به گزارش ثریا - انتقال از یک مقطع تحصیلی به مقطع دیگر، تنها جابهجایی کلاس و کتاب نیست، بلکه بخشی از یک تغییر بزرگتر در زندگی دانشآموزان به شمار میرود. ورود به دوره متوسطه، پایان یک فضای نسبتاً ساده و آشنا و آغاز محیطی پیچیدهتر با انتظارات آموزشی، اجتماعی و سازمانی متفاوت است. در این مرحله، دانشآموزان باید خود را با ساختار جدید مدرسه، معلمان متعدد، شیوههای متفاوت تدریس و ارزشیابی، و روابط اجتماعی تازه سازگار کنند. این تغییرات، کیفیت زندگی تحصیلی آنها را تحتتأثیر قرار میدهد و میتواند زمینهساز نگرانی، استرس و سردرگمی شود، بهویژه در ماههای ابتدایی سال تحصیلی که هنوز احساس تعلق شکل نگرفته است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم انتقال به دوره متوسطه همزمان با آغاز یا اوج تغییرات بلوغ در بسیاری از دانشآموزان، بهویژه دختران، رخ میدهد. نوجوانان در این دوره با تغییرات جسمی، عاطفی، فکری و اجتماعی روبهرو هستند و همین همزمانی، شدت چالشها را افزایش میدهد. فشار مسئولیتپذیری بیشتر، نگرانی درباره نمره و امتحان، تغییر روابط با همسالان و نگاه متفاوت خانوادهها، همگی میتوانند سازگاری دانشآموزان را دشوار کنند. شواهد پژوهشی نشان میدهند اگر این گذار بهدرستی مدیریت نشود، ممکن است به کاهش مشارکت اجتماعی، مشکلات عاطفی و حتی افت تحصیلی منجر شود.
در همین راستا، کبری غلامعلیتبار فیروزجایی، محقق برنامهریزی درسی در گروه علوم تربیتی دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران، به همراه یکی از همکاران دانشگاهی خود، پژوهشی را با تمرکز بر چالشهای این دوره حساس انجام دادهاند. این مطالعه با نگاهی اکتشافی، به بررسی تجربه دانشآموزان در زمان انتقال از ابتدایی به متوسطه پرداخته و تلاش کرده است ابعاد شناختی و عاطفی این گذار و ارتباط آن با افت تحصیلی را روشن کند. پژوهشگران در این تحقیق، ضمن توجه به تفاوتهای فردی و محیطی، نقش نوع مدرسه و شرایط خانوادگی را نیز مدنظر قرار دادهاند.
برای انجام این مطالعه، با ۱۴ تن از دانشآموزان پایه اول متوسطه اول در شهرستان بابل مصاحبههای عمیق انجام شد و سپس اطلاعات جمعآوری شده از این طریق، مورد تجزیه و تحلیل علمی قرار گرفت.
یافتههای پژوهش نشان دادند دانشآموزان در زمان انتقال به دوره متوسطه با چهار دسته اصلی از چالشها روبهرو هستند: اجتماعی، آموزشی، روانشناختی و خانوادگی.
نتایج حاکی از آن بود که چالشهای اجتماعی در مدارس دولتی بیشتر از حد میانگین است، در حالی که در مدارس سمپاد، چالشهای آموزشی و خانوادگی شدت بیشتری دارد. در عین حال، تفاوت معناداری در چالشهای روانشناختی بین انواع مدارس مشاهده نشد. این نتایج نشان میدهد نوع مدرسه میتواند بر نوع تجربه دانشآموزان از این گذار اثر بگذارد، هرچند همه دانشآموزان به نوعی با فشارهای عاطفی مواجهاند.
در بخش دیگری از نتایج، رابطه بین میزان چالشهای تجربهشده و عملکرد تحصیلی بررسی شد. یافتهها نشان دادند هرچه شدت این چالشها بیشتر باشد، نمرات درسی دانشآموزان کاهش مییابد. به بیان سادهتر، بین چالشهای انتقال به دوره متوسطه و افت تحصیلی رابطه منفی قابل توجهی وجود دارد. این موضوع تأیید میکند که مشکلات عاطفی، آموزشی و اجتماعی در این دوره، تنها احساسات زودگذر نیستند و میتوانند پیامدهای ملموس آموزشی داشته باشند.
به اعتقاد محققان، یکی از مسائل مهم دانشآموزان در این دوره، گسست در شبکه دوستی است. بسیاری از آنها ناچارند دوستان قدیمی خود را رها کرده و برای ایجاد روابط جدید تلاش کنند؛ فرآیندی که زمانبر است و اغلب با احساس تنهایی همراه میشود. تغییرات بلوغ نیز این احساسات را تشدید میکند. در این میان، حمایت خانواده، درک شرایط نوجوان و همکاری خانه و مدرسه نقش مهمی در کاهش فشارها و سازگاری بهتر دانشآموزان دارد.
از سوی دیگر، تغییر ساختار برنامه درسی در دوره متوسطه، مانند افزایش تعداد کتابها، تخصصیتر شدن دروس، تنوع روشهای تدریس و تغییر ارزشیابی از توصیفی به نمرهمحور، استرس قابل توجهی ایجاد میکند. این فشار بهویژه در مدارس سمپاد، به دلیل انتظارات بالای آموزشی خانواده و مدرسه، شدیدتر است.
پژوهشگران در انتها تأکید میکنند اگر این شرایط بدون حمایت عاطفی و آموزشی مناسب ادامه یابد، میتواند به افت تحصیلی و حتی ترک تحصیل منجر شود.
این یافتههای علمیپژوهشی در فصلنامه «مطالعات آموزشی و آموزشگاهی» وابسته به دانشگاه فرهنگیان منتشر شده است؛ نشریهای که به بررسی مسائل آموزشی با تمرکز بر نظام آموزش و پرورش ایران میپردازد و نتایج پژوهشهای کاربردی را در اختیار معلمان، مدیران و سیاستگذاران آموزشی قرار میدهد.
منبع : دوره متوسطه
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
ظرفیت ۶ هزارنفری دستیاری پزشکی ۱۴۰۵؛ تعیین ظرفیت تعهد مناطق محروم
تحریم علم، رفتار علمی نیست؛ باید به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتشار آثار محققان بود
بازنمایی قدرت نرم ایران در شرایط پساجنگ و جایزه جهانی دیپلماسی
آیا اصرار بر تفاوتهای فقهی، آب به آسیاب دشمنان وحدت اسلامی میریزد؟
انتظار، منطق دینی آمادگی تاریخی برای آینده موعود
«تحول تاریخی مفهوم فلسفه» با تقدیر از پرویز ضیاءشهابی رونمایی میشود
نگاهی به حکمرانی فضای مجازی در ایران از منظر تحلیل نهادی تنظیمگری
نظر قرآن درباره مسئولیت اجتماعی برای میانجیگری بین اختلاف زوجین
در همایش ادیان سن پترزبورگ چه گذشت؟ تاکید ایران بر مقاومت
حل موضوع حجاب با «مسئلهمندی مشترک»؛ مردم را درگیر مسئله وحدت کنیم
خود بنده فرهنگ درخشان تو آمد؛ آن قوم که از روی طمع، بنده تو را خواست
فروش «رویای نیمهشب» ۱۰۰ درصد افزایش یافت
نرگس آبیار: سینما را خودآموز یاد گرفتم
بزرگداشت جین فوندا در ونیز؛ از ترامپ بیزارم!
رونمایی از تندیس اکبر عبدی؛ هنرمندی که به خاطرهای ملی تبدیل شد
تصاویری از موشک بالستیک جهاد که در جریان یکی از موجهای عملیات نصر-۲ شلیک شده بود
نگاهی به انیمیشن «سفینه نجات»؛ وقتی تعزیه با ابرقهرمانی فضایی گره میخورد
آغاز ثبت نام بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
افشای هک وب سایت آلمانی توسط هوش مصنوعی اوپن ای آی
انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد تمدید شد
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
جان مالکوویچ در ونیز تشویق شد؛ هجوم «اسب وحشی نهم» به اسکار
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
موشک ایرانی موضوع نخستین شماره کتابمجله "آورد"
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
موانع استجابت دعا چیست؟ طلب مغفرت برای کافران مستجاب نمیشود
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
ویژه برنامههای هفته وحدت در تجمعات شبانه
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در سراسر کشور
برگزاری رویداد رحمه للعالمین در باغ کتاب
دانشجویان خارجی جشنواره هنر و رسانه عهد همزیستی را برگزار میکنند
وقف بر پایه ایثار، نوعدوستی و دوراندیشی استوار است
آغاز انتخاب رشته داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ دانشگاه آزاد
شرکت های فناوری خواستار افزایش دفاع سایبری در مقابل حملات هوش مصنوعی
نوار نانویی ۳ داروی مسکن را در کمتر از ۲ ثانیه آزاد میکند
قدرتمندترین موشک اروپا به پرواز درآمد
تاکید علمای مسلمان بر عملی کردن وحدت و ایستادگی در مقابل دشمن مشترک
نزاع حجاب، از ابتدا نزاع بر سر قدرت زن بود
البرز زیر بار کمبود مدرسه؛ مهاجرت چالش بزرگ مدارس البرز
توانمند سازی و گذار از الفبا رویکرد جدید سواد آموزی استان سمنان
جزئیات بورسیه تحصیلی صنعت و مشاغل در پذیرش کارشناسی ارشد ۱۴۰۵
غرامت ۱۸ میلیارد دلاری متا برای فرار از شکایت ایالتهای آمریکا
واکنش دانشگاه صنعتی خواجه نصیر به کناره گیری رئیس آن
نفوذ هکرهای چینی به ناسا و سنای آمریکا ردیابی شد
موبایلهای آینده چگونه تغییر میکنند؟
از خیالپردازی سرامیک تاشاعرانگی کاغذ در ماه هنر؛ تکثرِ بودن در پایتخت
محمد اصفهانی در دومین شب از «روایت رحمت» روی صحنه میرود
در طبیعت چه خبر است؟ یک مجموعه خواندنی برای کودکان
ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ آغاز شد/ اعلام جزئیات آزمون
محکومیت اقدام غیرقانونی آمریکا علیه متقاضیان آزمونهای بینالمللی
واکنش وزیر علوم به تحریمهای علمی آمریکا
اعلام جزئیات مرحله شفاهی آزمونهای دانشنامه تخصصی و فوق تخصصی پزشکی
مهلت انتخاب رشته آزمون کارشناسیارشد سال ۱۴۰۵ تمدید شد
برگزاری آزمونهای تافل و GRE رسماً در ایران متوقف شد
برگزاری بزرگداشت ابوریحان بیرونی از سوی فلاسفه و اساتید
تابآوری کودکان در جنگ را با داستان افزایش دهیم
ایران پرچمدار المپیاد فناوری نانو در سطح جهانی
از نگاه امیرالمومنین(ع) راه مهار طمع انسان به قدرت و ثروت چگونه است؟
ارزش از کدنویسی به فهم مسئله منتقل میشود
یوسف حاتمی کیا: ۶سال گفتند این فیلم مصلحت نیست؛ مردمی که از غم نان با جان قمار میکنند
دلاور تنگستانی که حماسه بی پایان غیرت در خلیج فارس را زنده کرد
منشور کوروش بدون حتی یک رای مخالف و اصلاحیه در یونسکو ثبت شد
ورود هوش مصنوعی به موضوعات قرآنی و پژوهشهای حدیثی و دینی
خوانش هجرتی تاریخی توسط یک زن در سپهر فرهنگی ایران
هنر صاحب جواهر ایستادن میان قالب نص و روح تشریع در فقاهت بود
آغاز ثبت نام دهمین دوره تخصصی صحیفه سجادیه
پایبندی پل شریدر به هوش مصنوعی؛ فیلم بعدی با AI ساخته میشود
واکاوی رابطه هنر و سرمایه در ریبون
مداحان کشور برای نوجوانان کلاس مداحی برگزار میکنند
سال تحصیلی جدید دانشگاه صنعتی امیرکبیر از ۲۸ شهریور آغاز میشود
ظرفیت ۱۴۶ هزار نفری پذیرش در کنکور ارشد ۱۴۰۵
مدیر اسلامی با مهندسی انسجام، سلایق را به وحدت عمل در میآورد
فراخوانی برای جمع آوری «ایدههای برتر قرآنی»
ادامه حاشیههای «آرش» و نوید؛ کیت بلانشت «الکترا» شد
جدال دوباره ساترا و ارشاد؛ «داش آکل» وارد میشود
دانشمندی که جواب سوالهایش را از آسمان میخواست
تصویری از نماز بر پیکر شهدای عروسی کوهستک سیریک
کلونی در جشنواره فیلم ونیز درخشید و با شیر طلا به ترامپ تاخت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.