کد خبر: 168448
ف
چرا برخی از خاطرات یک عمر باقی می‌مانند و برخی زود محو می‌شوند؟
دانشمندان، سیستمی مرحله‌به‌مرحله کشف کرده‌اند که تعیین می‌کند مغز کدام خاطره‌ها را تثبیت و کدام‌ها را محو کند. با ردیابی فعالیت مغز در حین یادگیری در محیط واقعیت مجازی، پژوهشگران مولکول‌هایی را شناسایی کردند که بر دوام خاطره‌ها اثر می‌گذارند. هر مولکول در بازه‌ زمانی متفاوتی عمل می‌کند و در کنار هم الگویی هماهنگ برای حفظ خاطره‌ها می‌سازند. این یافته‌ها نگاه تازه‌ای به فرایند شکل‌گیری حافظه ارائه می‌دهد.

به گزارش ثریا - خاطره‌های بلندمدت از طریق مجموعه‌ای لایه‌لایه از برنامه‌های مولکولی شکل می‌گیرند که تجربه‌های مهم را به‌تدریج تقویت می‌کنند و اجازه می‌دهند سایر خاطره‌ها محو شوند. این فرایند بر فعالیت هماهنگ تالاموس، قشر مغز و تنظیم‌کننده‌های ژنی متکی است.

به نقل از ساینس‌دیلی، روزانه، مغز برداشت‌های گذرا، جرقه‌های خلاقیت و تجربه‌های عاطفی را به خاطره‌های پایدار تبدیل می‌کند که هویت ما را شکل می‌دهند و تصمیم‌هایمان را هدایت می‌کنند. پرسش اصلی علوم اعصاب این بوده که مغز چگونه تصمیم می‌گیرد کدام اطلاعات ارزش ذخیره شدن دارند و چه مدت باید باقی بمانند.

یافته‌های تازه نشان می‌دهد خاطره‌های بلندمدت از طریق مجموعه‌ای از مکانیزم‌های زمان‌بندی مولکولی شکل می‌گیرند که در بخش‌های مختلف مغز فعال می‌شوند. با استفاده از سامانه‌ رفتاری واقعیت مجازی در موش‌ها، دانشمندان عوامل تنظیمی را شناسایی کردند که به خاطره‌ها کمک می‌کنند وارد حالت‌های پایدارتر شوند یا کاملا محو گردند.

مطالعه‌ای که در نشریه  نیچر منتشر شد، نشان می‌دهد چندین ناحیه‌ مغزی با هم کار می‌کنند تا خاطره‌ها را در طول زمان بازسازمان‌دهی کنند، با ایستگاه‌های بازرسی که اهمیت هر خاطره و دوام آن را ارزیابی می‌کنند.

این کشف کلیدی است، زیرا توضیح می‌دهد چگونه دوام خاطره‌ها تنظیم می‌شود. آنچه انتخاب می‌کنیم به یاد بیاوریم، یک فرایند پیوسته و در حال تحول است، نه یک تغییر ناگهانی شبیه کلید روشن/خاموش.

سال‌ها پژوهشگران بر دو مرکز اصلی حافظه تمرکز داشتند: هیپوکامپ (حافظه کوتاه‌مدت) و قشر مغز (حافظه بلندمدت). تصور می‌شد خاطره‌های بلندمدت پشت کلیدهای زیستی روشن/خاموش ذخیره می‌شوند.

مدل‌های موجود شامل مولکول‌هایی شبیه ترانزیستور بودند که به‌صورت روشن/خاموش عمل می‌کردند. این دیدگاه قدیمی توضیح نمی‌داد چرا بعضی خاطره‌های بلندمدت فقط چند هفته می‌مانند و بعضی دهه‌ها زنده‌اند.

در سال ۲۰۲۳، محققان  مدار مغزی‌ای را توصیف کردند که سیستم‌های حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت را به هم وصل می‌کند. عنصر مرکزی این مسیر تالاموس است که تعیین می‌کند کدام خاطره‌ها باید حفظ شوند و آن‌ها را برای تثبیت بلندمدت به قشر مغز می‌فرستد.

این کشف پرسش‌های عمیق‌تری را مطرح کرد: پس از خروج خاطره‌ها از هیپوکامپ چه رخ می‌دهد و چه فرایندهای مولکولی تصمیم می‌گیرند خاطره پایدار شود یا محو گردد؟

برای بررسی این مکانیسم‌ها، گروه پژوهشی سامانه‌ای واقعیت مجازی را ساخت که به موش‌ها امکان شکل‌گیری خاطره‌های خاص می‌داد. با تغییر تعداد دفعات تکرار تجربه‌ها، توانستند برخی خاطره‌ها را پایدارتر کنند و سپس فعالیت مغز را بررسی کنند.

برای فراتر رفتن از همبستگی، پژوهشگران از سامانه‌ غربالگری مبتنی بر کریسپر استفاده کردند تا فعالیت ژن‌ها در تالاموس و قشر مغز را تغییر دهند. حذف برخی مولکول‌ها طول عمر خاطره‌ها را تغییر داد و هر مولکول در بازه‌ زمانی خاصی عمل می‌کرد.

نتایج نشان داد حافظه بلندمدت بر یک دنباله‌ برنامه‌های تنظیم ژنی متکی است که مانند تایمرهای مولکولی در مغز فعال می‌شوند.

تایمرهای اولیه سریع فعال می‌شوند، اما زود خاموش می‌شوند و خاطره‌ها محو می‌شوند. تایمرهای دیرتر به‌تدریج روشن می‌شوند و تجربه‌های مهم، حمایت ساختاری پیدا می‌کنند و پایدار می‌مانند. تکرار تجربه‌ها در این مطالعه به‌عنوان شاخص اهمیت عمل کرد.

محققان سه تنظیم‌کننده‌ رونویسی کلیدی را شناسایی کردند. Camta۱ و Tcf۴ در تالاموس و Ash۱l در قشر سینگولیت قدامی.

این مولکول‌ها برای شکل‌گیری اولیه خاطره لازم نیستند، اما برای حفظ آن حیاتی‌اند. اختلال در Camta۱ و Tcf۴ ارتباط تالاموس و قشر مغز را ضعیف کرد و موجب از دست رفتن خاطره شد.

طبق مدل، شکل‌گیری حافظه در هیپوکامپ آغاز می‌شود. Camta۱ حافظه اولیه را حفظ می‌کند. سپس Tcf۴ فعال می‌شود و چسبندگی سلولی و حمایت ساختاری را تقویت می‌کند. در نهایت Ash۱l با تغییرات کروماتین، پایداری خاطره را ممکن می‌سازد.

Ash۱l  بخشی از خانواده‌ پروتئین‌های متیل‌ترانسفراز هیستونی است که در سیستم‌های دیگر هم عملکرد حافظه‌ مانند شکل می‌دهد. در سیستم ایمنی، بدن را قادر می‌سازند عفونت‌های گذشته را به یاد بیاورد. در رشد، به سلول‌ها کمک می‌کنند هویت خود (مثلا نورون یا عضله بودن) را حفظ کنند. مغز ممکن است همین مکانیزم‌های حافظه سلولی را برای حمایت از خاطره‌های شناختی استفاده کند.

کاربردهای بالینی

این کشف می‌تواند به درمان بیماری‌های مرتبط با حافظه کمک کنند. با شناخت برنامه‌های ژنی حافظه، شاید بتوان مسیرهای خاطره را در اطراف نواحی آسیب‌دیده مثلا در آلزایمر مجدد هدایت کرد.

گروه پژوهشی اکنون قصد دارد بررسی کند این تایمرهای مولکولی چگونه فعال می‌شوند و چه چیزی طول عمرشان را تعیین می‌کند. تمرکز آن‌ها همچنان بر تالاموس است که به‌عنوان مرکز تصمیم‌گیری در این فرایند دیده می‌شود.

منبع : خاطرات


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

پلیس چین با این عینک جاده ها را کنترل می کند

چینی‌ها قطار را به هواپیما تبدیل کردند! | رکورد ساخت سریع‌ترین قطار جهان شکست

شیائومی از یک ماشین لباسشویی ۱۴ کیلوگرمی پیشرفته مجهز به HyperOS رونمایی کرد

ارزان‌ترین یخچال‌های ایرانی بازار را بشناسید

ال‌جی اولین تلویزیون Micro RGB خود را معرفی کرد

رم گران شد، گوشی‌های ۱۶ گیگابایتی نایاب می شوند

مقایسه گلکسی تب S۱۱ اولترا و گلکسی تب S۱۰ اولترا‌

یافتن ذخائر طلا در عمق زمین راحت شد

عقب‌نشینی گوگل مقابل دیزنی

ربات‌ها را مثل بازی موبایل کنترل کنید

کوچک‌ترین ربات‌های جهان متولد شدند

واکنش کاظمی به حواشی اخیر پخش موسیقی در مدارس

پیگیری مشکلات و مطالبات معلمان

هشدار نسبت به نفوذ ناهنجاری‌ها در پوشش فعالیت‌های فرهنگی و هنری مدارس

آلبوم تصاویر بارش شهابی جوزایی ۲۰۲۵

اعمال تغییرات جزئی در سند مواد پیشرفته

موشک اطلس ۵ ماهواره‌های آمازون را راهی مدار زمین کرد

یک ایستگاه لرزه‌نگاری باند پهن وارد مدار مؤسسه ژئوفیزیک شد

عکس تلسکوپ فضایی هابل از یک کهکشان با دنباله گازی

استارت‌آپی که می‌خواهد انرژی را با لیزر از فضا به زمین منتقل کند

درس صبری که از امام روح الله باید بیاموزیم

آشوری‌ها چه کسانی هستند؟

تفاله هوش مصنوعی لغت سال فرهنگ وبستر شد

آسفالت ساخته شده با جلبک ترک نمی‌خورد

موی انسان، ابزار جدید سنجش آلودگی هوا

جیمز وب اولین شواهد از دایناسورهای کیهانی را کشف کرد

رم گران شد، گوشی‌های ۱۶ گیگابایتی نایاب می شوند

چرا قبل از اینکه ساعت زنگ بزند، از خواب بیدار می‌شویم

کشف ارتباط ژنتیکی میان حساسیت به صداهای روزمره و اختلالات روانی

تحصیل بیش از ۲۳ درصد دانش‌آموزان تهرانی در مدارس غیردولتی/تهران نیازمند ۵۰۰۰ کلاس درس جدید

آغاز ثبت‌نام آزمون پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵

دانش‌آموزان در حال آماده شدن برای امتحانات نوبت اول/ ارزشیابی اوراق در اختیار مدارس است

نیروی انسانی مهم‌ترین عامل اقتدار کشورها

اولین پرواز موفق پهپاد جاسوسی رادارگریز چین با سرعت ۱۰۰۰ کیلومتر در ساعت

هوش مصنوعی، نقشه میدان مغناطیسی خورشید را ترسیم کرد

هشدار درباره بزه‌دیدگی خاموش کودکان در فضای مجازی

چرخه معیوب غیر قابل شکستی که بی‌خوابی در مغز ایجاد می‌کند!

کاخ سفید پا به میدان هوش مصنوعی گذاشت

شناسایی قربانی انفجار بمب اتمی ژاپن پس از ۸ دهه

ثبت‌نام آزمون پذیرش دانشجو معلم سال ۱۴۰۵ آغاز شد

پذیرش دانشجویان خارجی با نظارت کامل معاونت آموزشی و رعایت ظرفیت

تشکیل کارگروه ویژه برای حل بحران مدارک دانشجویان پیام نور

نابودی یک درخت ۵۰۰۰ ساله با یک اشتباه شوک آور

پرنده‌ای که ۱۰ ماه بدون توقف پرواز می‌کند!

کدام گوشی های سامسونگ به‌روزرسانی جدید را دریافت می کنند؟

درباره پوکو X۸ پرو چه می‌دانیم؟

رصد دوز پرتو در نیروگاه‌های هسته‌ای و مراکز پرتودرمانی با خوانشگر بومی

وظیفه بزرگِ انگشت کوچک پا / اگر نباشد چه می‌شود؟

ایران در فهرست کشورهای پیشرفته درمان با پیوند مدفوع (اینفوگرافیک)

روش قطعی افزایش عمر کشف شد؛ اما چرا کسی حاضر نیست آن را امتحان کند؟

آیا واقعاً کفش پاشنه‌بلند شکل پا را تغییر می‌دهد

راه‌حل جدید برای تعامل طبیعی و ایمن ربات‌ها با انسان

کشف لایه سنگی ۲۰ کیلومتری زیر برمودا؛ راز ارتفاع غیرعادی کف اقیانوس فاش شد

انتخاب شهردار در مدارس استثنایی تهران برای نخستین بار

آگهی/ تفاوت میکروسکوپ بیولوژی دو چشمی و سه چشمی

تبدیل مدارس به کانون‌های فعال برای معرفی پروژه‌های اثرگذار/ حضور ۷۰۰ شهردار مدرسه در تهران

بطحایی: تحقق عدالت آموزشی بدون نقشه راه در حد شعار باقی می‌ماند

ثروتمندان به مدارس غیرانتفاعی روی آورده‌اند/ نظام آموزش عمومی، مدرسه طبقات متوسط شده است

۱۰ فناوری برتر که در سال ۲۰۲۶ پیشرفت خواهند کرد

آلبوم تصاویر فضایی روزهای گذشته به انتخاب آژانس فضایی اروپا

ایلان ماسک آزمایش روبوتاکسی بدون راننده تسلا را تأیید کرد

استفاده از نانوذرات برای رهایش داروی ضدسرطان پستان

دشمنی که حتی نمی‌توانست نام امام علی(ع) را تحمل کند

خداوند بزرگ چه نیازی به خلقت انسان داشت؟

چرا باید نماز بخوانیم؟

پاسخ خواندنی قرآن به کسانی که معاد را انکار می‌کنند

حدیث صریح و واضحی درباره ولایت فقیه داریم؟

ملکه چند روزه متولد می‌شود؟زمان دقیق تولد ملکه

آمپول لاغری ایران ساخت، رونمایی شد

آیا ما فقط از ۱۰ درصد توان مغز خود استفاده می‌کنیم؟

چرا در هوای سرد می‌لرزیم؟

جذابیت مرگبار پودر درخشان / درخشش پودر آبی چطور یک شهر را به کابوسی هسته‌ای فرو برد؟

وعده تازه ایلان ماسک: استارلینک با سرعت گیگابیتی در راه است

افشای طراحی و تاریخ معرفی هواوی نوا ۱۵

سامسونگ چه در چنته دارد؟ برگ برنده گلکسی S۲۶ لو رفت

چرا شیشه ضدگلوله ترک می‌خورد اما نمی‌شکند؟

این خودرو لوکس فقط برای ۹۰ نفر در دنیا ساخته شده است

کروموزوم Y در حال نابودی است؟ حقیقت علمی درباره آینده مردان

اطلاعات خانوارهای کودکان بازمانده از تحصیل در اختیار آموزش و پرورش قرار می‌گیرد

امروز؛ آخرین مهلت ثبت‌نام در المپیادهای علمی کشور

هبة الله صفت کدام پیامبر بود؟

داوران فصل جدید حسینیه معلی معرفی شدند

باز شدن قفل درهای بسته با این ذکر مجرب

راز برآورده شدن حاجات از زبان استاد آیت الله بهجت

دعای همیشگیِ قنوت آیت‌الله العظمی خوئی

خداوند بزرگ چه نیازی به خلقت انسان داشت؟

اثر شگفت‌انگیز دعای مادر در حدیثی از پیامبر اسلام (ص)

دشمنی که حتی نمی‌توانست نام امام علی(ع) را تحمل کند

آیا واقعا سادات برای فرار از ظلم خلفا به ایران آمدند؟

نامه‌ای از بهشت از خدای متعال به بنده مؤمن

نماز خواندن با دندان طلا برای مردان صحیح است؟

بوسه حاج قاسم عزیز بر کف پای مادر

این فرمانده محبوب خود را پاسدار معمولی معرفی می‌کرد

پاسخ خواندنی قرآن به کسانی که معاد را انکار می‌کنند

آشوری‌ها چه کسانی هستند؟

تینو صالحی سرگرد کلانتری ۱۱ شد

دستور اخلاقی پیامبر(ص) به حضرت زهرا (س)

مسعود کیمیایی به زودی ترخیص می‌شود

مرضیه برومند پس از ۱۶ سال مقابل دوربین رفت

آخرین خبر از وضعیت سلامتی هوشنگ مرادی کرمانی

شفاعت حضرت زهرا (س)، باعث گستاخی گنهکاران در ارتکاب گناه نمی‌شود؟

ماجرای بازبینی و اصلاح وصیت‌نامه امام خمینی(ره) چه بود؟

شیوه‌ای که شهید ماهانی به مادرش احترام می‌گذاشت

حدیث صریح و واضحی درباره ولایت فقیه داریم؟

داستان یک رئیس جمهور شهید در لابه‌لای کتاب‌ها

چرا برحضرت فاطمه (س) صلوات می‌فرستیم؟

سینه‌زنی در جشن تولد امامان جایز است؟

جشن میلاد حضرت زهرا (س) هیئت کجا بریم؟

امان مردم غریب و بی‌امان خوش آمدی / دلیل خلقت زمین و آسمان خوش آمدی

مواجهه نویسندگان با امام رضا(ع) چگونه بود؟