به گزارش ثریا - در عصر شبکههای اجتماعی و وفور اطلاعات، بسیاری از ما تصور میکنیم دیگر سانسور معنی ندارد و همه اطلاعات در دسترسمان است. فکر میکنیم دیگر خبری از تیغ سانسور رسمی نیست که سر محتوا را ببُرد، روزنامهها را توقیف کند یا گزارشگران را بازخواست. اما واقعیت، لایهای پنهانتر و پیچیدهتر دارد. امروز «الگوریتمها» همان نقشی را بازی میکنند که زمانی «سانسورچیها» بر عهده داشتند، اما بیصدا، با ظاهری مدرن و بیهیچ رد پایی.در این گزارش به بررسی پدیدهٔ «سانسور الگوریتمی» یا «سانسور پنهان» میپردازیم؛ فرآیندی که در آن، محتوا حذف نمیشود، اما دیده هم نمیشود. پدیدهای که شاید بیخطر به نظر برسد، اما تأثیرات اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی آن عمیقتر از سانسور کلاسیک است.
در همین زمینه حسین حقیقتپور پژوهشگر رسانه و تحولات دیجیتال یادداشتی را با عنوان «سانسور روایت فلسطین در عصر دیجیتال؛ روایت حذفشده از غزه» در اختیار مهر قرار داده است.
در این یادداشت آمده است؛
در جهان متصل امروز، نبرد روایتها تنها در میدان جنگ یا پشت تریبونها رخ نمیدهد؛ بلکه در دل شبکههای اجتماعی، در قالب پستها، هشتگها و تصاویر، جنگی دیگر در جریان است. شرکت متا، مالک فیسبوک و اینستاگرام، از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون متهم به یکی از گستردهترین اقدامات سانسور محتوای دیجیتال در تاریخ معاصر شده است؛ سانسوری که بهویژه متوجه روایتهای حامی فلسطین بوده است.
بر اساس اسناد منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری و رسانههای مستقل، متا بیش از ۹۰ هزار پست حامی فلسطین را به درخواست دولت اسرائیل حذف کرده است. آنچه این عدد را نگرانکنندهتر میکند، همکاری ۹۴ درصدی متا با درخواستهای رسمی دولت اسرائیل است. این سطح از همسویی، پرسشهایی جدی درباره بیطرفی پلتفرمهای دیجیتال و نقش آنها در شکلدهی به افکار عمومی مطرح میکند.
این حذفها صرفاً به درخواستهای رسمی محدود نمیشود. گزارشهای متعدد نشان میدهند الگوریتمهای متا نیز بهصورت خودکار میلیونها پست دیگر با موضوع غزه را مخفی یا محدود کردهاند. از صفحات خبری شناختهشده مانند "Quds News Network" گرفته تا اکانتهای شخصی کاربران عربزبان، همگی در معرض محدودسازی، حذف یا سایهمسدودی قرار گرفتهاند. پدیدهای که دیدهبان حقوق بشر آن را مصداقی از رفتار یکجانبه و نقض حق آزادی بیان ارزیابی کرده است.
سوگیری پلتفرمهای دیجیتال علیه روایت فلسطینی، مسئلهای تازه نیست. در جریان جنگ ۱۱ روزه غزه در مه ۲۰۲۱ نیز صدها مورد حذف محتوای مرتبط با مسجدالأقصی و محله شیخ جراح از سوی متا ثبت شده بود. پس از آن و تحت فشار افکار عمومی، شرکت متا یک بررسی مستقل به نام BSR را سفارش داد. یافتههای این گزارش نشان داد عملکرد متا در آن مقطع، بهطور ساختاری به ضرر کاربران فلسطینی بوده و آزادی بیان و مشارکت دیجیتال آنان را بهطور جدی محدود کرده است.
با آغاز جنگ غزه در ۲۰۲۳، همان الگو با شدت بیشتر تکرار شد. رسانههای فلسطینی از حذف یا قفل شدن صفحاتشان در اینستاگرام و فیسبوک خبر دادند. کاربران بینالمللی نیز از کاهش چشمگیر بازدید پستهای مرتبط با فلسطین، حتی در صورت رعایت تمامی استانداردهای محتوایی، گلایه کردند. بسیاری از تصاویر مربوط به حملات اسرائیل به مناطق مسکونی، به بهانه خشونت گرافیکی یا نقض قوانین پلتفرم، به سرعت حذف شدند؛ در حالی که روایت رسمی دولت اسرائیل بهراحتی منتشر میشد.
این عملکرد نابرابر، به اعتقاد بسیاری از ناظران، تأثیر مستقیم بر شکلگیری ادراک جهانی از درگیریها داشته و سکوت اجباری را بر روایت قربانیان تحمیل کرده است. گروههای حقوق بشری و فعالان رسانهای خواستار شفافسازی سیاستهای تعدیل محتوای متا و پایان دادن به سانسور سیستماتیک شدهاند.
در زمانی که جنگ روایتها گاه پرسرعتتر از واقعیت میتازد، مسئولیت پلتفرمهای جهانی در تضمین دسترسی برابر به فضاهای دیجیتال، بیش از پیش برجسته شده است. سکوت در برابر حذف سازمانیافته صدای فلسطینیها، نهتنها نقض آزادی بیان، بلکه مشارکت ناخواسته در شکلدادن به واقعیتی یکسویه و ناعادلانه خواهد بود.
منابع:
۱. Human Rights Watch, ۲۰۲۳ – Content Moderation Bias Against Palestinians
۲. BSR Independent Due Diligence Report on Meta (۲۰۲۲)
۳. The Intercept, ۲۰۲۴ – Israel’s Takedown Requests to Meta
۴. Quds News Network Statements (۲۰۲۳)
۵. ۷amleh – The Arab Center for the Advancement of Social Media (۲۰۲۱ & ۲۰۲۳ Reports)
۶. Electronic Frontier Foundation (EFF) – Digital Rights Under Fire
۷. Al Jazeera, The Guardian, Bloomberg – Coverage on Meta and Palestine Censorship
منبع : فلسطین
آزمون جایگزین دانشآموختگان پزشکی خارج از کشور برگزار شد
گوگلپلی و اپاستور در دسترس قرار گرفت
منع ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ برای ۳ گروه از داوطلبان
ظرفیت ۶۸۰ نفری برای فلوشیپ پزشکی
اعلام نتایج نهایی آزمون دستیاری فوق تخصصی پزشکی
توضیح وزیر علوم درباره حضوری شدن کلاسها و امتحانات دانشگاهها
کلاس های تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
معرفی۱۳۶مؤسسه غیرمجاز اعزام دانشجو به مراجع قضایی
عید قربان؛ تجلی بندگی و عبور از تعلقات در مکتب ادیان ابراهیمی
به مناسبت عید قربان: حیات معنوی انسان بدون ایثار امکانپذیر نیست
برگزاری پویش یکماهه حفظ سوره فتح در آستانه ماه محرم
جشنواره تورنتو به استقبال «اودیسه» نولان میرود
کارگردان و عضو خانه تئاتر دچار حادثه شد
شکوه دعای امروز عرفه در مسجد مقدس جمکران
متن تشکر سید مجید موسوی از مهدی رسولی+عکس
پیرمرد بیرجرندی در اوج طوفان پرچم ایران را بر زمین نینداخت
«تیرانداز زبردست» با استقبال کودکان و نوجوانان به چاپ دوم رسید
تارا و رؤیای داشتن یک تلفن همراه شخصی
رمان «فرار از زنگ ورزش» برای نوجوانان منتشر شد
قصه گویی یک اسباببازی ارزان اما اثرگذار برای کودکان
ارسطوی پایتخت با یک سریال جدید به شبکه یک آمد
جناب خان و الیکا عبدالرزاقی به آنتن تلویزیون برگشتند
اسلامهراسی علیه زنان محجبه در اروپای سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است
عدالت و پیشرفت در نگاه شهید لاریجانی چگونه بود؟
بازتاب گسترده پیام رهبر انقلاب به مناسبت برگزاری حج در رسانههای بین المللی
شرایط تغییر مدرسه در مرداد و شهریور اعلام شد
درخواست رئیس جمهور: زمینه حضور اساتید برجسته برای انتقال آموزشهای نوین فراهم شود
آییننامه «توسعه مشارکتهای مردمی از طریق تشکیل هیئت امنا در مدارس دولتی» تصویب شد
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
این دعای عرفه را بخوانید تا ببینید چرا پدران ما قرنهاست حسین حسین (ع) میگویند
روزه گرفتن در روز عرفه چه حکمی دارد؟
توصیه آیت الله جوادی آملی برای انجام این عمل در روز عرفه
از ظهر تا غروب عرفه؛ این ساعتها را از دست ندهید
آمار ثبت نام در کنکور ۱۴۰۵ به حدود یک میلیون نفر رسید
جریمه چند میلیون دلاری و سنگین در انتظار گوگل در اروپا
رئیسجمهور مصوبه بازگشایی اینترنت بینالملل را ابلاغ کرد
صفحه اینترنت پرو از سایت همراه اول حذف شد+عکس
روایت وزیر ارتباطات از بازگشایی اینترنت
۵۰ برج فناوری احداث میشوند: ۳ دانشگاه پایلوت زیست بومی نوآوری میشود
«سعی صفا و مروه» در حج نماد چیست؟
افزایش پذیرش دانشجوی شهریهپرداز در دانشگاه تربیت مدرس
تائید ۱۲ رئیس دانشگاه و رئیس شهرک علمی صنعتی اصفهان
جزئیات برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاه تربیت مدرس و علم و صنعت اعلام شد
کلاسهای دانشگاه شریف تا اطلاع ثانوی مجازی شد
کارمند گوگل در پی اعتراض به همکاری با رژیم صهیونیستی اخراج شد
مصوبات مهم جلسه ستاد فضای مجازی درباره وضعیت اینترنت اعلام شد
۱۷ هزار نسخه خطی کمنظیر و در معرض خطر دیجیتال سازی شد
«آدم با صدای بلند برای فرزندانش گریست» کتاب شد
کتابهایی خواندنی برای بچههای ایران
فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟
اگر خرمشهر آزاد نشده بود چه اتفاقی میافتاد؟
پیام آیتالله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی
دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست
الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس
شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس
محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس
«مثلی لا یبایع مثله» شعار اربعین حسینی امسال شد
راهکارهای مدیریت اضطراب دانشآموزان در روزهای امتحان چگونه است؟
امتحانات نهایی دانشآموزان مجازی میشود؟
عملیات بیتالمقدس در ۲۰ کتاب درسی ثبت میشود
امام باقر (ع) احیاگر مرجعیت علمی اهل بیت و پیشگام مبارزه با تحریف دین
یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد
تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد
ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان
تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه علم و صنعت اعلام شد
جزئیات امتحانات و کلاسهای ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد
بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص
پاسخ یحیی گلمحمدی به یاوه گویی ترامپ +عکس
اعتراف غم انگیز نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات درباره استفاده از هوش مصنوعی
نمایشگاه کتاب تهران تمدید شد
نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی
توصیه امام باقر (ع) برای اصلاح جامعه چه بود؟
رباتی که امید را به کودکان مبتلا به ام اس بازگرداند
رباتهای انساننما در مزارع چین مشغول به کار شدند+عکس
موشک «نیو گلن» پس از سانحه دوباره مجوز پرتاب گرفت
قلمرو مهآلود یک ستاره در حال مرگ رصد شد
فرمانده اولین پرواز انسانی به مریخ یک میلیاردر است+عکس
علت زنگ نزدن طلا کشف شد
استرس خاطرات شما را نابود میکند
مهلت ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۵ تمدید شد
جزئیات امتحانات و کلاسهای ترم دوم در چند دانشگاه کشور اعلام شد
ارتقای خدمات خوابگاهی دانشگاه تهران همزمان با آغاز اسکان دانشجویان
بدرقه عاصم منیر توسط سید عباس عراقچی با یک تصویر خاص
آگهی/ خرید قسطی طلای آب شده تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان از وال گلد
شما بودید که شرف را معنا کردید +عکس
کلاسهای تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران حضوری شد
حجت الاسلام پناهیان: مردم پس از میدان سراغ میز مدیران خواهند رفت
تمهیدات جدید آموزشی در دانشگاه علم و صنعت اعلام شد
دیگر اثری از بخارهای قمر مشتری نیست
پیام آیتالله نوری همدانی به مناسبت چهل و چهارمین سالگرد تأسیس دانشگاه آزاد اسلامی
الهام پاوه نژاد برای سالروز آزادسازی خرمشهر نوشت+عکس
۴۰ شرکت دانش بنیان در جنگ تحمیلی سوم به صورت کامل تخریب شد
چرا برنامه شهیدیفرد در میان پربازدیدهای تلویزیون نبود؟
تمدید مهلت ثبت مهمانی و نقل و انتقال دانشجویان تا ۸ خرداد
کلاسهای دانشگاه شریف تا اطلاع ثانوی مجازی شد
آغاز ثبتنام پانزدهمین دوره ارزیابی تخصصی قاریان و مدرسان قرآن کریم
یک ماهواره جاسوسی در فضا شناسایی شد
محسن شریفیان به مدرسه میناب رفت+عکس
ثبت نام بیش از ۵۷۰ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجومعلم
افزایش پذیرش دانشجوی شهریهپرداز در دانشگاه تربیت مدرس
نمایشگاه کتاب تهران تمدید شد
امتحانات نهایی دانشآموزان مجازی میشود؟
کتابهایی خواندنی برای بچههای ایران
علت زنگ نزدن طلا کشف شد
فعالیت شرکت تاکسی خودران وایمو در یک شهر دیگر تعلیق شد
«اردیبهشت کتاب» به دلیل استقبال گسترده مردم تا جمعه ۸ خرداد تمدید شد
نگاهی به حقوق فرزندان در آینه تربیت الهی
«مثلی لا یبایع مثله» شعار اربعین حسینی امسال شد
فروش فیلم جدید اصغر فرهادی در فرانسه چقدر است؟
مهلت ثبت نام کنکور سراسری ۱۴۰۵ تمدید شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.