شبکه علمی ثریا- ماه رمضان در فرهنگ اسلامی تنها یک ماه در گردش ایام نیست، بلکه میقاتی است برای عاشقان، ضیافتی است برای رهپویان، و بهاری است برای جانهای خسته از زمستان غفلت. در این میان، خاندان عصمت و طهارت (ع) که خود سرچشمههای حکمت و معدن وحی هستند، زیباترین شیوههای استقبال از این ماه عزیز را به ما آموختهاند.
صحیفه سجادیه، این زبور آل محمد (ص) و میراث ماندگار امام سجاد (ع)، گنجینهای از معارف ناب اسلامی است که در قالب دعا و نیایش، ژرفترین مفاهیم توحیدی و اخلاقی را به تشنگان حقیقت عرضه میدارد. در این صحیفه نورانی، دعایی با شماره چهل و چهارم وجود دارد که میتوان آن را «منشور آسمانی استقبال از رمضان» نامید؛ دعایی که امام زین العابدین (ع) با مطلعی سرشار از حمد و ثنای الهی، آن را هنگام فرارسیدن ماه مبارک رمضان زمزمه میفرمودند.
این نوشتار میکوشد با غور در ژرفای این دعای شریف، اوصاف ماه رمضان را در آیینه کلام امام سجاد (ع) به تماشا بنشیند و نغمههای ملکوتی استقبال از ضیافتالله را بازخوانی کند.
بخش اول: ماه رمضان در هندسه الهی هدایت
امام سجاد (ع) در طلیعه این دعا، با نغمهای دلنشین از حمد و سپاس الهی آغاز میکند: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ...». ایشان خداوند را به خاطر نعمت هدایت به اسلام سپاس میگوید و این هدایت را مقدمهای برای رسیدن به پاداش نیکوکاران و رضوان الهی معرفی میکند.
اما نکته ژرف و تأملبرانگیز آنجا است که حضرت در ادامه، ماه رمضان را از جمله راههای هدایت و احسان الهی برمیشمارد. ایشان با این تعبیر بلند میفرمایند:
«وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ مِنْ تِلْکَ السُّبُلِ شَهْرَهُ شَهْرَ رَمَضَانَ، شَهْرَ الصِّیَامِ، وَ شَهْرَ الْإِسْلَامِ، وَ شَهْرَ الطَّهُورِ، وَ شَهْرَ التَّمْحِیصِ، وَ شَهْرَ الْقِیَامِ»(سپاس خدایی را که از جمله آن راهها، ماه خود، ماه رمضان را قرار داد؛ ماه روزه، و ماه اسلام، و ماه پاککننده [گناهان]، و ماه تصفیه [کردن اعمال از اخلاص]، و ماه شبزندهداری).
در این فراز نورانی، رمضان به عنوان یکی از «سبل» (راهها) معرفی میشود. این تعبیر نشان میدهد که ماه مبارک رمضان خود یک راه و مسیر برای رسیدن به خداوند است؛ نه یک زمان خنثی و بیخاصیت. این ماه، راهی است که اگر به درستی پیموده شود، سالک را به مقصد اعلی یعنی رضوان الهی میرساند. در حقیقت، امام (ع) با این بیان، نقشه راه را پیش روی ما میگشاید و ارزش و جایگاه این ماه را در هندسه هدایت الهی تبیین میکند.
بخش دوم: اوصاف آسمانی رمضان در کلام سجاد (ع)
یکی از درخشانترین بخشهای دعای چهل و چهارم، برشمردن نامها و اوصاف رمضان است. امام (ع) با بیانی شیوا و دلنشین، این ماه را با چندین وصف معرفی میکند که هر یک جلوهای از هویت ملکوتی آن را به تصویر میکشد:
۱. ماه روزه (شهر الصیام): روزهای که امام در این دعا از آن سخن میگوید، فراتر از امساک ظاهری است. در فرازهای بعدی، ایشان از خداوند روزهای را مسئلت میکند که در آن «جوارح و اعضا» نیز از گناه بازداشته شوند؛ روزهای که چشم از نگاه به حرام، گوش از شنیدن لغو، و دست از دراز شدن به سوی حرام بازایستد.
۲. ماه اسلام (شهر الاسلام): رمضان، ماه تسلیم کامل در برابر پروردگار است. در این ماه، مؤمن با تمرین بندگی، روح تسلیم و رضا را در خود تقویت میکند و میآموزد که چگونه اراده خود را تسلیم اراده محبوب گرداند.
۳. ماه پاکی (شهر الطهور): الطهور صیغه مبالغه و به معنای پاککننده بسیار است. این وصف به ما میگوید رمضان، تطهیرکنندهای قوی و قدرتمند برای روح و جان انسان است. همانگونه که آب، لباس آلوده را پاک میکند، رمضان نیز جان آلوده به گناه را پاک و مطهر میسازد.
۴. ماه تصفیه (شهر التمحیص): تمحیص به معنای خالصسازی و جدا کردن ناخالصی از خالص است. رمضان ماهی است که اعمال انسان را از ناخالصیها و آلودگیها پالایش میکند و خلوص و صفا را به ارمغان میآورد.
۵. ماه قیام (شهر القیام): اشاره به شبزندهداریها و عبادتهای خاص این ماه دارد. رمضان ماه قیام برای خدا، ماه شبهای قدر و ماه احیاست. در این ماه، زمین و زمان برای قیام مؤمنان در پیشگاه الهی مهیّا میشود.
۶. ماه قرآن: امام در ادامه میفرماید: «الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ، هُدًی لِلنَّاسِ وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ» (ماهی که قرآن در آن نازل شده است؛ در حالی که برای مردم هدایتگر و دارای نشانههای آشکار از هدایت و جدایی [حق از باطل] است). این وصف، رمضان را به قرآن پیوند میزند و نشان میدهد که این ماه، ظرف نزول برترین کتاب آسمانی است.
حجتالاسلام قمی: جنگ واقعی بر سر «تحریف واقعیت» در ذهن مردم است
نیاز انقلاب به شخصیتهایی چون آیت الله مهدویکنی بیشتر احساس میشود
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشتههای علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
واکنش به آسیب کابلهای اینترنت در تنگه هرمز
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
برای نخستین بار: ترمیم دیانای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
آغاز ثبتنام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
تمدید مهلت ثبتنام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
بازیگر «هکها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسلکشی
سینمای کوتاه در محاصره کلیشههاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودیهای خاطرهانگیز
وقتی «قطع رابطه» سفارشی میشود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟
مرثیهای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده میشود
انقلابیتر بودن با فحش رکیکتر ثابت نمیشود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانشآموز
چرا خانوادههای پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر میشوند؟
خطرناکترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمیگردد
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «همکلام» است.
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن میرسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
پشتیبانی سینماییها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
آغاز ثبتنام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
امکان قفل کردن محتوا در «چتجیپیتی» فراهم شد
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبتنام در پذیرش رشتههای بدون کنکور سال ۱۴۰۵
دانشگاههای ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبتنام پذیرفتهشدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی
کتیبهپوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)
تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
چه برنامههای تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟
آیا جوان امروز کمتر تلاش میکند؟
هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد
وب سایتهای دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار میکند
ادامه اختلال در چت جیپیتی در میان کاربران ایرانی
روباتی که روی دست چاقو کشید
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه میگفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
خانواده در محاصره اندیشههای غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روایت پیشرفت باید از کتابها به کلاسهای درس برسد
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
امکان جذب دانشجوی بینالمللی بهصورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روبات انساننما در کره جنوبی میتواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایهگذاری بلندمدت است
سواد رسانهای؛ از مدرسه تا خانواده
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمونهای علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجیها
رتبه امنیت سایبری بانکها بهزودی اعلام میشود
برترین دانشگاههای کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار میکند
۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند
نتایج اولیه رشتههای دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد
۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص مییابد
ژاپن با پهپاد خرسها را فراری میدهد
آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی
وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورسهای تحصیلی دولتهای خارجی ندارد
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد
نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاهها»
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمونهای علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجیها
برترین دانشگاههای کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
امکان جذب دانشجوی بینالمللی بهصورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
روایت پیشرفت باید از کتابها به کلاسهای درس برسد
آغاز ثبتنام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
دانشگاههای ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
روبات انساننما در کره جنوبی میتواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه میگفت؟
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
سواد رسانهای؛ از مدرسه تا خانواده
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایهگذاری بلندمدت است
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
امکان قفل کردن محتوا در «چتجیپیتی» فراهم شد
آغاز ثبتنام پذیرفتهشدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبتنام در پذیرش رشتههای بدون کنکور سال ۱۴۰۵
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن میرسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
خانواده در محاصره اندیشههای غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
آغاز ثبتنام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.