به گزارش ثریا - این پرسش که «یک کیوآرکد تا چه اندازه میتواند کوچک باشد؟» اکنون پاسخی قطعی یافته است. تیمی از پژوهشگران دانشگاه صنعتی وین (TU Wien) با همکاری شرکت سرابایت (Cerabyte) موفق شدند کوچکترین کیوآرکد جهان را تولید کنند؛ ساختاری که تنها ۱.۹۸ میکرومتر مربع مساحت دارد و از بسیاری از باکتریها نیز کوچکتر است. این دستاورد بهتازگی از سوی کتاب رکوردهای جهانی گینس (Guinness World Records) تأیید و بهطور رسمی ثبت شده است.
این کیوآرکد آنچنان ظریف و ریزمقیاس است که با میکروسکوپهای نوری بههیچوجه دیده نمیشود و تنها با بهرهگیری از میکروسکوپ الکترونی میتوان آن را مشاهده و خوانش کرد. با این حال، اهمیت این دستاورد صرفاً در شکستن یک رکورد جهانی خلاصه نمیشود؛ بلکه فناوری بهکاررفته در ساخت آن، ظرفیتهای گستردهای برای ذخیرهسازی بلندمدت دادهها فراهم میآورد.
سامانههای متداول ذخیرهسازی مغناطیسی یا الکترونیکی، اغلب عمر محدودی دارند و دادهها را تنها برای چند سال حفظ میکنند. در مقابل، اگر اطلاعات بهصورت بیتبهبیت در مواد سرامیکی حک شوند، میتوانند برای قرنها و حتی هزارهها پایدار بمانند. این همان رویکردی است که تیم پژوهشی وین دنبال کرده است: پیوند فناوری نانو با مواد فوقپایدار برای خلق حافظهای ماندگار.
پروفسور پاول مایرهوفر از مؤسسه علم و فناوری مواد این دانشگاه اعلام کرد: ساختار ایجادشده چنان ظریف است که اصولاً در گستره نور مرئی قابل تشخیص نیست. با این حال، او تأکید کرد که کوچکبودن بهتنهایی کافی نیست؛ زیرا در مقیاس اتمی نیز میتوان الگوهایی ایجاد کرد، اما پایداری و قابلیت خوانش مکرر، چالش اصلی به شمار میرود. اتمها میتوانند جابهجا شوند، در فضاهای خالی نفوذ کنند و در نهایت اطلاعات ذخیرهشده را از میان ببرند.
به گفته این پژوهشگر، تفاوت بنیادین کار آنها در ایجاد ساختاری بسیار کوچک اما پایدار و قابل خواندن در دفعات متعدد است؛ ساختاری که نهتنها ظریف، بلکه در برابر گذر زمان مقاوم است.
کلید موفقیت این پروژه در انتخاب ماده مناسب نهفته است. اروین پک و بالینت هاجاس، از اعضای اصلی تیم، توضیح دادند که تمرکز پژوهش آنها بر لایههای نازک سرامیکی است؛ موادی که برای پوشش ابزارهای برش با کارایی بالا استفاده میشوند و باید در شرایطی بسیار سخت و دماهای بالا، پایداری خود را حفظ کنند. همین ویژگیها این مواد را به گزینهای ایدهآل برای ذخیرهسازی داده بدل کرده است.
پژوهشگران با استفاده از پرتوهای یونی متمرکز، کیوآرکد را درون یک لایه نازک سرامیکی حک کردند. اندازه هر پیکسل این کد تنها ۴۹ نانومتر است؛ یعنی حدود ۱۰ برابر کوچکتر از طول موج نور مرئی. از این رو، جزئیات آن با نور معمولی قابل تفکیک نیست؛ همانگونه که نمیتوان با کفی ضخیم پای یک فیل، برجستگیهای خط بریل را لمس کرد. اما زیر میکروسکوپ الکترونی، این کد بهطور کامل و قابلاعتماد خوانده شد.
چگالی ذخیرهسازی این روش چشمگیر است. بر سطحی معادل یک برگ کاغذ A۴ میتوان بیش از دو ترابایت داده ذخیره کرد؛ آنهم بدون نیاز به تأمین انرژی مداوم یا سامانههای خنککننده. برخلاف مراکز داده امروزی که مصرف عظیم برق دارند و سهم قابلتوجهی در انتشار دیاکسیدکربن ایفا میکنند، این حاملهای سرامیکی پس از نگارش داده، برای حفظ اطلاعات نیازی به انرژی ندارند.
الکساندر کیرنباوئر از اعضای تیم پژوهشی تأکید کرد که بشر در عصر اطلاعات زندگی میکند، اما دانش خود را بر بسترهایی ذخیره میکند که عمرشان شگفتآور کوتاه است. در مقابل، تمدنهای باستانی دانش خود را بر سنگ حک میکردند و همان نوشتهها پس از هزاران سال همچنان خواندنی است. به گفته او، رسانههای ذخیرهسازی سرامیکی رویکردی مشابه را دنبال میکنند: ثبت اطلاعات در مواد پایدار و خنثی که گذر زمان را تاب میآورند.
رکورد جهانی این کیوآرکد، همراه با فرایند خوانش آن با میکروسکوپ الکترونی، با حضور شاهدان انجام شد و دانشگاه وین بهعنوان نهاد مستقل، صحت آن را تأیید کرد. همچنین مرکز میکروسکوپ الکترونی USTEM این دانشگاه امکانات فنی پیشرفته را برای این آزمایش فراهم آورد. کیوآرکد تازه ثبتشده تنها ۳۷ درصد اندازه رکورددار پیشین است.
پژوهشگران اعلام کردهاند این موفقیت تنها آغاز راه است. آنها قصد دارند از مواد دیگر نیز بهره بگیرند، سرعت نگارش داده را افزایش دهند و فرایندهای تولید مقیاسپذیر طراحی کنند تا ذخیرهسازی سرامیکی از آزمایشگاهها به صنعت راه یابد. افزون بر این، هدف بعدی، نگارش ساختارهای دادهای پیچیدهتر از یک کیوآرکد ساده در لایههای نازک سرامیکی است؛ آنهم بهگونهای سریع، مقاوم و کممصرف. این دستاورد میتواند گامی عملی بهسوی آیندهای سازگارتر با اقلیم باشد؛ آیندهای که در آن، اطلاعات بشر نهتنها امن و ماندگار، بلکه با کمترین مصرف انرژی ذخیره میشود.
منبع : کیو ار کد
مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز میشوند
ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است
از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»
چه کسی گفته است قهرمانها فقط در خط مقدم ساخته میشوند؟
نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟
غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل میدهد؟
روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا
حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد
فیلم ۱۰۰ جشنواره ایدههاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی
معرفی بهترین برنامههای تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد
سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریالهای نوستالژیک اضافه میشود
سامانه «سادان» برای ارزشگذاری داراییهای نامشهود راهاندازی میشود
آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد
بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه
شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی
روند پرداخت یارانههای تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند
بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
حجتالاسلام قمی: مردم نمیگذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد
جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت
خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
چرا عرفانهای نوپدید برای جوان امروز جذاباند؟
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمیکند؛ آغاز ایمنسازی
«اسکورت» بر صدر فروش روزانه نشست؛ استقبال از آزادی زنان زندانی
حسین علیزاده مهمان «همکلام» میشود
بازی «بومبوم» با حضور خانواده شهید طهرانیمقدم رونمایی شد
«ململ» مهمان نمایشگاه ایران نوشت شد
محرابی که منافقین را به وحشت انداخت؛ چرا مدنی باید ترور میشد؟
اپل به جمع تولید کنندگان موبایل تاشو پیوست
رئیس دانشگاه تهران: برای مقابله با تحریمهای علمی برنامهریزی میکنیم
روحانیِ پیونددهنده دین و آزادی
توصیه پذیرفته شدگان تیزهوشان، کدام آموزشگاه است؟!
برگزیدگان بیستمین جشنواره ملی شیخ بهایی معرفی و تقدیر شدند
اعلام وجه التزام اسناد وثیقه پذیرفتهشدگان تخصصی و فوقتخصصی پزشکی
علت توقف طرح جدید تغذیه دانشجویی چه بود؟
مهلت مجدد ثبتنام در آزمون ارشد علوم پزشکی ۱۴۰۵
ابلاغ دستورالعمل حجاب به زودی در دانشگاهها
تصمیم جدید وزارت علوم درباره ساماندهی دادههای دانشگاهی
آمار جالب از ازدواجهای دانشجویی: موفقیت ۹۴ درصد ازدواجهای دانشجویی طی ۱۲ سال گذشته
آزمونهای کاردانی مهارتی، کارشناسی ناپیوسته و سردفتری۲۰ شهریور برگزار میشود
روباتها در لهستان راهپیمایی کردند
ورود تاکسیهای خودران به ناوگان اوبر در لندن
آموزش ۶۵ هزار آموزگار ابتدایی برای استفاده از ظرفیت بازی و ورزش
وزیر آموزش و پرورش: دریافت هرگونه وجه هنگام ثبتنام در مدارس دولتی ممنوع است
برنامههای «زیست عفیفانه» از مهر در مدارس اجرا میشود
انتظار معاونت علمی از CVCها برای سرمایهگذاری در ۷هزار شرکت نوپا
کارنامه نهایی و دفترچه انتخاب رشته آزمون دستیاری منتشر شد
آلمان موشک و ۵ ماهواره به مدار زمین فرستاد
سهمیه ویژه کنکور برای آسیبدیدگان جنگ نیازمند بازنگری است
مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد
تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵
مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد
پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی
نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد
نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است
مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند
شرکت انگلیسی دادههای مشتریانش را به هکرها داد
بزرگترین رقابت دانشآموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد
افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت
از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوهای از حرم بانوی کرامت
قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد
دانشگاه صنعتی امیرکبیر بهدنبال جذب دانشآموزان مستعد کشورهای همسایه
نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵
هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم
حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار دادهها به کوه
ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش
نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال
به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد
شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید
چالشهای مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی
۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند
حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران
نسل امروز بی ارادهتر از نسل قبل است؟
«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج
نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی
شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد
پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰
کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.