به گزارش ثریا در تاریخ معاصر تشیع، نام بانو سیدهنصرت بیگم امین ، معروف به بانو مجتهده امین، به عنوان یگانه دوران و مایه فخر جهان اسلام در عرصه فقاهت، عرفان و تفسیر میدرخشد. ایشان نه تنها به عنوان یک عالم برجسته، بلکه به عنوان نمادی از توانمندی زنان در رسیدن به عالیترین سطوح اجتهاد و معنویت شناخته میشوند.
بانو امین در دورانی که محدودیتهای اجتماعی و فرهنگی بسیاری برای تحصیلات تخصصی زنان وجود داشت، با همتی والا و درایت خانوادگی، مسیر دشوار علمآموزی را آغاز کرد. او از کودکی به تحصیل علوم دینی پرداخت و در سن ۴۰ سالگی پس از پشت سر گذاشتن آزمونهای دشوار علمی، موفق به دریافت اجازه اجتهاد از بزرگانی چون آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی (موسس حوزه علمیه قم) و آیتالله سیدابوالحسن اصفهانی شد. این اجازه اجتهاد، مهر تأییدی بر نبوغ و تسلط ایشان بر مبانی استنباط احکام شرعی بود و نام ایشان را به عنوان یکی از معدود زنان صاحب این کرسی در تاریخ ثبت کرد.
سیره علمی بانو امین با جامعیت و تنوع در تالیفات شناخته میشود. شاهکار ایشان، تفسیر پانزده جلدی «مخزنالعرفان» است که با رویکردی حکیمانه و عرفانی به تبیین آیات قرآن کریم پرداخته است. علاوه بر این، آثار دیگری همچون «اربعین هاشمیه»، «جامعالشتات»، «روش خوشبختی» و «نفحاتالرحمانیه» نشان از تسلط ایشان بر علوم مختلف از جمله فقه، اصول، فلسفه و اخلاق دارد. ایشان در آثار خود همواره بر پیوند میان عقل و وحی و ضرورت تزکیه نفس در کنار تعلیم کتاب و حکمت تاکید میورزیدند. سیره عملی ایشان نیز به همان اندازه علمیشان، الهامبخش بود؛ بانو امین با وجود مشغلههای فراوان علمی، هرگز از مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی خود غافل نشد و با تأسیس مدرسه «فاطمیه» و دبیرستان دخترانه در اصفهان، بستر مناسبی را برای تحصیل و تربیت دینی دختران آن مرز و بوم فراهم آورد.
زن و کرسی فقاهت: از اجتهاد تا مرزهای مرجعیت
مسئله مجتهدات و مرجعیت زنان، یکی از مباحث چالشبرانگیز در فقه اسلامی است که با ظهور شخصیتهایی همچون بانو امین، ابعاد جدیدی به خود گرفت. در فقه شیعه، اجتهاد به معنای توانایی استنباط احکام از منابع شرعی، برای زنان هیچگونه منعی ندارد و بانو امین مصداق بارز و عالی این حقیقت است که زن میتواند در فقاهت به مرتبه اعلا برسد. با این حال، تفاوت ظریفی میان «اجتهاد» و «مرجعیت تقلید» (به معنای تصدی مقام افتا برای دیگران) وجود دارد. برخی از فقها، ذکوریت (مرد بودن) را یکی از شرایط مرجعیت عامه میدانند، اما گروهی دیگر از صاحبنظران معتقدند که در شئون غیرولایی مانند افتا، ملاک تخصص و اعلمیت است و جنسیت مانعی برای تقلید از یک بانوی مجتهد ایجاد نمیکند.
تجربه زیسته بانو امین نشان داد که یک زن مجتهده میتواند مرجع علمی و معنوی جامعه خود باشد. اگرچه ایشان به طور رسمی در پی تصدی مقام مرجعیت تقلید نبودند، اما نفوذ کلام و عمق دانش ایشان باعث شده بود که بسیاری از مردم و حتی علما برای حل مشکلات علمی و دینی خود به ایشان رجوع کنند. ایشان ثابت کردند که کمالات انسانی و مقامات علمی، جنسیتی نیستند و هر انسانی با هر جنسیتی میتواند با تکیه بر تقوا و تلاش علمی، به قلههای رفیع کمال دست یابد.
امروزه سیره بانو امین به عنوان الگویی برای «الگوی سوم زن مسلمان» مطرح است؛ زنی که نه در انزوای سنتهای غلط محبوس میماند و نه در موجهای فکری بیگانه غرق میشود، بلکه با حفظ هویت ایمانی و عفیفانه خود، در عالیترین عرصههای تولید دانش و مدیریت اجتماعی نقشآفرینی میکند.
تداوم راه ایشان، نیازمند بازخوانی دقیق مبانی فقهی در حوزه زنان و ایجاد بسترهای لازم برای رشد و شکوفایی مجتهدات در حوزههای علمیه است تا جامعه از برکات علم و معنویت زنان فرهیخته بیش از پیش بهرهمند گردد.
مکرون: هوش مصنوعی خطرناک باید برای کودکان ممنوع شود
تغییرات تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی اعلام شد؛ تمدید مهلت ثبت نام
دانشجویان متأهل ملزم به بازپرداخت یکجای وام ودیعه مسکن شدند
تقویم جدید آزمون زبان انگلیسی MHLE سال ۱۴۰۵ منتشر شد
قبل از خرید قطعات آسانسور این 7 نکته را بدانید
مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبتنام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی
اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴
مجموعهرباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفانپور منتشر شد
روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر میشود
۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسیهای دورهای قرار میگیرند
ارائه ۸۵ طرح دانشآموزی در بیستوهشتمین جشنواره جوان خوارزمی
تصویر منتشر شده از جاسک
تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر
رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس
امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمونهای ارشد و دکتری علوم پزشکی
نسخه پیشنهادی سند حکمرانی نظامهای ارزیابی آموزش عالی بررسی شد
طرح نوین تغذیه با محوریت دانشجویان اجرا میشود
پژوهش مسئلهمحور؛ کلید استفاده واقعی از ظرفیت علمی دانشگاهها
استارلینک پایان حکمرانی ارتباطات در ایران است؟
هکرها با دمای بانک خون فرانسه بازی کردند و آن را بالا بردند
تصویب کلیات آییننامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی
دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد
فاز دوم آمایش آموزش عالی بهروز شد
داریوش فرهنگ گوینده یک مستند شد
ابلاغ مصوبه جدید شرکت مجدد در آزمون دستیاری پزشکی توسط رئیس جمهور
رابرت پتینسون با چهلمین جایزه سینماتک آمریکا تجلیل میشود
اجرای کنسرتنمایش «فرهاد» در تماشاخانه نوفل لوشاتو
اجرای نمایش «خاک نشینان» در فرهنگسرای نیاوران
شکست ترامپ سوژه کارلوس لطوف شد
اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفهای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان
تأکید بر حمایت از ظرفیتهای بومی امنیت سایبری
لزوم متناسبسازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت
تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب
۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس
آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد
دانشآموزان ایران پای آرمانهای انقلاب و دفاع از وطن ایستادهاند
اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب
فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانشآموزان
ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام میکند؟
ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد
تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاهها برای ایجاد رشته جدید
با وجود تحریمها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است
وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش مییابد
تغییر و بهروزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشتههای کشاورزی
گوگل به مدارس هشدار داد
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون میگوید
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربنشناسی»
آیا بانکها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
مسجد باید میداندار اصلی فعالیتهای قرآنی جامعه شود
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش مییابد
ثبتنام وامهای تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
اعلام فهرست رشتههای پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی
وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش میدهد
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
موج جدید هک سوپرمارکتهای اروپا
سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد
واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای+عکس
شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس
پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس
بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس
زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند
انتخابات میاندورهای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ
کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس
تب هوش مصنوعی در شرکتها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل میکند و سلامت بیمار را به خطر میاندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیارهای وهمانگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پلهای مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدالهایشان را میبینیم؟
کتاب «همسفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمیگردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیهای و پرتراکم شهری
دانشآموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحهها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبتنام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد
وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش مییابد
اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفهای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان
امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمونهای ارشد و دکتری علوم پزشکی
دانشآموزان ایران پای آرمانهای انقلاب و دفاع از وطن ایستادهاند
پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس
لزوم متناسبسازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت
۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس
تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب
دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد
بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس
اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴
شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس
زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند
فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانشآموزان
تأکید بر حمایت از ظرفیتهای بومی امنیت سایبری
تصویب کلیات آییننامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی
ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد
اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب
تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاهها برای ایجاد رشته جدید
کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس
ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام میکند؟
تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر
تغییر و بهروزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشتههای کشاورزی
انتخابات میاندورهای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ
سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد
با وجود تحریمها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است
۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسیهای دورهای قرار میگیرند
واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای+عکس
ارائه ۸۵ طرح دانشآموزی در بیستوهشتمین جشنواره جوان خوارزمی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.