به گزارش ثریا سلسله درسگفتار رمضانی با عنوان پای سخن رسول(ص)، را با بیان عبدالحسین طالعی، استاد دانشگاه، پژوهشگر و نویسنده تهیه کرده است تا در قالبی کوتاه و منظم، نکاتی از سیره، اخلاق و درسهای زندگی پیامبر اکرم(ص) را مرور کند. در این مجال نگاهی خواهیم داشت به شخصیت و عملکرد حضرت ابوطالب؛ بزرگ بنیهاشم و حامی استوار پیامبر، تا ضمن شناخت بهتر جایگاه او، بخشی از حقیقتی را که در گذر تاریخ گاه مورد غفلت یا تحریف قرار گرفته است، روشنتر ببینیم.
بنابر روایت ایکنا، در ادامه این درسگفتار را میخوانیم و میبینیم:
در هفتمین نکته از مباحث این ماه رمضانی که در پیش داریم، میرسیم به روز هفتم ماه رمضان؛ روزی که بنا بر برخی اقوال و روایات تاریخی، مصادف با رحلت جانسوز حضرت ابوطالب است. البته قول دیگری نیز وجود دارد که بیستوششم ماه رجب را روز رحلت ایشان میداند، اما هفتم ماه رمضان نیز گفته شده است.
در هر حال، چه این روز را روز رحلت حضرت ابوطالب بدانیم یا ندانیم، شایسته است در این سلسله مباحث مربوط به رسولالله، اشارهای به عموی بزرگوار ایشان و نقش فوقالعادهای که این شخصیت بزرگوار در حمایت و دفاع از پیامبر داشتند و نیز ماجراهایی که در تاریخ بر این شخصیت گذشته است، داشته باشیم.
قبل از آغاز بحث، باید به یک نکته توجه کنیم و آن ویژگی جامعه عربی آن روزگار است. خاصیت آن جامعه، قبیلهگرایی و محوریت قبیله بود. شیخ قبیله و حرمت و به اصطلاح ریشسفیدی او نقش بسیار مهمی در تمام تعاملها و کنش و واکنشهایی که پیش میآمد، داشت.
در میان قبایل، قبیله بنیهاشم از قبایل بسیار مهم بود؛ هم جایگاه معنوی داشت و هم موقعیت اجتماعی و مادی. حضرت ابوطالب، رئیس قبیله بنیهاشم و معروف به «شیخالبطحاء» و بزرگ مکه بود. با توجه به این نکته، در نظر بگیرید که پیامبر خدا(ص) بعثت خود را اعلام کرده و نبوت خویش را اظهار نموده است و حضرت ابوطالب رئیس قبیله است.
در این شرایط، او دو راه پیش رو داشت: یک راه این بود که رسماً اعلام کند من به دین این برادرزادهام درآمدهام و شرک و بتپرستی را رها کردهام. در این صورت، همان برخوردهای تند، همان جنگها و فشارهایی که با پیامبر(ص) انجام میدادند، درباره او نیز اجرا میشد.
راه دیگر این بود که ـ به تعبیر امروزی ـ با تدبیری دیپلماتیک، به پیامبر(ص) ایمان بیاورد اما ایمان خود را مخفی نگه دارد تا بتواند از جایگاه قبیلهای خود، بهعنوان بزرگ بنیهاشم، برای دفاع از پیامبر(ص)، دفع بلاها و خنثی کردن توطئهها استفاده کند. حضرت ابوطالب راه دوم را انتخاب کرد.
اتفاقی که پس از آن رخ داد این بود که چون حضرت ابوطالب هرگز به طور رسمی اعلام نکرد و شهادتین را به صورت علنی بر زبان نیاورد، برخی چنین برداشت کردند که او مسلمان نشده است. البته در اشعار ایشان ـ که نشاندهنده قدرت ادبی بسیار بالای اوست ـ بارها فضایل و کمالات رسولالله بیان شده است. این اشعار در منابع معتبر شیعه و سنی فراوان نقل شده و «دیوان ابوطالب» نیز به اشکال مختلف تدوین و موجود است.
با این حال، چون اظهار اسلام به صورت رسمی انجام نشد و ایشان جایگاه خود را برای مقابله با توطئههای مشرکان حفظ کردند، مخالفان اهل بیت(ع) از این مسئله سوءاستفاده کرده و ابوطالب را کافر و مشرک دانستند؛ در حالی که ادله متعددی در رد این دیدگاه وجود دارد که مجال طرح آن در اینجا نیست.
مرحوم علامه امینی در کتاب «الغدیر» در جلد هفتم و هشتم درباره جناب ابوطالب بحث مفصلی دارد و استدلالی عقلی مطرح میکند. ایشان میفرماید: اگر قرار است درباره شخصیت تاریخی کسی داوری شود، چه کسانی بهتر از فرزندان او میتوانند او را بشناسند؟ «اهل خانه بهتر میدانند که در خانه چیست.»
فرزندان حضرت ابوطالب، یعنی ائمه اطهار(ع)، نه از باب تعصب مذهبی بلکه به عنوان فرزندان او، تصریح کردهاند که جدّ ما مؤمن، موحد و دارای کمالات و مقامات والا بوده است؛ اما ایمان خود را به دلیل مصالح آن روزگار کتمان میکرد و تقیه داشت. در برخی روایات آمده است که حضرت ابوطالب دو درجه داشت: یکی درجه ایمان و دیگری درجه تقیه بر ایمان؛ یعنی حفظ ایمان در شرایط تقیه.
ائمه اطهار(ع) احترام فراوانی برای جناب ابوطالب قائل بودند و مقامات ایشان را والا و مهم ارزیابی میکردند. درباره ایشان نیز آثار ارزشمندی تألیف شده است؛ از جمله مباحث مرحوم علامه امینی در الغدیر و نیز مطالب علامه مجلسی در «بحارالانوار» (جلد ۳۵). همچنین در سالهای اخیر، مؤسسهای پژوهشی با نام «حضرت ابوطالب» در قم مجموعهای دانشنامهای در حدود ۳۵ جلد از مقالات پژوهشی درباره حضرت ابوطالب تدوین کرده که قابل استفاده است.
این مدافع بزرگ رسول خدا(ص) به گونهای بود که وقتی پیامبر(ص) در شعب ابیطالب در محاصره بودند، با تمام توان از ایشان حمایت میکرد. پس از رحلت حضرت ابوطالب و مدت کوتاهی بعد از آن، وفات حضرت خدیجه(س)، پیامبر(ص) آن سال را «عامالحزن» نامید؛ سال اندوهی بزرگ که فقدان این دو حامی عظیم را در پی داشت.
محقق ایرانی پمپ مینیاتوری برای نرم روباتها ابداع کرد
اندیشمندان مسلمان از شهدای کودک میناب میگویند
خبر خوش برای فناوران علوم شناختی؛ حمایت بدون سقف از طرحهای فناوری
دانشجویان میتوانند اعتراض به احکام انضباطی را به وزارت علوم بدهند
وزیر علوم: دانشجویان جدیدالورود احتمالاً از نیمسال دوم وارد دانشگاه میشوند
زمان برگزاری آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته ۱۴۰۵ جابهجا شد
خودروهای خودران بایدو با نام «AmiGo» مجوز فعالیت در شرق سوئیس گرفتند
رقابت سخت منطقهای برای جذب دانشجویان خارجی؛ هشدار دانشگاه امیرکبیر
امضای تفاهمنامه مشترک دانشگاههای صنعتی UT۵ برای تقویت همافزایی
تغییر زمان امتحانات دانشگاهها در ایام تشییع رهبر شهید انقلاب
تأثیر مثبت نمرات پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵؛ سوابق دوازدهم همچنان ۶۰ درصد
طرح «حامی» برای جبران کاستیهای یادگیری دانشآموزان اجرا میشود
وام ودیعه مسکن دانشجویان علوم پزشکی برای شهر تهران افزایش یافت
شهید لاریجانی؛ الگویی که مصلحت جامعه را بر فرد مقدم میدانست
بحران صندلی خالی در دانشگاهها؛ هشدار درباره آینده نزدیک
رئیس دانشگاه جامع انقلاب اسلامی: روحیه دفاع مقدس را در علم و فناوری بازتولید کنیم
حذف آزمون جامع در راه است؟ برنامه تحول وزارت علوم برای مقاطع کارشناسی تا دکتری
سنت منطقی اسلامی چگونه پشتوانه مواجهه با منطق ریاضی است؟
جهان اسلام به این روحانی فرزانه و اهل ادب میبالد
بانو مجتهده امین نماد توانمندی زنان است
بازیگر معروف: صداپیشگان شایسته دریافت اسکار بازیگری هستند
اختتامیه پویش ملی وطن به روایت من برگزار شد
اهدای نامه سید مجید موسوی و انگشتر یادبود به فرزند شهید سید مصطفی میرغفاری
حرمهای کربلا در آستانه محرم سیاه پوش شدند
زمان تشییع رهبر شهید اعلام شد +جزئیات را اینجا بخوانید
هزینه ثبتنام جهش تحصیلی دانشآموزان اعلام شد
مجموعهکتاب «داستانهای غولی» درباره اهمیت آب به کودکان میآموزد
نگاهی به نقش توییتر در جنگ رسانهای دشمن در کتاب «توئیتری شدن سیاست»
تکرار سنت اهریمنی استکبار در عاشورای ۱۴۰۵ در حمله به یک منابع آب
طراح بازی «نجات دختران اپستین توسط بچههای میناب» از این بازی میگوید
درباره زندگی رازآمیز درختان در این کتاب بخوانید
هکرها پیامرسان دولتی فرانسه را هک کردند
رونمایی آستان مقدس علوی از پروژه نگارش نسخهای نفیس از نهجالبلاغه
اختراع کتی که هوا را به آب آشامیدنی تبدیل میکند
وزیر علوم: اساتید دانشگاه با امید و انگیزه در کلاس درس حاضر شوند
مقابله با موج محتوای غیرقانونی در بحرانها؛ بریتانیا شبکههای اجتماعی را ملزم به سازوکار ویژه کرد
شکایت جدید علیه OpenAI؛ ChatGPT نتوانست جلوی خودکشی کاربر را بگیرد
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
بازگشت ۴۵۰۰ دانشجوی دانشگاه شریف از امروز
تأکید رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه بر نقش کلیدی فناوری در دفاع ملی
آگهی/ از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
توانمندسازی مدرسان آموزش خانواده با رویکرد جوانی جمعیت
ایلان ماسک نخستین تریلیونر دنیا میشود
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
تاکید بر ارتقای کیفیت آموزش هُنر در مدارس
اپ ادیتس متا صاحب دستیار هوش مصنوعی می شود
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
اهمیت هوش مصنوعی در مسیر ارتقای کیفیت آموزشی
جلسه تلاوت و هماندیشی قاریان بینالمللی مزین به نام رهبر شهید
فلسفه در اندیشه حضرت امام، مقدمهای ضروری برای رسیدن به عرفان است
جریان قاتلان حسین (ع) امروز در مقابل امت ایشان قرار گرفتهاند
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
احتمال اعمال محدودیت دوباره بر اینترنت بینالملل وجود دارد؟
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
چه چیزی کلید مرگ را در کهکشانها میچرخاند؟
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
داستان جالب کندترین آزمایش جهان چه بود؟
تاثیر باورنکردنی چای بر سلامتی و افزایش طول عمر
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
نتیجه نهایی گفتگوی پیامبر با مسیحیان نجران پس از ماجرای مباهله چه شد؟
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
هشدار قالیباف به ترامپ و دیگر رهبران جهان+عکس
حجتالاسلام قمی: زبان در وصف شما مردم مبعوث شده قاصر است
طرح روضههای خانگی سدره به مناسبت ماه محرم آغاز به کار کرد
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
به کارگیری هوش مصنوعی جمینای در کروم به غرب آسیا رسید
زیرساخت حقیقی این سرزمین، تمدن کهن، فرهنگ و هنر ماندگارش است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
اقتدار دفاعی ایران، ایدهای نو در بازیهای رومیزی
۳۵ ثانیه، ۷۲۰ هزار گلوله در لامرد/ جنایتی که روایت نشد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
معرفی چهار آلبوم موسیقی تازه وارد در فضای مجازی
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
تعیین سقف افزایش شهریه دانشگاههای غیردولتی بر اساس نرخ تورم
انویدیا با غولهای فناوری کره جنوبی قرارداد بست
تأثیر سوابق پایه یازدهم در کنکور ۱۴۰۵ مثبت شد / ۶ درس نهایی برای کنکور
فعالیت ۳۷ هزار سفیر سلامت دانشآموزی
مصوبه افزایش حقوق اعضای هیئت علمی لغو نشده است
آغاز ثبت نام آزمون کاردانی به کارشناسی از ۲۴ خرداد ماه
جزئیات جدید اعمال سوابق تحصیلی در کنکور سراسری ۱۴۰۵ را اینجا بخوانید
دقت در نسبت با خاستگاه علوم انسانی بسیار مهم است
راز حذف زمینههای فلسفی «یوگا» در نسخه مدرن
حمایت آیت الله رشاد از بازسازی و ساخت مجدد کنیسه آسیب دیده در جنگ
بازیهای تیم ملی فوتبال ایران در سینماها پخش میشود
از خرید کابل برق چه میدانید؟ راهنمایی که پیش از هر بازسازی باید بخوانید
مهلت دفاع از پایان نامه دستیاران پزشکی تا پایان آذر ۱۴۰۵ تمدید شد
افزایش سهمیه بومی در دستیاری دندانپزشکی؛ اعلام آخرین مهلت ثبتنام
ضیافت نور در آسمان خرداد؛ دیدار دو سیاره منظومه شمسی در آسمان ایران
مأموریت دانشگاهها در برنامه «مهر» برای حل بحران آب، ناترازی انرژی و تورم
واکاوی در مسئله عرفان و سلامت معنوی کودکان در یک نشست
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه در کتاب «فقه، مردم و حکمرانی»
خدمات ابری گوگل در هند مختل شد
۷۸ درصد ترافیک اینترنت به حالت قبل و اول دی ماه بازگشت
روایت جواد موگویی از یک جنایت جنگی: حادثه لامرد در سایه روایتهای اشتباه رسانهای گم شد
افتتاح سردخانه دومداره آمونیاکی شهر اهر با حضور حجت الاسلام خاموشی
نیاز داریم که همگی نسبت به معضلات و نیازها احساس مسئولیت کنیم
جنجال غیبت زنان در میان فضانوردان آرتمیس ۳
حضوری شدن برخی امتحانات دانشگاه علم و صنعت در مقطع کارشناسی
آذینبندی و شادیهای عمومی باید به عنوان مدخل معرفت باشد
جزئیات برنامههای محرمی اوقاف در قالب طرح سوگواره بصیرت عاشورایی اعلام شد
آئین اختتامیه روایت علوی برگزار شد
اقدامات حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) برای استقبال از ماه محرم
جدایی متا از شریک چینی جنجالی کلید خورد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.