کد خبر: 168091
ف
کشفف راز ۵ هزار ساله از ایران باستان
حدود ۵ هزار سال پیش مردمانی که در سرزمین‌های امروزی ایران زندگی می‌کردند، استخراج مس از سنگ معدن را با فرایند ذوب آغاز کردند. دانشمندان در آمریکا اکنون می‌گویند توانسته‌اند به راز به کارگیری این فناوری دست یابند.

به گزارش ثریا -  از یورونیوز، ذوب فلز یک جهش بزرگ فناوری و نقطه عطفی در تاریخ بشر است که بسیاری آن را آغاز واقعی «متالورژی» می‌دانند.

در پی ابداع این فناوری، انسان‌ها در نقاط مختلف جهان با استفاده از مس و آلیاژهای آن، برنزهای مبتنی بر مس و قلع یا مس و آرسنیک، به ساخت ابزار، سلاح، زیورآلات و اشیای دیگر پرداختند.

با این حال پژوهش درباره اینکه انسان‌های آن دوران چگونه این اشیا را می‌ساختند کار ساده‌ای نیست، زیرا شواهد اندکی باقی مانده و آثار کشف‌شده نیز معمولا بسیار محافظت‌شده و حساس‌اند.

پژوهشگران حالا در دانشگاه ام‌آی‌تی آمریکا رویکردی جدید برای مطالعه نخستین فناوری‌های متالورژی معرفی کرده‌اند.

آن‌ها با استفاده از اسکن توموگرافی کامپیوتری پرتو ایکس (سی‌تی‌ اسکن)، روشی که عمدتا در پزشکی استفاده می‌شود، به بررسی «سرباره‌های» ۵ هزار ساله پرداختند؛ یعنی ضایعاتی که در نتیجه ذوب سنگ معدن باقی می‌ماند.

بنجامین ساباتینی، پژوهشگر مقطع فوق‌دکترا در دانشگاه ام‌آی‌تی، در این باره می‌گوید: «سرباره هرچند تصویر کامل به ما نمی‌دهد، اما روایت‌هایی در خود دارد که چگونه جوامع گذشته توانستند مواد خام را از سنگ معدن به فلز تبدیل کنند. هدف این است که بفهمیم آنها از ابتدا تا انتها چگونه این اشیای فلزی درخشان را می‌ساختند.»

در این پژوهش دکتر ساباتینی و آنتوان آلانور، استاد متالورژی و رئیس مرکز پژوهشی مواد در باستان‌شناسی در دانشگاه ام‌آی‌تی، دریافتند که سی‌تی‌ اسکن می‌تواند ساختارهای درونی، حفره‌ها و قطرات فلز و مواد معدنی را بدون آسیب‌زدن به نمونه‌ها آشکار کند.

دکتر آلانور می‌گوید: «عصر مفرغ اولیه یکی از نخستین دوره‌های تعامل انسان با فلز است. آثار آن دوره بسیار مهم‌اند، اما مواد تشکیل‌دهنده آنها به‌خوبی از نظر علمی مطالعه نشده‌اند. سی‌تی‌اسکن روشی دگرگون‌کننده برای تصمیم‌گیری درباره محل برش و تحلیل نمونه‌هاست.»

یک ابزار جدید برای باستان‌شناسی

سرباره زمانی تشکیل می‌شود که سنگ معدن برای استخراج فلز حرارت داده می‌شود. این ماده مذاب شامل کانی‌های موجود در سنگ، فلزات واکنش‌نداده و معمولا افزودنی‌هایی مثل سنگ‌آهک است. سرباره سبک‌تر از فلز است، بنابراین روی مذاب قرار می‌گیرد و پس از سرد شدن مانند گدازه سخت می‌شود.

پژوهشگران این مطالعه از سرباره کشف‌شده در تپه‌حصار واقع در نزدیکی دامغان در جنوب ایران استفاده کردند؛ سایتی بسیار مهم و از نخستین مراکز شناخته‌شده ذوب مس که قدمت آن بین ۳۱۰۰ تا ۲۹۰۰ پیش از میلاد تخمین زده شده است.

آقای آلانور می‌گوید: «این منطقه یکی از قدیمی‌ترین مکان‌هایی است که شواهد ذوب مس و تولید اشیای فلزی در آن یافت شده است. این شواهد بسیار خوب حفظ شده و نمونه‌ای مهم از جامعه سازمان‌یافته و تجارت در آن دوران است.»

خواندن تاریخ درون سرباره

 

در پژوهش‌های پیشین، برخی از سرباره‌های تپه‌حصار حاوی مس بودند و نشان می‌دادند از ذوب مس به‌جا مانده‌اند، اما برخی هیچ اثری از مس نداشتند.

سی‌تی‌اسکن اما به پژوهشگران امکان داد تا قطرات فلزی سالم حاوی مس را شناسایی کرده و همچنین مسیر گازها و حفره‌هایی که تشکیل شده‌اند را بررسی کنند. این حفره‌ها اطلاعاتی درباره دمای ذوب، افزودنی‌ها و تکنیک‌های کاری ارائه می‌کنند.

در برخی سرباره‌ها ترکیبات فلزی آرسنیدی کشف شده بود که موجب بحث درباره نقش آرسنیک در ذوب اولیه مس شده بود.

مسیر آینده

 

پژوهشگران می‌گویند سی‌تی‌اسکن می‌تواند ابزاری قدرتمند در باستان‌شناسی و به‌ویژه برای درک بهتر مواد پیچیده باستانی و نحوه ساخته‌شدن آنها باشد.

به گفته دکتر آلانور: «این روش می‌تواند راه را برای مطالعات نظام‌مندتر درباره ذوب مس و همچنین نقش آرسنیک هموار کند. سی‌تی‌اسکن همچنین به ما اجازه می‌دهد درک بهتری از تخریب، فرسایش و پایداری درازمدت آثار داشته باشیم.»

نتایج مطالعات تازه در نشریه علمی «PLOS One» منتشر شده است.

منبع : کشف راز 5 هزار ساله


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

۴۸ هزار بازمانده از تحصیل به مدرسه بازگشتند

توزیع رایگان شیر و تغذیه در مدارس دولتی ابلاغ شد

پیام تسلیت حجت‌الاسلام رستمی در پی ارتحال آیت‌الله‌ شبیری زنجانی

۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت می‌کنند

لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی

شرایط تخصیص خوابگاه‌های متأهلی اعلام شد

شیوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه اعلام شد

عدم امکان تمدید زمان انتخاب رشته محل پنجاه‌وسومین آزمون دستیاری پزشکی

در آغوش فرشته‌ها

تحصن ۳ روزه اعضای هیئت‌علمی در اعتراض به بلاتکلیفی کدهای استخدامی

آغاز حضوری کلاس‌های دانشگاه شریف از ۴ مهرماه

سرپرست دانشگاه ملی مهارت منصوب شد

دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت آیت‌الله شبیری زنجانی را تسلیت گفت

نگاهی به زندگی آیت الله شبیری زنجانی؛ مجاهدت در مسیر رشد حوزه

روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان

تعطیلی حوزه علمیه نجف در پی درگذشت آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی

هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد

صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی

سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایان‌نامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک

سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد

دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...

دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد

بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی می‌شود؟

اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد

تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی

اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی

۸۴ دانش‌آموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند

تغییر کتاب‌های درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی

وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبت‌نام مدارس دولتی ممنوع است

۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد

«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک

انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است

رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی

راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل می‌شوند

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند

اوپن ای آی هم هک شد

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران

«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق

آیا «الگوریتم‌ها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال

لیگ‌های صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی می‌شود

عرضه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان در نمایشگاه فناوری‌های پیشرفته چین

تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاق‌مدار و پاسخگو به نیازهای جامعه

هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا

نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی

امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟

روایتی از نخستین شاهدان تولد امام زمان(عج)؛ مهمترین اقدام امام عسکری

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

رمزگشایی از یک مشکل رایج اجتماع؛چرا یکدیگر را به آسانی قضاوت می کنیم؟

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

اوپن ای آی هم هک شد