به گزارش ثریا - در نگاه اول، به نظر می‌رسد که موشک‌های بالستیک و هایپرسونیک ابزارهایی قابل جایگزینی با هم در جنگ‌های مدرن باشند. هر چه باشد، هر دو می‌توانند مسافت‌های بسیار طولانی را طی کرده و به سرعت‌هایی خیره‌کننده‌ای دست پیدا کنند. اما در پس این کشندگی مشترک، نحوه عملکرد آنها و آنچه که دقیقاً آنها را خطرناک می‌سازد، به‌طور اساسی با یکدیگر تفاوت دارد.
موشک‌های بالستیک سنتی (مانند موشک‌های بالستیک قاره‌پیما یا ICBM) پس از پرتاب به فضا، عمدتاً بر نیروی جاذبه و شتاب اولیه تکیه دارند تا به زمین بازگردند. به همین دلیل، مسیر پرواز آنها به‌شکل یک قوس سهمی‌وار است. در مقابل، موشک‌های هایپرسونیک برای پرواز درون جو با سرعت‌هایی بالاتر از ۵ ماخ طراحی شده‌اند و در مسیر رسیدن به هدف، توانایی مانور دارند.
این تفاوت مهم نه‌تنها بر جنبه‌های نظری بلکه بر ابعاد عملی استقرار و مقابله با این سلاح‌ها نیز تأثیر می‌گذارد. موشک‌های بالستیک که سریع اما قابل‌پیش‌بینی‌اند، از زمان جنگ سرد وجود داشته‌اند و با وجود توانایی حمل کلاهک‌های هسته‌ای در فواصل قاره‌ای، بیشتر در معرض آسیب‌پذیری توسط سیستم‌های دفاع موشکی مدرن هستند. در مقابل، موشک‌های هایپرسونیک که اخیراً توسعه یافته‌اند – به‌ویژه موشک‌های کروز و گلاید (HGV) – به‌دلیل مانورپذیری نامنظم در ارتفاع پایین، بسیار دشوارتر کشف و متوقف می‌شوند.
مرز میان برتری استراتژیک و بی‌ثباتی جهانی در حال کمرنگ شدن است، زیرا کشورها با سرعت در حال توسعه نسل‌های جدید از سلاح‌های هایپرسونیک هستند. برای درک تغییرات در شیوه‌های جنگیدن در قرن بیست‌ویکم، ابتدا باید تفاوت‌های فناورانه و تاکتیکی میان این نوع موشک‌ها را شناخت.
موشک‌های بالستیک: سرعت بالا، مسیر قابل‌پیش‌بینی
برد، عاملی کلیدی در تمایز انواع مختلف موشک‌های بالستیک است. این دسته شامل موشک‌های برد کوتاه (SRBM)، برد متوسط (MRBM)، برد میانی (IRBM) و قاره‌پیما (ICBM) می‌شود. این موشک‌های بسیار قدرتمند، پس از پرتاب، دارای مسیر پروازی با قوس بلند شبیه به پرتاب یک سنگ هستند.
در مرحله تقویتی یا بوست (boost phase)، موشک سوخت خود را می‌سوزاند و سپس برای مدتی در فضا پرواز می کند، تا اینکه در مرحله بعد با سرعت وارد جو زمین می‌شود. موشک‌های بالستیک می‌توانند مسافت‌های بسیار طولانی را طی کنند؛ به‌طور مثال، موشک‌های قاره‌پیما توانایی رسیدن به فاصله‌ای تا ۸,۸۰۰ کیلومتر را دارند.
با وجود سرعت‌های شگفت‌انگیز، موشک‌های بالستیک معایبی نیز دارند. اول آنکه ساخت آنها پیچیده و پرهزینه است و دوم آنکه مسیر حرکت و سقف ارتفاع پرواز آنها پس از پرتاب با دقت بالایی قابل محاسبه است؛ به‌طوری‌که سیستم‌های دفاع موشکی می‌توانند نسبتاً به‌راحتی آنها را رهگیری و نابود کنند.
با این حال، تلاش‌ها برای رهگیری آنها با توسعه سامانه‌هایی مانند MIRV یا کلاهک‌های بازگشت‌پذیر با قابلیت هدف‌گیری مستقل (کلاهک‌هایی که در میانه مسیر به چند پرتابه مجزا تقسیم می‌شوند) پیچیده‌تر شده‌اند. اگرچه موشک‌های بالستیک همچنان برای برنامه‌های بازدارندگی هسته‌ای – به‌ویژه در کشورهایی با تسلیحات هسته‌ای – حیاتی هستند، اما تکیه آنها بر فناوری‌های قدیمی و مسیر قابل‌پیش‌بینی، آنها را به اهداف مناسبی برای رهگیری توسط سامانه‌های مدرن تبدیل کرده است.
چگونه موشک های بالستیک ایران به اسرائیل رسیدند و چرا گنبد آهنین نتوانست آنها را رهگیری کند؟ (فیلم)
موشک‌های هایپرسونیک: مانورپذیری در سرعت بالا
برخلاف موشک‌های بالستیک، موشک‌های هایپرسونیک برای رسیدن به هدف نیازی به خروج از جو ندارند. این سلاح‌ها که توانایی رسیدن به سرعت‌هایی تا ۵ ماخ را دارند، می‌توانند در طول پرواز مسیر خود را به‌سرعت تغییر دهند. نمونه‌هایی از این موشک‌ها، گلایدهای هایپرسونیک و موشک‌های کروز هایپرسونیک هستند. با توجه به وضعیت فعلی سیستم‌های دفاع موشکی، دلیل تقریباً غیرقابل رهگیری بودن این موشک‌ها، مانورپذیری خارق‌العاده شان است.
سلاح‌های هایپرسونیک مرز میان رزم متعارف و رزم هسته‌ای را محو می‌کنند (همان‌طور که مرکز کنترل تسلیحات و عدم اشاعه نیز اشاره کرده است) چرا که می‌توانند در هر دو نقش استفاده شوند و زمان هشدار بسیار اندکی فراهم می‌کنند. در چارچوب یک رقابت تسلیحاتی جدید، کشورهایی مانند چین، روسیه و ایالات متحده به‌طور فعال در حال ساخت پلتفرم‌های هایپرسونیک هستند. این سلاح‌ها امکان اجرای حملات غافلگیرانه را افزایش می‌دهند و این امر، سیستم های بازدارندگی فعلی را تضعیف می‌کند.
با این حال، این بدان معنا نیست که موشک‌های هایپرسونیک بی‌عیب‌ونقص‌اند. گرمای بسیار زیاد تولیدشده در این سرعت‌ها می‌تواند بر عملکرد قطعات الکترونیک و استحکام مواد تأثیر بگذارد. در حال حاضر، هزینه بالای توسعه و استقرار، میزان استفاده از این سلاح‌ها را محدود کرده است. با این حال، با توجه به میلیاردها دلاری که کشورها صرف تحقیقات و آزمایش‌های هایپرسونیک می‌کنند، تنها مسئله زمان است تا این سلاح‌ها فراگیر شده و در نتیجه، راهبردهای نظامی جهان را به‌طور اساسی تغییر دهند.
منبع ک موشک های بالستیک
حمایت بانک‌ها از ۴ دانشگاه آسیب دیده از جنگ کلید خورد
ساخت چندین ماهواره سنجشی ایران با دقت تصویربرداری یک متر
نوبل فیزیک به «پیام‌های شبح‌وار از فضا» رسید
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
تصویب صندوق عدالت آموزشی برای حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم
دانشجویان دانشگاه هنر نقوش ایرانی را در طراحی پوشاک به‌کار گرفتند
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
مدیر ناسا: یوفوها می‌توانند یک «لحظه اسپوتنیک» باشند
«کامپیوتر شریف» انتخاب اول برترین رتبه های ریاضی کنکور ۱۴۰۵
واتس‌اپ ورود کاربران با سیستم‌عامل قدیمی را مسدود می‌کند
کشف سیاره ای که از خاکستر ستاره اش متولد شد
اوپن ای آی ویکی مدیا را هم هک کرد
رتبه ۶ کنکور: جنگ را مدیریت کردم، نه اینکه تسلیمش شوم
وزیر آموزش و پرورش: معیشت معلمان را جدی پیگیری می‌کنیم
ارتقای کیفیت آموزشی اولویت مدارس غیردولتی است
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
قهرمانی دانش‌آموزان ایرانی در مالزی؛ سه سکوی نخست برای ایران
سرپرست صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد
وزیر آموزش و پرورش وارد لامرد شد
کاظمی: ظرفیت‌های آموزشی ایران و عراق باید بیش از گذشته توسعه یابد
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
تام کروز شکست فیلمش را نپذیرفت
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
علت لغو کنسرت علیرضا قربانی در شاندیز چه بود؟
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
دوازدهمین شماره «خردورزی» با پرونده‌ای درباره نسل نو منتشر شد
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
شانس‌های جایزه نوبل فیزیک کدامند؟
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
تمدید مهلت ثبت‌نام دومین آزمون بسندگی زبان فارسی ویژه دانشجویان خارجی
اسامی معرفی‌شدگان رشته‌های خاص آزمون کاردانی به کارشناسی اعلام شد
تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
تقدیر از برگزیدگان سومین همایش علمی هیئت در سالروز ولادت حضرت زینب(س)
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
«بی‌نام» روایتگر مفاهیمی از معنویت؛ تئاتری که زندانی آزاد می‌کند!
«اشراق» شنیدنی شد؛ بیان موسیقی ایرانی با امکانات موسیقی عربی!
موسیقی اعتراضی در آمریکا: رئیس جمهورِ من یک جنایتکار است!
سید حسن نصرالله مقاومت را مسیر پیشرفت و عزت بشریت می‌دانست
ناشنوایان فعال اربعینی در همایش ملی «قهرمانان سکوت» تجلیل شدند
جنگ‌ها و تحولات اخیر به کتاب‌های درسی نهم و یازدهم رسید
خانه فرهنگ در خوابگاه‌های دانشگاه فرهنگیان راه‌اندازی می‌شود
بازگشت معتمدآریا و یک یادآوری درباره حفظ حرمت سرزمین مادری
چه خبر از گیشه سینماها؟ فروش سینماها رو به افزایش است
فیلم نماینده ایران در اسکار انتخاب شد
سمپوزیوم راهکارهای قرآنی برای حل مشکلات تمدن معاصر
الگوی قرآن برای حل اختلافات شدید خانوادگی چیست؟
مساجد ۳۲ استان به دنبال طراحی برنامه‌های قرآنی ویژه
بچه‌های مسجدی با حداقل امکانات، کارهای «نشد» را «شد» می‌کنند
حکمرانی فضای مجازی در پیچ تعدد نهادها؛ نمی‌توان دستوری حکمرانی کرد
وقتی امامزادگان در روزهای جنگ به کانون خدمت‌رسانی تبدیل شدند
ایرباس به فناوری «پوست کوسه» مجهز می‌شود
نوشته جالب در دانشگاه شهید بهشتی
اعتبار ردیف استخدامی ۴۶۵ نفر از فراخوان سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ تأمین شد
تمدید مهلت معرفی مشمولان پذیرفته‌شدگان آزمون دستیاری پزشکی تا ۳۰ مهر
لشکر پهپادهای زیر آبی چین رکورد زد
شرکت‌های فناوری درباره هوش مصنوعی با ترامپ چه توافقی کردند؟
اولویت‌های استادان برای سال تحصیلی پیش‌رو بررسی شد
اختصاص ۳۰ میلیارد تومان تسهیلات معاونت علمی به حوزه بازی‌های رایانه‌ای
برگزاری همایش ملی نخبگان لغو شد
تشریح جزئیات اجرای آیین‌نامه جذب استعدادهای برتر در دانشگاه فرهنگیان
سامانه راهنمای انتخاب رشته مجازی کنکور ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت
ثبت نام در رشته‌های بدون آزمون کنکور ۱۴۰۵ آغاز شد
نحوه انتخاب رشته‌های بدون آزمون در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
گامی تازه در توسعه آموزش بین‌المللی؛ مجتمع آموزشی بین‌المللی حکیم با افتتاح ساختمان جدید به ۷ شعبه رسید
حضور ۸۹ دانشگاه ایرانی در رتبه بندی دانشگاه‌های جهان تایمز ۲۰۲۷
تعیین تکلیف بدهی وام‌های دانشجویی پس از پایان سنوات مجاز تحصیلی
فراخوان بورس ویژه هنگ‌کنگ برای دانشجویان دکتری منتشر شد
آیت‌الله رشاد: خروج آمریکا از عراق باید برای مسئولان درس عبرت باشد
اسپانیا و پرتغال مقصد جدید اعضای هیئت علمی برای فرصت مطالعاتی
واکاوی اندیشه امام شهید در باب امت واحده
خاموشی: وقت عبور از برنامه‌محوری به اثرمحوری در فعالیت‌های فرهنگی است
ارائه مقالاتی از کشورهای مختلف در نشست اربعین، گفتمان مقاومت
آرای نهایی ۱۴ پرونده انضباطی دانشجویان مرتبط با حوادث دی‌ماه صادر شد
دیار: نخستین همکاری شهرام ناظری و تهمورس پورناظری
توافق مجلس و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای بررسی سهمیه‌های کنکور
برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۶ معرفی شدند؛ کنترل سلول‌های عصبی با نور
آمادگی ۴۰ کشور برای حضور در مسابقات بین‌المللی قرآن
پیشنهاد برای ساخت فصل دوم سریال «اکسیر»؛ بازخورد خوبی گرفتیم
تفاهم‌نامه چهارجانبه طرح رداکارت دانشجویان فردا ۱۴ مهر امضاء می‌شود
وجه مغفول شخصیت شهید سید حسن نصرالله امامت اوست
جستارهایی در فلسفه علوم حکمی کتاب شد
سید حسن نصرالله رهبران جنبش‌های آزادی‌بخش را تحت‌تأثیر قرار داد
توزیع ۷۶۵ میلیارد تومان تجهیزات ورزشی در ۶۲ هزار مدرسه
هوش مصنوعی کسب وکار یابندگان باگ های نرم افزاری را کساد کرد
کمک اربعین به بازتولید حافظه تاریخی مقاومت و سرمایه اجتماعی فراملیتی
دیوارنگاره میدان جهاد به رنگ پایتخت درآمد
آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵؛ لزوم دریافت رسید انتخاب رشته
مطالبات دانشجویان دانشگاه الزهرا(س) در نشست با مسئولان بررسی شد
آغاز اجرای طرح «ردا کارت» دانشجویی در ۲۰ دانشگاه کشور طی ۱۰ روز آینده
ضرورت انتقال پژوهش‌های علمی هیئات از دانشگاه به هیئت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.