دوبله شدند
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
راز زنده ماندن مومنان در برزخ؛ هدایت، مشروط به ولایت است
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
تمدید مهلت پذیرش دانشجویان بینالمللی در دانشگاه علامه طباطبائی
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
ساماندهی برنامههای هوش مصنوعی با محوریت تولید داخلی
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
رئیس سازمان فضایی ایران خبر داد: بهکارگیری ظرفیتهای ویژه ماهوارهای در تشییع رهبر شهید انقلاب
زنگ میراث فرهنگی و موزه در مدارس نواخته میشود
معافیت برخی المپیادها از کنکور و همزمانی آزمونها؛ همچنان چالش اصلی دانشآموزان
قابل توجه دانش آموزان: برنامه جدید امتحانات نهایی اعلام شد+جدول
هشدار به مدارس غیردولتی؛ با هرگونه دریافت شهریه غیرقانونی برخورد میشود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: اختیار پذیرش دانشجویان به دانشگاهها واگذار شود
تغییر زمان آزمونهای کشوری و دانشگاهی به دلیل مراسم وداع و تشییع رهبر شهید
اعلام مجموعههای امتحانی کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۶
بنی امیه چگونه به قدرت رسید؟/ تبارشناسی ۹۱ سال حکومت استبدادی
انتشار آثار میانرشتهای مسئلهمحور؛ اولویت جدید گروه سیاستپژوهی علوم انسانی
منطقه زینبیه استانبول سیاهپوش محرم شد؛ آغاز برنامه های عزاداری
دعوت از عاشقان اهل بیت برای شرکت در طرح توسعه حرم امام حسین (ع)
هشدار وزیر علوم: هوش مصنوعی بدون اخلاق، پیشرفتهترین ابزار ظلم میشود
حجتالاسلام قمی: وحدت یعنی همبستگیِ آرا و سلایق متفاوت حول محور امام
راز زنده ماندن مؤمنان در برزخ تمسک به امام حق و ولی الله الاعظم است
دانشمند ایرانی: مغز ما برای این همه خبر بد طراحی نشده است
مصوبات جدید فرصتهای تحقیقاتی خارج از کشور دکتری ابلاغ شد
دادگاه در دهلی نو درخواست بازگشایی تلگرام را رد کرد
روایت حدادعادل از ویژگیهای آیت الله مجتبی خامنهای
کشف نشانههای اولیه افسردگی در چشم کودکان
فلسفه اسلامی و غفلت از «باید و نباید»های اجتماعی؛ یک شکاف تاریخی
احیای اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی با بازخوانی فلسفه عاشورا
بازخوانی پنج فرمان راهبردی امام رضا (ع) در سلوک عاشورایی
تنش در ایستگاه فضایی بالا گرفت: ناسا از فضانوردانش خواست پناه بگیرند
انحصار قدرت و ثروت در الیگارشی اموی: از خلافت تا سلطنت
اقتصاد فقط نان نیست؛ سلاح علی(ع) برای امنیت ملی و استقلال در برابر دشمنان
رشد استفاده از VPN در بعضی کشورهای اروپایی با قوانین جدید
مادران برای کوچکترین شهید کربلا لالایی خواندند
پرداخت حقوق فرهنگیان بدون تاخیر انجام میشود
شرکت اپل از گران شدن محصولات خود خبر داد
حجت الاسلام پناهیان: شفافیت نامه اخیر رهبری نشانه قدرت جمهوری اسلامی است
آزمون مدارس سمپاد و نمونه دولتی با بیش از نیم میلیون داوطلب برگزار شد
زنان بیشترین داوطلبان آزمون سمپاد/ نتایج اوایل مرداد اعلام میشود
قابلیت جدید واتساپ: پیام متنی یکبار قابل مشاهده به واتساپ میآید
ماجرای خواندنی دیدار دکتر شریعتی و علامه جعفری
مهرانه مهین ترابی پس از ۲۳ سال دوری از تئاتر به صحنه باز میگردد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.