به گزارش ثریا در شرایط بحرانی و پرآشوب نظیر جنگ، محیط اطراف به سرعت و به طور بیسابقهای دچار دگرگونی میشود. این تغییرات رادیکال، نه تنها بنیانهای فیزیکی و اجتماعی را به چالش میکشد، بلکه به طور عمیقی بر کارکردهای شناختی و ساختارهای عصبی مغز تأثیر میگذارد. قوانین، منابع، روابط و حتی مدلهای ذهنی (Mental Models) پیشین که ما برای درک و پیشبینی جهان به کار میبردیم، در مواجهه با واقعیتهای جدید جنگ، ناکارآمد شده و از اعتبار ساقط میشوند.
از منظر علوم اعصاب، مغز انسان به طور طبیعی تمایل به هموستازی (Homeostasis) و حفظ پایداری در محیط دارد. مواجهه با عدم قطعیت شدید و تهدید مداوم، سیستمهای استرس مغز (مانند محور HPA و سیستم لیمبیک) را به طور مزمن فعال میکند. این فعالسازی طولانیمدت، میتواند منجر به تغییراتی در مدارهای عصبی مرتبط با تصمیمگیری، حافظه کاری و کنترل اجرایی (بهویژه در قشر پیشپیشانی - Prefrontal Cortex) شود.
در چنین وضعیتی، مغز ممکن است به واکنشهای خودکار، هیجانی و الگوهای فکری سفت و سخت (Rigid Thinking) پناه ببرد که در گذشته امنتر به نظر میرسیدند، حتی اگر در شرایط جدید کارآمد نباشند. چسبیدن به این الگوهای فکری قدیمی و عدم توانایی در بازسازی طرحوارههای شناختی (Cognitive Schemas) برای پذیرش واقعیتهای جدید، میتواند نه تنها منجر به استرس مزمن و اختلال در عملکرد شناختی شود، بلکه توانایی فرد و جامعه را برای حل مسئله خلاقانه و انطباق مؤثر به شدت تضعیف کند.
اینجاست که مفهوم تفکر انطباقی (Adaptive Thinking) و انعطافپذیری شناختی (Cognitive Flexibility) اهمیت حیاتی مییابد. انعطافپذیری شناختی، که به عنوان یکی از کارکردهای اجرایی مغز شناخته میشود و عمدتاً توسط قشر پیشپیشانی تنظیم میگردد، به توانایی ما در تغییر دیدگاه، جابجایی بین وظایف شناختی مختلف (Task Switching)، تنظیم استراتژیها و نادیده گرفتن اطلاعات نامربوط اشاره دارد. این مهارت به ما امکان میدهد تا در مواجهه با اطلاعات جدید یا موقعیتهای پیشبینینشده، الگوهای فکری خود را به روز کرده، دیدگاههای جایگزین را بررسی کنیم و راهحلهای نوآورانه را برای چالشهای نوظهور بیافرینیم.
بدون این قابلیت حیاتی، افراد و جامعه در برابر تغییرات محیطی آسیبپذیر شده و در دام سوگیریهای شناختی (Cognitive Biases) نظیر سوگیری لنگر اندازی (Anchoring Bias) یا اثر قاببندی (Framing Effect) گرفتار میآیند که مانع از ارزیابی بیطرفانه اطلاعات و تصمیمگیری بهینه میشود. این گزاره برگ بر ضرورت توسعه و تقویت این مهارتهای شناختی در سطح فردی و جمعی تأکید دارد؛ مهارتی که نه تنها برای بقا در دل بحران بلکه برای بازسازی، نوآوری و پیشرفت پایدار در دوران پس از جنگ، حیاتی و اجتنابناپذیر است.
اهداف اصلی
اهداف اصلی در ترویج تفکر انطباقی و انعطافپذیری شناختی شامل موارد زیر است:
- افزایش توانایی افراد در پذیرش تغییر و سازگاری با شرایط جدید و غیرمنتظره.
- تقویت مهارتهای حل مسئله خلاقانه در مواجهه با محدودیتها و چالشها.
- کاهش جمود فکری و سوگیریهای شناختی که مانع از تصمیمگیری بهینه میشوند.
- ترویج رویکرد «یادگیری از تجربه» و «بهبود مستمر» در سطح فردی و جمعی.
گروههای مخاطب
عموم جامعه، رهبران محلی، مدیران، کارآفرینان، معلمان، جوانان و نهادهای آموزشی و تربیتی از مخاطبان اصلی این گزارهبرگ هستند.
اهم راهبردها و راهکارها
اصلیترین راهبردها و راهکارها برای تحقق ترویج تفکر انطباقی و انعطافپذیری شناختی شامل موارد زیر است:
آموزش مهارتهای حل مسئله و تفکر خلاق
راهکار: برگزاری کارگاههای آموزشی برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان با تمرکز بر تکنیکهای حل مسئله خلاق (مانند طوفان فکری، تفکر جانبی) و تفکر طراحی (Design Thinking) برای یافتن راهحلهای نوآورانه در شرایط محدودیت منابع. (تجربه کارگاههای نوآوری در مناطق بحرانزده که به مردم آموزش میدهند با حداقل امکانات، نیازهای خود را برطرف کنند).
ترویج فرهنگ آزمون و خطا و یادگیری از شکست
راهکار:
ایجاد فضاهایی که در آن افراد بتوانند ایدههای جدید را بدون ترس از شکست امتحان کنند.
برگزاری مسابقات نوآوری و چالشهای حل مسئله در سطح محلی و ملی که به تجلیل از تلاش و خلاقیت، حتی در صورت عدم موفقیت کامل، میپردازد.
تغییر الگوهای فکری و کاهش جمود شناختی
راهکار:
تولید محتوای آموزشی (ویدئو، پادکست، مقالات کوتاه) که به افراد کمک میکند سوگیریهای شناختی رایج را بشناسند و آگاهانه در برابر آنها مقاومت کنند.
تشویق به دیدن مسائل از زوایای مختلف و پذیرش دیدگاههای متفاوت.
برنامههای تبادل تجربه و الگوبرداری
راهکار:
دعوت از افرادی که در شرایط سخت، راهحلهای خلاقانه یافتهاند تا تجربیات خود را به اشتراک بگذارند.
نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد
مجسمههایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند
در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟
طرح سینما کارت دانشآموزی اجرا میشود
ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت
همراه با فیلمهای آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»
از کتاب اختران تهران رونمایی شد
روایت تازهای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران
انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیکتر شده است؟
پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هماندیشی استادان
لزوم رفع فوری چالشهای دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران
اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاههای علوم پزشکی +جدول
ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبهبندی جهانی گرین متریک
تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی
ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام میشود
۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند
تصویب ضوابط ایجاد دورههای تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»
نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد
دانشگاهها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند
کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد
تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکدهها بر پوشش دانشجویان
پیامنور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس میدهد+جزئیات
آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه میشوند
توسعه همکاریهای علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی
نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی
تأکید رئیس دانشگاه علمیکاربردی بر تشکیل انجمن دانشآموختگان
یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد
مشوقهای جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژههای پرریسک
سیستمهای زیرساختی آمریکا شکافهای رفع نشدنی دارند
ثبت رویداد از ایده تا کسبوکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی
کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد
درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف
پاویون دانشبنیانها در نمایشگاه توانمندیهای صادراتی جمهوری اسلامی
نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ
تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد
مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت
نشست تخصصی دستگاههای پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد
ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد
نتایج نهایی رشتههای با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد
آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه
تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه
سرمایهگذاری در اتاق شیشهای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرمهای مالی دیجیتال است؟
تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح
ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد
تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه حوزه های علمیه
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی
گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت میشود؟
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل میشود
هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت
آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانشبنیان
دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید
حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت
امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟
آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه
قرائتی: مسجد را اسیر هزینههای سنگین و تجملگرایی نکنید
انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵
ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی
اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری
مهلت ثبتنام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد
فهرست دانشگاههای خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد
فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی
آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار میشود
نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال
نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام میشود
حجتالاسلام خسروپناه خواستار کوچکسازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاهها شد
هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت
انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی
«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه
سرویسهای مایکروسافت احیا شدند
فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هستهای
هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد
تلگرام در عراق فیلتر شد
حذف ۲ اپ کاربردی از موبایلهای سامسونگ
فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سهشنبه غیرحضوری شد
درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوریهای پیشرفته بریکس؛ کسب ۹ مدال
چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی
به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس
رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بینالمللی
دانشگاهها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند
فرصت مجدد ثبتنام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی
طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا میشود
مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزشوپرورش واگذار شد
۳ پیشنیاز تحقق خیزش علمی جدید
اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس
آپارتمانهای قم در زمان امام عسکری (ع)
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.