به گزارش ثریا - در عصر شبکههای اجتماعی و وفور اطلاعات، بسیاری از ما تصور میکنیم دیگر سانسور معنی ندارد و همه اطلاعات در دسترسمان است. فکر میکنیم دیگر خبری از تیغ سانسور رسمی نیست که سر محتوا را ببُرد، روزنامهها را توقیف کند یا گزارشگران را بازخواست. اما واقعیت، لایهای پنهانتر و پیچیدهتر دارد. امروز «الگوریتمها» همان نقشی را بازی میکنند که زمانی «سانسورچیها» بر عهده داشتند، اما بیصدا، با ظاهری مدرن و بیهیچ رد پایی.در این گزارش به بررسی پدیدهٔ «سانسور الگوریتمی» یا «سانسور پنهان» میپردازیم؛ فرآیندی که در آن، محتوا حذف نمیشود، اما دیده هم نمیشود. پدیدهای که شاید بیخطر به نظر برسد، اما تأثیرات اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی آن عمیقتر از سانسور کلاسیک است.
در همین زمینه حسین حقیقتپور پژوهشگر رسانه و تحولات دیجیتال یادداشتی را با عنوان «سانسور روایت فلسطین در عصر دیجیتال؛ روایت حذفشده از غزه» در اختیار مهر قرار داده است.
در این یادداشت آمده است؛
در جهان متصل امروز، نبرد روایتها تنها در میدان جنگ یا پشت تریبونها رخ نمیدهد؛ بلکه در دل شبکههای اجتماعی، در قالب پستها، هشتگها و تصاویر، جنگی دیگر در جریان است. شرکت متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون متهم به یکی از گستردهترین اقدامات سانسور محتوای دیجیتال در تاریخ معاصر شده است؛ سانسوری که بهویژه متوجه روایتهای حامی فلسطین بوده است.
بر اساس اسناد منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری و رسانههای مستقل، متا بیش از ۹۰ هزار پست حامی فلسطین را به درخواست دولت اسرائیل حذف کرده است. آنچه این عدد را نگرانکنندهتر میکند، همکاری ۹۴ درصدی متا با درخواستهای رسمی دولت اسرائیل است. این سطح از همسویی، پرسشهایی جدی درباره بیطرفی پلتفرمهای دیجیتال و نقش آنها در شکلدهی به افکار عمومی مطرح میکند.
این حذفها صرفاً به درخواستهای رسمی محدود نمیشود. گزارشهای متعدد نشان میدهند الگوریتمهای متا نیز بهصورت خودکار میلیونها پست دیگر با موضوع غزه را مخفی یا محدود کردهاند. از صفحات خبری شناختهشده مانند "Quds News Network" گرفته تا اکانتهای شخصی کاربران عربزبان، همگی در معرض محدودسازی، حذف یا سایهمسدودی قرار گرفتهاند. پدیدهای که دیدهبان حقوق بشر آن را مصداقی از رفتار یکجانبه و نقض حق آزادی بیان ارزیابی کرده است.
سوگیری پلتفرمهای دیجیتال علیه روایت فلسطینی، مسئلهای تازه نیست. در جریان جنگ ۱۱ روزه غزه در مه ۲۰۲۱ نیز صدها مورد حذف محتوای مرتبط با مسجدالأقصی و محله شیخ جراح از سوی متا ثبت شده بود. پس از آن و تحت فشار افکار عمومی، شرکت متا یک بررسی مستقل به نام BSR را سفارش داد. یافتههای این گزارش نشان داد عملکرد متا در آن مقطع، بهطور ساختاری به ضرر کاربران فلسطینی بوده و آزادی بیان و مشارکت دیجیتال آنان را بهطور جدی محدود کرده است.
با آغاز جنگ غزه در ۲۰۲۳، همان الگو با شدت بیشتر تکرار شد. رسانههای فلسطینی از حذف یا قفل شدن صفحاتشان در اینستاگرام و فیسبوک خبر دادند. کاربران بینالمللی نیز از کاهش چشمگیر بازدید پستهای مرتبط با فلسطین، حتی در صورت رعایت تمامی استانداردهای محتوایی، گلایه کردند. بسیاری از تصاویر مربوط به حملات اسرائیل به مناطق مسکونی، به بهانه خشونت گرافیکی یا نقض قوانین پلتفرم، به سرعت حذف شدند؛ در حالی که روایت رسمی دولت اسرائیل بهراحتی منتشر میشد.
این عملکرد نابرابر، به اعتقاد بسیاری از ناظران، تأثیر مستقیم بر شکلگیری ادراک جهانی از درگیریها داشته و سکوت اجباری را بر روایت قربانیان تحمیل کرده است. گروههای حقوق بشری و فعالان رسانهای خواستار شفافسازی سیاستهای تعدیل محتوای متا و پایان دادن به سانسور سیستماتیک شدهاند.
در زمانی که جنگ روایتها گاه پرسرعتتر از واقعیت میتازد، مسئولیت پلتفرمهای جهانی در تضمین دسترسی برابر به فضاهای دیجیتال، بیش از پیش برجسته شده است. سکوت در برابر حذف سازمانیافته صدای فلسطینیها، نهتنها نقض آزادی بیان، بلکه مشارکت ناخواسته در شکلدادن به واقعیتی یکسویه و ناعادلانه خواهد بود.
منابع:
۱. Human Rights Watch, ۲۰۲۳ – Content Moderation Bias Against Palestinians
۲. BSR Independent Due Diligence Report on Meta (۲۰۲۲)
۳. The Intercept, ۲۰۲۴ – Israel’s Takedown Requests to Meta
۴. Quds News Network Statements (۲۰۲۳)
۵. ۷amleh – The Arab Center for the Advancement of Social Media (۲۰۲۱ & ۲۰۲۳ Reports)
۶. Electronic Frontier Foundation (EFF) – Digital Rights Under Fire
۷. Al Jazeera, The Guardian, Bloomberg – Coverage on Meta and Palestine Censorship
منبع : فلسطین
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
پذیرش برگزیدگان المپیادهای جغرافیا و علوم زمین بدون کنکور ابلاغ شد
نتایج آزمون صلاحیت گروه پرستاری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
جزئیات آزمون مرحله انفرادی هجدهمین المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی
دفترچه انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ منتشر شد
آغاز انتخاب رشته داوطلبان مجاز آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ از امروز
سینمای زیرزمینی ایران بررسی شد؛ از بحران بازنمایی تا اقتصاد نامرئی
روایت دبیر انجمن سرود کانون پرورش فکری از برگزاری یک جشنواره ملی
«حبیبی یا نبی»؛ نغمهای برای پیامبر رحمت
ریدلی اسکات با «ستاره های سگی» بدترین فیلمش را ساخت
«کوری» از پروندههای قضایی تا ممیزی؛ این سریال مروج مشروبات الکلی است؟
رازهایی که در یک کشو پنهان است؛ چه کسی دستخط قاتل را تقلید کرد؟
برای پویایی صنف باید صدای جوانها را جدی گرفت؛ سکوت معنا دارد
نسخه ویژه نابینایان «روزی روزگاری» منتشر میشود
وقتی مستند، حافظه میراث ملی را بیدار میکند
ایرانیخوانی نمایشنامه «تاجماه» برگزار شد
«رویای نیمه شب» و ضرورت ساخت آثار تلویزیونی با موضوع مهدویت
وقف رقیب اقتصاد کشور نیست
بیستمین آزمون سراسری قرآن پس از وقفه ای طولانی برگزار میشود
دانشمندی که هنوز رازهایش کشف نشده است؛ کیمیای رازی در تاریخ علم
تجلیل از ۴۵ چهره شاخص در اولین دوره جایزه جهانی دیپلماسی فرهنگی
تاسیس ۱۳ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
برگزاری آزمون بخش معارفی چهل و نهمین دوره مسابقات سراسری قرآن اوقاف
شرقشناسی بدون ایرانشناسی، امکان یا امتناع؟
متن نوبتدهی آرایشگاه برای عید؛ نمونههایی برای جذب مخاطب
دانشگاهها با ورزش تابآوری دانشجویان را تقویت کنند
راهنمای ثبتنام پذیرفتهشدگان دکتری دانشگاه علامه طباطبائی اعلام شد
پایان رویای «تنگه ترامپ» و غروب توهمات طاغوت روزگار در اعماق خلیج فارس
بهنام تشکر کارآگاه علوی جدید شد
برگزاری بزرگداشت ابن سینا با حضور اندیشمندان ایرانی و خارجی
تجربههای جهانی بازسازی پساجنگ در ۱۲ جلد کتاب
تلقی رایج از موسسات خیریه غلط است؛ انتشار نخستین گزارش زیست بوم خیریه
برگزاری جشنهای میلاد پیامبر مهربانیها با محوریت خونخواهی رهبر شهید
رجبی دوانی: نیازمند «انقلابی درون انقلاب» هستیم
آیا بین «امر تاریخی» و «امر ایمانی» می توان تمایزی مفهومی ایجاد کرد؟
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
امین و مهدیه احمدزاده؛ خواهر و برادر شهید مینابی
تاکید بر نقش هنرستانها در مقابله با چالشهای جنگ اقتصادی
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
پرچم ایران روایتی از خون، باور، ایستادگی و تمنای رسیدن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
کاظمی: دشمن تلاش میکند تا دولتها را از صف مردم جدا کند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.