به گزارش ثریا - آیا می‌دانستید رومیان باستان و یونانی‌ها، قرن‌ها پیش، به تأثیر مخرب فعالیت‌های انسانی بر تغییر اقلیم آگاه بودند؟ شواهد تاریخی این هوشیاری کهن را فاش می‌کند.
نگرانی درباره آب و هوا و محیط زیست، برخلاف باور عمومی، پدیده‌ای نوظهور در تاریخ بشر نیست. متون کهن یونان و روم باستان بینش عمیقی در مورد رابطه انسان و طبیعت ارائه می‌دهند. این آثار نشان می‌دهد چگونه ساکنان این تمدن‌ها تغییرات اقلیمی را درک کرده و حتی به نقش خود در آن پی برده بودند. بررسی این متون، ابعاد فراموش شده‌ای از دانش باستانی در زمینه محیط زیست را آشکار می‌سازد.
درک باستانی از تغییرات اقلیمی
از دست‌کم قرن چهارم پیش از میلاد، یونانیان و رومی‌ها تغییرات آب و هوایی را مشاهده کرده و حتی عوامل انسانی را در آن مؤثر می‌دانستند. آنها عمیقاً نگران تأثیر این تغییرات بر افراد و جوامع بودند. تئوفراستوس اِرِسیوس، نویسنده یونانی و شاگرد ارسطو (حدود ۳۷۲ تا ۲۸۲ پیش از میلاد)، قدیمی‌ترین اشاره به تغییر اقلیم را در رساله خود «درباره بادها» ثبت کرده است.
او به ساکنان کرت اشاره می‌کند که متوجه شده بودند زمستان‌ها طولانی‌تر و بارش برف بیشتر شده است؛ کوهستان‌هایی که زمانی سکونتگاه و زمین‌های کشاورزی غلات و میوه بودند، اکنون به دلیل ناتوانی در محصول‌دهی، رها شده‌اند. این مشاهدات، انتقال اطلاعات درباره تغییرات اقلیمی را از نسلی به نسل دیگر نشان می‌دهد.
نقش انسان در تغییر آب و هوا از دید رومیان باستان
برخی از متفکران رومیان باستان و یونانیان حتی از نقش اقدامات انسانی در تغییر اقلیم آگاه بودند. پلینی بزرگ (۲۳/۲۴ تا ۷۹ پس از میلاد)، اشراف‌زاده رومی، در کتاب «تاریخ طبیعی» مثال‌هایی از تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیت‌های انسانی آورده است. او ذکر می‌کند که در منطقه لاریسا در تسالی، خشکاندن یک دریاچه باعث کاهش دمای منطقه شد که به نابودی زیتون‌ها و آسیب رسیدن به تاکستان‌ها بر اثر سرما منجر شد.
او موارد مشابهی را در مناطق دیگر یونان نیز گزارش کرده است، مانند افزایش گرما در شهر ائنیوس پس از تغییر مسیر رودخانه ماریتزا و تغییر اقلیم در منطقه فیلیپی به دلیل زهکشی اراضی کشاورزی.
همچنین، کولوملا، نویسنده رومی (فعال حدود ۵۰ پس از میلاد)، به نظرات نویسندگان پیشین اشاره می‌کند که بر این باور بودند که آب و هوا با گذشت زمان تغییر می‌کند. ساسرنا (اوایل قرن اول پیش از میلاد) مشاهده کرده بود که مناطقی که پیش‌تر به دلیل سرمای شدید زمستان نمی‌توانستند تاک و زیتون پرورش دهند، اکنون با کاهش سرما و معتدل شدن هوا، برداشت فراوانی از این محصولات دارند. با این حال، ساسرنا این تغییرات بلندمدت را به جای فعالیت‌های انسانی، به موقعیت زمین نسبت به خورشید و سایر سیارات نسبت می‌داد.
واکنش‌های باستانی به تخریب محیط زیست
نویسندگان یونانی و رومی گاهی از تخریب محیط زیست گله‌مند بودند. پلینی بزرگ می‌گفت: «ما رودخانه‌ها و عناصر طبیعی و حتی هوایی را که تکیه‌گاه اصلی حیات است، آلوده می‌کنیم و آن را به ابزاری برای نابودی حیات تبدیل می‌کنیم.» با این حال، اکثر نویسندگان باستان، آسیب‌های زیست‌محیطی یا آلودگی را به اندازه امروز با تغییرات اقلیمی مرتبط نمی‌دانستند، مگر در مواردی چون خشکاندن دریاچه‌ها یا تغییر مسیر رودخانه‌ها.
این نویسندگان حفاظت از محیط زیست را امری جدی می‌دانستند، با این دیدگاه که ناسالم کردن محیط زیست، مردم را نیز ناسالم خواهد کرد. به عنوان مثال، جالینوس، پزشک (۱۲۹ تا ۲۱۶ پس از میلاد)، می‌گفت رودخانه تیبر در روم در زمان او چنان آلوده بود که خوردن ماهی‌های صید شده از آن ایمن نبود، با این وجود بسیاری از مردم ماهی می‌خوردند، بیمار می‌شدند و می‌مردند که منابع اصلی آلودگی فاضلاب و زباله بود.
برخی از رهبران باستان برای پاکسازی محیط زیست اقداماتی انجام دادند؛ برای مثال، نروا، امپراتور روم (۹۶ تا ۹۸ پس از میلاد)، پروژه‌های عمرانی را آغاز کرد که به گفته فرونتینوس، نویسنده رومی، باعث شد ظاهر شهر «تمیز و تغییریافته» شود و هوا «پاک‌تر» گردد.
متون یونان و روم باستان نشان می‌دهند که آنها به خوبی می‌دانستند آسیب رساندن به محیط زیست می‌تواند آب و هوا را تغییر دهد و این امر در نهایت به افراد و جوامع آسیب می‌رساند.
منبع : رومی ها و یونانی ه
حجت‌الاسلام قمی: جنگ واقعی بر سر «تحریف واقعیت» در ذهن مردم است
نیاز انقلاب به شخصیت‌هایی چون آیت الله مهدوی‌کنی بیشتر احساس می‌شود
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز
وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟
مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی
کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)
تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟
آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟
هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد
وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
روباتی که روی دست چاقو کشید
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
رتبه امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند
۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند
نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد
۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد
ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد
آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی
وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد
نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.