شبکه علمی ثریا- ماه رمضان در فرهنگ اسلامی تنها یک ماه در گردش ایام نیست، بلکه میقاتی است برای عاشقان، ضیافتی است برای رهپویان، و بهاری است برای جانهای خسته از زمستان غفلت. در این میان، خاندان عصمت و طهارت (ع) که خود سرچشمههای حکمت و معدن وحی هستند، زیباترین شیوههای استقبال از این ماه عزیز را به ما آموختهاند.
صحیفه سجادیه، این زبور آل محمد (ص) و میراث ماندگار امام سجاد (ع)، گنجینهای از معارف ناب اسلامی است که در قالب دعا و نیایش، ژرفترین مفاهیم توحیدی و اخلاقی را به تشنگان حقیقت عرضه میدارد. در این صحیفه نورانی، دعایی با شماره چهل و چهارم وجود دارد که میتوان آن را «منشور آسمانی استقبال از رمضان» نامید؛ دعایی که امام زین العابدین (ع) با مطلعی سرشار از حمد و ثنای الهی، آن را هنگام فرارسیدن ماه مبارک رمضان زمزمه میفرمودند.
این نوشتار میکوشد با غور در ژرفای این دعای شریف، اوصاف ماه رمضان را در آیینه کلام امام سجاد (ع) به تماشا بنشیند و نغمههای ملکوتی استقبال از ضیافتالله را بازخوانی کند.
بخش اول: ماه رمضان در هندسه الهی هدایت
امام سجاد (ع) در طلیعه این دعا، با نغمهای دلنشین از حمد و سپاس الهی آغاز میکند: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی هَدَانَا لِلْإِسْلَامِ...». ایشان خداوند را به خاطر نعمت هدایت به اسلام سپاس میگوید و این هدایت را مقدمهای برای رسیدن به پاداش نیکوکاران و رضوان الهی معرفی میکند.
اما نکته ژرف و تأملبرانگیز آنجا است که حضرت در ادامه، ماه رمضان را از جمله راههای هدایت و احسان الهی برمیشمارد. ایشان با این تعبیر بلند میفرمایند:
«وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ مِنْ تِلْکَ السُّبُلِ شَهْرَهُ شَهْرَ رَمَضَانَ، شَهْرَ الصِّیَامِ، وَ شَهْرَ الْإِسْلَامِ، وَ شَهْرَ الطَّهُورِ، وَ شَهْرَ التَّمْحِیصِ، وَ شَهْرَ الْقِیَامِ»(سپاس خدایی را که از جمله آن راهها، ماه خود، ماه رمضان را قرار داد؛ ماه روزه، و ماه اسلام، و ماه پاککننده [گناهان]، و ماه تصفیه [کردن اعمال از اخلاص]، و ماه شبزندهداری).
در این فراز نورانی، رمضان به عنوان یکی از «سبل» (راهها) معرفی میشود. این تعبیر نشان میدهد که ماه مبارک رمضان خود یک راه و مسیر برای رسیدن به خداوند است؛ نه یک زمان خنثی و بیخاصیت. این ماه، راهی است که اگر به درستی پیموده شود، سالک را به مقصد اعلی یعنی رضوان الهی میرساند. در حقیقت، امام (ع) با این بیان، نقشه راه را پیش روی ما میگشاید و ارزش و جایگاه این ماه را در هندسه هدایت الهی تبیین میکند.
بخش دوم: اوصاف آسمانی رمضان در کلام سجاد (ع)
یکی از درخشانترین بخشهای دعای چهل و چهارم، برشمردن نامها و اوصاف رمضان است. امام (ع) با بیانی شیوا و دلنشین، این ماه را با چندین وصف معرفی میکند که هر یک جلوهای از هویت ملکوتی آن را به تصویر میکشد:
۱. ماه روزه (شهر الصیام): روزهای که امام در این دعا از آن سخن میگوید، فراتر از امساک ظاهری است. در فرازهای بعدی، ایشان از خداوند روزهای را مسئلت میکند که در آن «جوارح و اعضا» نیز از گناه بازداشته شوند؛ روزهای که چشم از نگاه به حرام، گوش از شنیدن لغو، و دست از دراز شدن به سوی حرام بازایستد.
۲. ماه اسلام (شهر الاسلام): رمضان، ماه تسلیم کامل در برابر پروردگار است. در این ماه، مؤمن با تمرین بندگی، روح تسلیم و رضا را در خود تقویت میکند و میآموزد که چگونه اراده خود را تسلیم اراده محبوب گرداند.
۳. ماه پاکی (شهر الطهور): الطهور صیغه مبالغه و به معنای پاککننده بسیار است. این وصف به ما میگوید رمضان، تطهیرکنندهای قوی و قدرتمند برای روح و جان انسان است. همانگونه که آب، لباس آلوده را پاک میکند، رمضان نیز جان آلوده به گناه را پاک و مطهر میسازد.
۴. ماه تصفیه (شهر التمحیص): تمحیص به معنای خالصسازی و جدا کردن ناخالصی از خالص است. رمضان ماهی است که اعمال انسان را از ناخالصیها و آلودگیها پالایش میکند و خلوص و صفا را به ارمغان میآورد.
۵. ماه قیام (شهر القیام): اشاره به شبزندهداریها و عبادتهای خاص این ماه دارد. رمضان ماه قیام برای خدا، ماه شبهای قدر و ماه احیاست. در این ماه، زمین و زمان برای قیام مؤمنان در پیشگاه الهی مهیّا میشود.
۶. ماه قرآن: امام در ادامه میفرماید: «الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ، هُدًی لِلنَّاسِ وَ بَیِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَی وَ الْفُرْقَانِ» (ماهی که قرآن در آن نازل شده است؛ در حالی که برای مردم هدایتگر و دارای نشانههای آشکار از هدایت و جدایی [حق از باطل] است). این وصف، رمضان را به قرآن پیوند میزند و نشان میدهد که این ماه، ظرف نزول برترین کتاب آسمانی است.
آگهی/ پشتیبانی دکترتو تهران چگونه است؟
تصویری از ابابیل ۳ در آسمان کویت
امنیت ایران با صلح تحمیلی معامله پذیر نیست
فروش بدون کارمزد خودرو در استانهای درگیر جنگ
کشف یک مولکول ناشناخته روی قمر زحل و پلوتو که دانشمندان توضیحی برای آن ندارند
جزئیات ترم تابستانی دانشگاه خوارزمی اعلام شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر در جایگاه سوم رتبه بندی بنیاد ملی نخبگان
تفاهم دانشگاه شهید بهشتی با بانک برای پرداخت تسهیلات مسکن
فرانسه شبکههای اجتماعی را برای کودکان ممنوع میکند
کلید اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ تا فردا منتشر می شود
حضور گسترده دانشجویان با ۱۷۵ موکب در مراسم تدفین رهبر شهید
هوش مصنوعی به همتای خود حمله سایبری کرد
پایان مکاتبات کاغذی در ثبت اساسنامه مؤسسات اعزام دانشجو
تصویر منتشر نشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای
علت کوریهای بیبازگشت کشف شد
اختصاص وام ضروری به دانشجویان آسیب دیده از جنگ
نتفلیکس استارتاپ هوش مصنوعی بازیگر معروف را خرید
فضاپیمای چینی برای دفاع از زمین با یک سیارک برخورد می کند
قابلیت تماشای عکسهای اسلایدی به تلگرام آمد
فرزهای دندانپزشکی نانویی در ایران تولید شد
روباتها با خواندن فکر فرمانبردار شما میشوند
میراث آیت الله شاهآبادی پیوند میان «عرفان شیعی» و سیاست و جهاد بود
«قرآن رنانی» با دستخط رهبر شهید به بازار نشر رسید
برگزاری همایش موکبداران «جاماندگان اربعین حسینی» در فرهنگسرای ولاء
آغاز طرح امنیتی و خدماتی زیارت اربعین حسینی در نجف اشرف
«سیوشش هفت» غم میناب را از زبان خانواده شهدا به تصویر میکشد
ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغالتحصیل از دانشگاههای برتر جهان
تیک تاک دوباره برای کارمندان دولت آمریکا مجاز شد
آیین بزرگداشت رهبر شهید انقلاب فردا در دانشگاه تهران برگزار میشود
شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد
توییت جالب اکانت سفارت ایران درباره ادعای رهگیری موشک های ایران
اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه
نحوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای علوم پزشکی استانهای جنوبی
مهلت تخلیه خوابگاههای دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد
درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶
توضیح معاون علمی رئیس جمهور درباره سند راهبردی «توسعه فرانچایز دانشبنیان»
امارات مقصد بعدی موشکهای ایرانی؟ +عکس
تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشتهها
بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وامهای دانشجویی
آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد
دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر
فروشگاههای اپ طرف ثالث بالاخره وارد اندروید میشوند
ترامپ دسترسی به پستهایش در شبکه اجتماعی تروث را میفروشد
آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ در رشتههای شناور برگزار شد
کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار میشود/تامین امنیت آزمون
بزرگداشت رهبر شهید و دکتر مصباحالهدی باقریکنی در دانشگاه امام صادق
گوگل باید دسترسی به سرویسهایش را برای رقبا فراهم کند
نوبت آخر آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ برگزار شد
رگولاتور انگلیس درباره تیک تاک تحقیق می کند
برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توانخواهان و زندانیان
آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد
نوشتهای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیشبینی حذف شرور جهان پرداخت
حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست
سیاست بچهگانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد
ایران قبرستان متجاوزین+عکس
کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند میسازد
کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد
وزیر آموزش و پرورش: کیفیتبخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است
غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران
آغاز دورههای راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیشدبستانی در مراکز کانون پرورش فکری
نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور
پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار میشود
جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۵ در سلامت و آرامش برگزار شد
جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
نحوه برگزاری امتحانات و کلاسهای دانشگاههای علوم پزشکی استانهای جنوبی
ایران قبرستان متجاوزین+عکس
بررسی افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصدی وامهای دانشجویی
حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست
وزیر آموزش و پرورش: کیفیتبخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است
آغاز دورههای راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیشدبستانی در مراکز کانون پرورش فکری
کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد
ماندگاری ۸۲ درصدی نخبگان؛ جذب ۴۲۰ فارغالتحصیل از دانشگاههای برتر جهان
شرکت سامسونگ کارمندانش در آمریکا را تعدیل کرد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیشبینی حذف شرور جهان پرداخت
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
آخرین وضعیت صدور احکام انضباطی دانشجویان خاطی حوادث دی ماه اعلام شد
نوشتهای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده
درخشش تیم ملی رباتیک ایران در رقابت روبوکاپ جهانی ۲۰۲۶
واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش
مهلت تخلیه خوابگاههای دانشجویی دانشگاه الزهراء تمدید شد
برگزاری کنکور ارشد ۱۴۰۵ برای توانخواهان و زندانیان
گوگل باید دسترسی به سرویسهایش را برای رقبا فراهم کند
تغییر در فرایند پذیرش دانشجومعلمان/ ایجاد سهمیه بومی برای برخی رشتهها
پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار میشود
کنکور سراسری ۱۴۰۵ در موعد مقرر برگزار میشود/تامین امنیت آزمون
نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور
دفترچه سوالات کنکور ارشد ۱۴۰۵ منتشر شد/ اعلام کلید تا ۳۱ تیر
اعلام نتایج نهایی آزمون دکتری سال ۱۴۰۵ در دهه اول مردادماه
کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند میسازد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.