کد خبر: 168448
ف
چرا برخی از خاطرات یک عمر باقی می‌مانند و برخی زود محو می‌شوند؟
دانشمندان، سیستمی مرحله‌به‌مرحله کشف کرده‌اند که تعیین می‌کند مغز کدام خاطره‌ها را تثبیت و کدام‌ها را محو کند. با ردیابی فعالیت مغز در حین یادگیری در محیط واقعیت مجازی، پژوهشگران مولکول‌هایی را شناسایی کردند که بر دوام خاطره‌ها اثر می‌گذارند. هر مولکول در بازه‌ زمانی متفاوتی عمل می‌کند و در کنار هم الگویی هماهنگ برای حفظ خاطره‌ها می‌سازند. این یافته‌ها نگاه تازه‌ای به فرایند شکل‌گیری حافظه ارائه می‌دهد.

به گزارش ثریا - خاطره‌های بلندمدت از طریق مجموعه‌ای لایه‌لایه از برنامه‌های مولکولی شکل می‌گیرند که تجربه‌های مهم را به‌تدریج تقویت می‌کنند و اجازه می‌دهند سایر خاطره‌ها محو شوند. این فرایند بر فعالیت هماهنگ تالاموس، قشر مغز و تنظیم‌کننده‌های ژنی متکی است.

به نقل از ساینس‌دیلی، روزانه، مغز برداشت‌های گذرا، جرقه‌های خلاقیت و تجربه‌های عاطفی را به خاطره‌های پایدار تبدیل می‌کند که هویت ما را شکل می‌دهند و تصمیم‌هایمان را هدایت می‌کنند. پرسش اصلی علوم اعصاب این بوده که مغز چگونه تصمیم می‌گیرد کدام اطلاعات ارزش ذخیره شدن دارند و چه مدت باید باقی بمانند.

یافته‌های تازه نشان می‌دهد خاطره‌های بلندمدت از طریق مجموعه‌ای از مکانیزم‌های زمان‌بندی مولکولی شکل می‌گیرند که در بخش‌های مختلف مغز فعال می‌شوند. با استفاده از سامانه‌ رفتاری واقعیت مجازی در موش‌ها، دانشمندان عوامل تنظیمی را شناسایی کردند که به خاطره‌ها کمک می‌کنند وارد حالت‌های پایدارتر شوند یا کاملا محو گردند.

مطالعه‌ای که در نشریه  نیچر منتشر شد، نشان می‌دهد چندین ناحیه‌ مغزی با هم کار می‌کنند تا خاطره‌ها را در طول زمان بازسازمان‌دهی کنند، با ایستگاه‌های بازرسی که اهمیت هر خاطره و دوام آن را ارزیابی می‌کنند.

این کشف کلیدی است، زیرا توضیح می‌دهد چگونه دوام خاطره‌ها تنظیم می‌شود. آنچه انتخاب می‌کنیم به یاد بیاوریم، یک فرایند پیوسته و در حال تحول است، نه یک تغییر ناگهانی شبیه کلید روشن/خاموش.

سال‌ها پژوهشگران بر دو مرکز اصلی حافظه تمرکز داشتند: هیپوکامپ (حافظه کوتاه‌مدت) و قشر مغز (حافظه بلندمدت). تصور می‌شد خاطره‌های بلندمدت پشت کلیدهای زیستی روشن/خاموش ذخیره می‌شوند.

مدل‌های موجود شامل مولکول‌هایی شبیه ترانزیستور بودند که به‌صورت روشن/خاموش عمل می‌کردند. این دیدگاه قدیمی توضیح نمی‌داد چرا بعضی خاطره‌های بلندمدت فقط چند هفته می‌مانند و بعضی دهه‌ها زنده‌اند.

در سال ۲۰۲۳، محققان  مدار مغزی‌ای را توصیف کردند که سیستم‌های حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت را به هم وصل می‌کند. عنصر مرکزی این مسیر تالاموس است که تعیین می‌کند کدام خاطره‌ها باید حفظ شوند و آن‌ها را برای تثبیت بلندمدت به قشر مغز می‌فرستد.

این کشف پرسش‌های عمیق‌تری را مطرح کرد: پس از خروج خاطره‌ها از هیپوکامپ چه رخ می‌دهد و چه فرایندهای مولکولی تصمیم می‌گیرند خاطره پایدار شود یا محو گردد؟

برای بررسی این مکانیسم‌ها، گروه پژوهشی سامانه‌ای واقعیت مجازی را ساخت که به موش‌ها امکان شکل‌گیری خاطره‌های خاص می‌داد. با تغییر تعداد دفعات تکرار تجربه‌ها، توانستند برخی خاطره‌ها را پایدارتر کنند و سپس فعالیت مغز را بررسی کنند.

برای فراتر رفتن از همبستگی، پژوهشگران از سامانه‌ غربالگری مبتنی بر کریسپر استفاده کردند تا فعالیت ژن‌ها در تالاموس و قشر مغز را تغییر دهند. حذف برخی مولکول‌ها طول عمر خاطره‌ها را تغییر داد و هر مولکول در بازه‌ زمانی خاصی عمل می‌کرد.

نتایج نشان داد حافظه بلندمدت بر یک دنباله‌ برنامه‌های تنظیم ژنی متکی است که مانند تایمرهای مولکولی در مغز فعال می‌شوند.

تایمرهای اولیه سریع فعال می‌شوند، اما زود خاموش می‌شوند و خاطره‌ها محو می‌شوند. تایمرهای دیرتر به‌تدریج روشن می‌شوند و تجربه‌های مهم، حمایت ساختاری پیدا می‌کنند و پایدار می‌مانند. تکرار تجربه‌ها در این مطالعه به‌عنوان شاخص اهمیت عمل کرد.

محققان سه تنظیم‌کننده‌ رونویسی کلیدی را شناسایی کردند. Camta۱ و Tcf۴ در تالاموس و Ash۱l در قشر سینگولیت قدامی.

این مولکول‌ها برای شکل‌گیری اولیه خاطره لازم نیستند، اما برای حفظ آن حیاتی‌اند. اختلال در Camta۱ و Tcf۴ ارتباط تالاموس و قشر مغز را ضعیف کرد و موجب از دست رفتن خاطره شد.

طبق مدل، شکل‌گیری حافظه در هیپوکامپ آغاز می‌شود. Camta۱ حافظه اولیه را حفظ می‌کند. سپس Tcf۴ فعال می‌شود و چسبندگی سلولی و حمایت ساختاری را تقویت می‌کند. در نهایت Ash۱l با تغییرات کروماتین، پایداری خاطره را ممکن می‌سازد.

Ash۱l  بخشی از خانواده‌ پروتئین‌های متیل‌ترانسفراز هیستونی است که در سیستم‌های دیگر هم عملکرد حافظه‌ مانند شکل می‌دهد. در سیستم ایمنی، بدن را قادر می‌سازند عفونت‌های گذشته را به یاد بیاورد. در رشد، به سلول‌ها کمک می‌کنند هویت خود (مثلا نورون یا عضله بودن) را حفظ کنند. مغز ممکن است همین مکانیزم‌های حافظه سلولی را برای حمایت از خاطره‌های شناختی استفاده کند.

کاربردهای بالینی

این کشف می‌تواند به درمان بیماری‌های مرتبط با حافظه کمک کنند. با شناخت برنامه‌های ژنی حافظه، شاید بتوان مسیرهای خاطره را در اطراف نواحی آسیب‌دیده مثلا در آلزایمر مجدد هدایت کرد.

گروه پژوهشی اکنون قصد دارد بررسی کند این تایمرهای مولکولی چگونه فعال می‌شوند و چه چیزی طول عمرشان را تعیین می‌کند. تمرکز آن‌ها همچنان بر تالاموس است که به‌عنوان مرکز تصمیم‌گیری در این فرایند دیده می‌شود.

منبع : خاطرات


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

۴۸ هزار بازمانده از تحصیل به مدرسه بازگشتند

توزیع رایگان شیر و تغذیه در مدارس دولتی ابلاغ شد

پیام تسلیت حجت‌الاسلام رستمی در پی ارتحال آیت‌الله‌ شبیری زنجانی

۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت می‌کنند

لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی

شرایط تخصیص خوابگاه‌های متأهلی اعلام شد

شیوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه اعلام شد

عدم امکان تمدید زمان انتخاب رشته محل پنجاه‌وسومین آزمون دستیاری پزشکی

در آغوش فرشته‌ها

تحصن ۳ روزه اعضای هیئت‌علمی در اعتراض به بلاتکلیفی کدهای استخدامی

آغاز حضوری کلاس‌های دانشگاه شریف از ۴ مهرماه

سرپرست دانشگاه ملی مهارت منصوب شد

دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت آیت‌الله شبیری زنجانی را تسلیت گفت

نگاهی به زندگی آیت الله شبیری زنجانی؛ مجاهدت در مسیر رشد حوزه

روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان

تعطیلی حوزه علمیه نجف در پی درگذشت آیت‌الله العظمی شبیری زنجانی

هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد

صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی

سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایان‌نامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک

سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد

دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...

دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد

بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی می‌شود؟

اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد

تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی

اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی

۸۴ دانش‌آموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند

تغییر کتاب‌های درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی

وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبت‌نام مدارس دولتی ممنوع است

۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد

«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک

انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است

رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی

راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل می‌شوند

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند

اوپن ای آی هم هک شد

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران

«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق

آیا «الگوریتم‌ها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال

لیگ‌های صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی می‌شود

عرضه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان در نمایشگاه فناوری‌های پیشرفته چین

تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاق‌مدار و پاسخگو به نیازهای جامعه

هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا

نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی

امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟

روایتی از نخستین شاهدان تولد امام زمان(عج)؛ مهمترین اقدام امام عسکری

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

رمزگشایی از یک مشکل رایج اجتماع؛چرا یکدیگر را به آسانی قضاوت می کنیم؟

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاه‌ها در مقاطع مختلف

فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

کلاس‌های دانشگاه‌های غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار می‌شود

فراخوان اولویت‌های پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

اوپن ای آی هم هک شد