به گزارش ثریا محمد فنایی اشکوری، استاد فلسفه و عرفان تطبیقی، در یادداشتی تحلیلی به موضوع آسیب شناسی تفکر در جامعه و حتی در میان اهل علم پرداخته و بر ضرورت حیاتی پایبندی به تفکر برهانی تأکید کرده است. او معتقد است مهمترین درسی که باید از منطق و فلسفه آموخت، فن برهان است و بدون آن، بهرهمندی از فلسفه ناقص خواهد بود.
این استاد فلسفه با اشاره به سالها تجربه تدریس و مطالعه در علوم عقلی، بیان میکند که متأسفانه بسیاری از افراد، حتی پس از سالها مطالعه منطق و فلسفه، ذهنی برهانی پیدا نمیکنند. او مشاهده کرده است که در مباحثات فلسفی و کلامی، افراد ظاهراً در حال استدلال عقلی هستند، اما در عمل، استدلالهایشان بیشتر جدلی، خطابی، مبتنی بر مشهورات محض (عقاید رایج بدون پشتوانه منطقی) و مغالطهآمیز است.
فنایی اشکوری تصریح میکند که در اینگونه مباحثات، علیرغم سر و صدای زیاد، نتیجهای عقلانی حاصل نمیشود. او ریشه این مشکل را در این میداند که هر گروه، اعم از دانشگاهی و حوزوی، مشهورات خود را دارد؛ گزارههایی که برایشان از هر برهانی یقینیتر است، در حالی که این باورها صرفاً بر پایه شهرت، القا، تلقین یا تقلید شکل گرفته و به شکلی متعصبانه جزمیت یافتهاند. مقابله با این قطعیتهای بیاساس که ناشی از عادتهای فکری جمعی است، بسیار دشوار میباشد.
به باور این اندیشمند، آنچه واقعاً ضروری است، پرورش ذهن برهانی است. او ضمن اشاره به سادگی نسبی شناخت مغالطات صوری، مشکل اصلی را در مغالطات مادی میداند؛ جایی که امور غیر یقینی به جای یقینیات (پایههای استدلال منطقی) جا زده میشوند. وظیفه اصلی عقل در تفکر برهانی، دقیقاندیشی و تمایز قائل شدن بین یقینیات و غیر یقینیات است.
دکتر فنایی اشکوری در این مسیر، از ارسطو به عنوان پایهگذار منطق صوری و بهویژه از ابنسینای بزرگ با کتاب "برهانِ منطق شفا" به عنوان آموزگاران برجسته تفکر برهانی یاد میکند. او "برهان شفا" را دقیقترین کتاب برای آموزش تفکر، شناخت ساختار استدلال و موشکافی در تفکیک میان یقینیات و غیر یقینیات میداند و به کارهای خوب انجام شده در عصر جدید، از جمله "تفکر نقدی" (critical thinking) و شناسایی بیش از صد نوع مغالطه نیز اشاره میکند.
این استاد فلسفه در پایان هشدار میدهد که اگر این آسیبها در حلقههای علوم عقلی وجود دارد، در فضاهای دیگر بهویژه مباحث سیاسی و اجتماعی، وضعیت به مراتب بدتر است و تفکر واقعی به ندرت دیده میشود. او تأکید میکند که افراد نباید قدرت حرافی و نگارش را با قدرت تفکر اشتباه بگیرند. برهانی اندیشیدن، تنها راه نجات از سفسطه و مغالطه است و تا زمانی که ذهنها در اسارت مشهورات و عادات فکری باشند، حتی با انبوهی از اطلاعات فلسفی، تفکر واقعی شکل نخواهد گرفت.
منبع: مهر
حامد همایون مهمان درجام شد
«غوطهور» در صف اکران رفت
خوراک رسانهای کودک دهه ۶۰ با امروز فرق دارد
چگونه ایمان در زمان جنگ تقویت میشود؟
بزرگداشتی برای میراث دار فلسفه و طب حکیم ابوعلی سینا
درباره ارتداد در اسلام و انواع آن بیشتر بدانید
امتحانات ترم تابستان دانشگاههای سراسری و آزاد حضوری شد
آمادگی کامل شبکه ملی اجرا و حفاظت برای برگزاری مطلوب کنکور ۱۴۰۵
ثبتنام آزمون دکتری گروه علوم پزشکی سال ۱۴۰۵
حکم اخراج یکی از دانشجویان دانشگاه شریف ابلاغ شد
مسعود امیرلویی پس از ۵ سال مبارزه درگذشت
تمدید مهلت ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
حمله سایبری گسترده به تأسیسات آب آمریکا
دستگاههای عکسبرداری پزشکی کوچکتر میشوند
اعلام تقویم آموزشی دانشگاه صنعتی شریف برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
امتحانات ترم تابستان دانشگاهها حضوری شد
راه اندازی خط ویژه جذب هیئت علمی در رشته هوش مصنوعی
مهلت ویرایش محل برگزاری چهلمین دوره آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد
دستور جدید ترامپ به شرکت ها برای حمله سایبری
اخراج ۲ دانشجو به دلیل توهین به پرچم مقدس ایران
یافتههای جدید از نقش استارلینک در تجاوز نظامی آمریکا به ایران
مراسم معرفی سرپرست صندوق رفاه دانشجویان برگزار شد
تمهیدات لازم برای بازگشایی مطلوب مدارس خوزستان
رئیس جمهور: مسجد یکی از ظرفیتهای مؤثر در ارتقای سطح سواد عمومی است
تابستان؛ فرصتی برای جبران بخشی از عقبماندگیها دانش آموزان
آغاز پیشثبتنام تکمیل ظرفیت میانپایه و پایه دهم مدارس شاهد
۲۴۰۷ پروژه مدرسهسازی سال گذشته تحویل شد
نظر پیامبر (ص) درباره خاک بازی کودکان چیست؟
شنیدن صدای جامعه باید با یک سازوکار شفاف انجام شود
نماز خواندن در خانه ای که سگ در آن است چه حکمی دارد؟
«زوتوپیا ۳» ساخته میشود
آغاز پخش برنامه «محفل ستارهها»؛ این برنامه برای حال خوب کودکان است
آغاز پخش «هزار داستان» با اجرای مجری معروف
مدیرعامل جدید مؤسسه فرهنگی دارالعرفان شیعی معرفی شد
چرا باید سیره مبارزاتی ائمه اطهار را بازخوانی کنیم؟
حمایت از نخبگان با اولویت هوش مصنوعی با تمرکز بر همکاری با دانشگاههای تراز اول
روسیه توسعه رقیب استارلینک را به سرعت ادامه میدهد
۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد
پاول دوروف تولد ۱۳ سالگی تلگرام را تبریک گفت
آغاز سال تحصیلی دانشگاهها از ۴ مهرماه
در سوگ یکی از پرطنینترین صداهای تاریخ موسیقی ایران
علی نصیریان مهمان نخستین برنامه «همکلام» شد
حسین خواجه امیری «پهلوان آواز» به سوی خانه ابدی بدرقه شد
بردلی کوپر فیلمبرداری پیشدرآمد «اوشن» را شروع کرد
چرا ربیعالاول، بهار ماهها نامگذاری شده است؟
سه پروژه راهبردی پژوهشگاه ملی سرطان در انتظار حمایت
امسال آیفون ۱۸ عرضه نمیشود؟
اختلال در بخش پرداخت هزینه سامانه ثبت نام آزمونهای علوم پزشکی کشور
شنبه آخرین مهلت ثبتنام در ۵ آزمون علوم پزشکی
آغاز نامنویسی بیستودومین فراخوان جذب هیئت علمی پزشکی از فردا
کنسرتها دوباره آغاز میشوند/ بازگشت خوانندگان به روی صحنه
تعلیق داوری در مناظره امام رضا(ع) با جاثلیق و مسئله گفتوگوی امروز
آخرین وصایای امام رضا(ع) به اباصلت
پایان ماه صفر گریختن از یک زمان نحس نیست
مشکی از تن به درآرید ماه ربیع آمده است
«هجرت پیامبر(ص)» تحولی عمیق در ساختار اجتماعی جامعه اسلامی ایجاد کرد
هوش مصنوعی با یک هزار میلیارد پارامتر به رقابت اوپن ای آی میرود
سرپرست صندوق رفاه دانشجویان منصوب شد
چالشهای مربوط به «از دست نرفتن روایت»در عرصه بینالمللی از زبان معاون وزیر علوم
شکایت از ترامپ برای فروش پستهایش
غزهای که رسانهها نشان ندادند در کتاب «پاپیون؛ نسخه غزه»
کمپین تابستانی فیدیبو برای کتابخوانها
با این داستان کودکتان فصلها را بهتر میشناسد
انتشار کتابهای «احکام کاربردی نوجوان» برای تازهمکلفها
سفر جهادی به بشاگرد در کتاب «تختههای سفید» روایت شد
بازخوانی سیمای عقیله بنیهاشم در قلم «بنتالشاطی»
بهرام رادان به کنسرت نمایش «سیاوش» پیوست
پخش برنامههای جدید در رادیو اقتصاد با محوریت کسب و کار خانگی
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز میشود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت
تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی
صلح امام حسن (ع) چه تاثیری در افشای چهره واقعی نفاق اموی داشت؟
سه پرده از تراژدی دینفروشی نخبگان
سید جلال حسینی درگذشت
تصریح قرآن بر خاتمیت و شمول جهانی دعوت پیامبر (ص)/راز جاودانگی تعالیم
پیامبر گرامی اسلام شهید شدند یا رحلت کردند؟ بررسی نگاه شیعه و سنی به این سوال
فراخوان دریافت آثار هفدهمین جشنواره فارابی منتشر شد
رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمیگردد
اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟
راهبردهای پیامبر(ص) در مدیریت بحران؛ الگویی زنده برای امروز
منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس
رتبهبندی مدارس غیردولتی از مهرماه آغاز میشود
جزئیات برگزاری و دریافت کارت کنکور ۱۴۰۵ و آزمون دانشجو معلم اعلام شد
تعیین ظرفیت ۴۸۳۰ نفری برای آزمون ارشد علوم پزشکی
ماجرای آزمون بهداشتکاران دهان و دندان و تصمیم وزارت بهداشت
توزیع کارت کنکور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز میشود/ اعلام نحوه رفع نقص کارت
جزییات ۴ مدل دوره پسادکتری برای استفاده از ظرفیت فارغالتحصیلان تشریح شد
آغاز رسمی جذب محققان «پسادکتری فناوری» ویژه شرکتهای دانش بنیان
نتایج آزمون سمپاد پایه دهم اعلام شد
جناب خان از این تاریخ به شبکه نسیم بازمیگردد
تدارک ویژه رادیو برای ایام سوگواری پایان ماه صفر
مهلت جشنواره جوان خوارزمی تا ۱۵ شهریور تمدید شد
اعمال شب و روز ۲۸ صفر چیست؟
آشنایی نسل جدید با سیره امام رضا(ع) از دریچه این کتابها
نرخ ماندگاری نخبگان در سال ۱۴۰۳ اعلام شد/ کاهش ۳۰ درصدی روند آزادسازی مدارک تحصیلی
آقای بازیگر دبیر چهل و پنجمین جشنواره تئاتر فجر شد
«گل یاس» شادمهر عقیلی چرا اینستاگرام را تسخیر کرد؟
کمک داوطلبانه یا شهریه پنهان؛ مرز دریافت پول از والدین کجاست؟
آماده باشید: چهارشنبه این هفته خورشید میگیرد/ اوج کسوف در اسپانیا
پیوندی که «ملاحسینقلی همدانی» بین فقه و سلوک باطنی ایجاد کرد
روایت زندگی رهبر شهید انقلاب برای نسل نوجوان منتشر شد
نظر رائد فریدزاده درباره فیلمهای زیرزمینی سینمای ایران
رامبد جوان با یک مسابقه هوش مصنوعی بازمیگردد
منوچهر هادی بر سر مزار اکبر عبدی حاضر شد+عکس
معرفی برگزیدگان تولیدات آوایی «رهبر شهید قرآنی»
تراشههای چینی به آیفون و مک بوکهای آمریکایی نفوذ کرد
تاکید وزیر علوم بر مشورت با شوراهای صنفی در اجرای طرح تغذیه دانشجویان
۱۰ سؤال از محاسبه نتیجه آزمون دستیاری حذف شد
حق نشر رمان نوجوان «زیبا صدایم کن» به ناشران چین و ژاپن واگذار شد
رهبر شهید: این زبانِ به این خوبی را چرا با تعبیرات غلط خراب کنیم؟
پرونده ویژه شهید سپهبد سیدعبدالرحیم موسوی منتشر شد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.