به گزارش ثریا حجت الاسلام والمسلمین علیرضا پناهیان در تحلیلی بر پیام مقام معظم رهبری به مناسبت یکصدمین سالگرد بازتأسیس حوزه علمیه قم، بر نقش محوری و غیرقابل انکار تاریخ در فهم دین و تعیین مسیر آینده تأکید کرد. پناهیان معتقد است که درک عمیق جایگاه حوزه علمیه قم و مسئولیتهای خطیر آن، بدون فهم تاریخ امکانپذیر نیست.
اهمیت نگاه تاریخی در پیام رهبر انقلاب
پناهیان با اشاره به شروع بیانیه رهبر انقلاب با مروری بر بستر تاریخی شکلگیری حوزه علمیه قم، نه فقط در ایران بلکه در جهان اسلام، این رویکرد را ناشی از شخصیت «تاریخاندیش» مقام معظم رهبری دانست. وی افزود: «درک عظمت حوزه علمیه قم و اساسا حوزههای علمیه جز با توجه به جایگاه و نقش تاریخی اساسا ممکن نیست.» او پیشنهاد کرد که بخش اول این پیام مهم، به تفصیل مورد بررسی و تبیین قرار گیرد.
تاریخ؛ کلید شناخت اسلام و فقه
این استاد حوزه و دانشگاه با استناد به نامه ۳۱ نهج البلاغه و تأکیدات قرآن کریم بر مطالعه سرگذشت پیشینیان، خاطرنشان کرد: «شناختن اسلام بدون شناختن درست تاریخ اسلام امکان ندارد.» علیرضا پناهیان تصریح کرد که فهم تاریخ حتی در استنباط احکام فقهی نیز ضروری است، زیرا درک شرایط زمانی صدور روایات، به فهم دقیقتر معنای آنها کمک میکند.
وی افزود: «آدم میبیند بعضی از اهل علم اظهار نظر میکنند... از نزدیک گفتگو میکند، میبیند یا هیچ بهرهای از فهم تاریخ ندارد، یا اگر تاریخ میدانند، درست و جامع تاریخ را مطالعه نکردهاند.»
نقش ائمه (ع) و امام خمینی (ره) در حفظ تاریخ
پناهیان با بیانی تأثیرگذار گفت: «تاریخ همان چیزی است که ائمه هدی با شهادت و کشتهشدنشان برای ما حفظ کردند.» وی بزرگداشت موالید و شهادتهای ائمه (ع) و مراسم روضه را جلوههایی از همین توجه به تاریخ دانست و به نقل از امام خمینی (ره) افزود که همین مجالس روضه و عزاداری، اسلام و مکتب را تا به امروز حفظ کردهاند.
خطر علمزدگی و لزوم بازگشت به واقعیات تاریخی
این تحلیلگر مسائل دینی نسبت به پدیده «علمزدگی» هشدار داد و گفت: «نباید آنقدر در گفتوگوی علمی غرق بشویم که واقعیت عینی، منشأ تولید این علم را فراموش کنیم.» وی تاریخ را «مادر علم» و بستر عینی پرورش عالمان دانست و تأکید کرد که برای پیشرفت علوم دینی، گاهی باید به واقعیات تاریخی مراجعه کرد و از غرق شدن در مباحث نظری صرف که ما را از حل مسائل روز جامعه باز میدارد، پرهیز نمود.
زمانشناسی؛ میوه فهم تاریخ
پناهیان در پایان، فهم مسئولیت کنونی و آینده حوزه علمیه را مستلزم «زمانشناسی» دانست که آن هم بدون شناخت تاریخ ممکن نیست. او با اشاره به حدیث «الْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لَا تَهْجُمُ عَلَیْهِ اللَّوَابِس» و مثالهایی از زمانشناسی امام رضا (ع)، تأکید کرد که درک تحولات سریع زمانه و جایگاه کنونی جمهوری اسلامی و تشیع در منطقه، بدون فهم تاریخ گذشته و آینده قابل پیشبینی، امکانپذیر نخواهد بود. وی لزوم پرداختن به «فقه نظام» و مباحث تمدنی را از نتایج این نگاه تاریخی و زمانشناسانه دانست.
منبع: خبرگزاری حوزه
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.