به گزارش ثریا علیاصغر بخشیزاده پژوهشگر پژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعی، گفت: خیابان گویی چیزهایی را آشکار کرد که در شرایط عادی کمتر خود را نشان می داد و این پرسش را برایمان مطرح میکند در شرایطی که بخشی از مردم در خیابان بودند چطور طیفهایی از نخبگان در خصوص یک جنگی که ایران را هدف قرار گرفته، ساکت شدند و چرا در لحظهای که بخشی از جامعه به خیابان آمد، بخشی از نخبگان سکوت کرد یا در بهترین حالت، در حاشیه ایستاد؟ این شکاف از کجا میآید؟
وی ادامه داد: به نظر میرسد بخشی از پاسخ را باید در تمایز میان عقلانیت زیسته و عقلانیت محاسبهگر جستجو کرد. در سطح جامعه، آنچه فعال شد، نوعی عقلانیت زیسته بود. مردمی که در معرض تهدید قرار گرفتند، نه از خلال چارچوبهای انتزاعی، بلکه از دل تجربه روزمره، موقعیت را فهم کردند. برای آنها، مسئله نه یک بحث نظری درباره ساختار سیاسی، بلکه یک وضعیت عینی بود. تهدیدی که به کلیت مربوط میشد. در چنین شرایطی، کنش آنها نیز متناسب با همین درک شکل گرفت؛ حضور، همبستگی، و نوعی اعلام ما بودن و به همین دلیل، خیابان در آن لحظه میان بدحجاب و باحجاب، کاسب و بسیجی، تمایز تعیینکنندهای نمیشناخت.
این پژوهشگر گفت: در مقابل، بخشهایی از نخبگان با عقلانیتی متفاوت به این وضعیت نگاه کردند. عقلانیتی که میتوان آن را محاسبهگر نامید؛ عقلانیتی که پیش از هر کنش، به پیامدها، هزینهها و نسبت آن با آینده میاندیشد. در این چارچوب، موضعگیری در شرایط جنگی، فقط یک واکنش به اکنون نیست، بلکه بخشی از یک سرمایهگذاری برای آینده است. همین امر، به احتیاط، تعلیق، و در نهایت، سکوت میانجامد.
وی یادآور شد: این دو نوع عقلانیت، در شرایط عادی میتوانند همزیستی داشته باشند. اما در لحظات بحرانی، شکاف میان آنها آشکار میشود. زیرا بحران، زمان تعلیق نیست؛ زمان انتخاب است. البته که بخشی از سکوت نخبگان، ناشی از ناتوانی در تفکیک میان نقد درونی و تهدید بیرونی است . برای برخی از این کنشگران، نقد ساختار چنان با نفی کلیت گره خورده که در لحظه تهدید خارجی، امکان بازتعریف موقعیت از دست میرود. نتیجه نوعی تعلیق بین طیفهایی از نخبگان است که نه میتوانند بهروشنی در برابر تهدید بایستند، و نه حاضرند از مواضع پیشین خود فاصله بگیرند. اما خیابان و عقلانیت زیسته مردم، این تعلیق را برنمیتابد. برای آنها و در خیابان، بهطور ذاتی چنین رخدادی محل کنش است، نه «تعلیق». حضور یا عدم حضور، خود به یک موضع تبدیل میشود و همین امر، شکاف را عینی میکند.
بخشیزاده گفت: در همین فضا خلأ خیابانی و حضور طیفهایی از نخبگان یک نکته دیگر را هم مشهود میکند.در سالهای اخیر، بخشهایی از فضای روشنفکری، بیش از آنکه در ارتباط مستقیم با تجربه زیسته جامعه باشد، در چارچوبهای نظری، رسانهای یا حتی شبکههای مجازی شکل گرفته است. در این فضا، مردم گاه به یک مفهوم انتزاعی تبدیل میشود؛ سوژهای که دربارهاش سخن گفته میشود، نه با او. اما خیابان، این فاصله را برهم میزند.
وی ادامه داد: خیابان، جایی است که مردم دیگر یک مفهوم نیستند؛ یک واقعیت هستند. حضور آنها، امکان هرگونه انتزاعسازی را محدود میکند. در چنین وضعیتی، اگر یک کنشگر فکری نتواند نسبت خود را با این واقعیت تعریف کند، بهطور طبیعی به حاشیه رانده میشود. شاید به همین دلیل است که برخی واکنشها، بهصراحت این شکاف را صورتبندی کردند.شاید به همین دلیل بود که فراستی تصریح کرد که خیابان این شبها، جای تمیز شدن روشنفکرهاست.
این پژوهشگر خاطرنشان کرد: به نظر من اما مسئله اصلی، نه «حضور یا عدم حضور فیزیکی»، بلکه نسبت با میدان است. آیا کنشگر فکری میتواند موقعیت را بفهمد؟ آیا میتواند میان نقد و تعهد، نسبتی برقرار کند؟ آیا میتواند در لحظهای که جامعه درگیر یک تهدید عینی است، از سطح انتزاع به سطح واقعیت نزدیک شود؟
وی افزود: به نظر میرسد در پساجنگ یکی از مسائلی که جریانات فکری و نخبگانی کشور نیازمند تأملات جدی در خصوص آن هستند تحلیل همین یک ماه اخیر و تولید ادبیات در خصوص وضعیتی است که طیف هایی همچنان پای شومینه در منطق عقلانیت محاسبه گر ماندهاند و مردمی که زیر باران بر اساس عقلانیت زیسته در حال کنشگری هستند. جامعه در این وضعیت، منتظر موضعگیریهای پیچیده و چندلایه نمیماند. او بر اساس درک خود از وضعیت، کنش میکند. اگر نخبگان نتوانند با این کنش، نسبتی برقرار کنند، بهتدریج از معادله کنار میروند.
نوشتهای که بالای سر یک کودک سرطانی در بیمارستان بقایی اهواز نصب شده
دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) به پیشبینی حذف شرور جهان پرداخت
حال خواننده معروف موسیقی بختیاری خوب نیست
سیاست بچهگانه ترامپ سوژه کارتون هنرمند برزیلی شد
ایران قبرستان متجاوزین+عکس
کارگردان سریال پایتخت درباره رهبر شهید مستند میسازد
کامران نجف زاده به جنوب سفر کرد
وزیر آموزش و پرورش: کیفیتبخشی و عدالت آموزشی دو راهبرد اصلی دولت است
غرق شدن ترامپ، سوژه جدیدترین دیوارنگاره تهران
آغاز دورههای راهبردهای تربیت و یادگیری مربیان پیشدبستانی در مراکز کانون پرورش فکری
نقش سازنده نخبگان در حل مسائل کشور
پویش «حفظ جزء ۳۰ قرآن» ویژه کودکان و نوجوانان برگزار میشود
جزئیات ثبت نام آزمون دانشنامه و گواهینامه تخصصی دندانپزشکی اعلام شد
امتحانات نهایی رشتههای تحصیلی پایه دوازدهم در ۴ استان لغو شد
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
الگوریتم ایکس پاسخهای دوستان کاربر به پستها را اولویت میدهد
واکنش معاون نهاد رهبری به اخراج یک کارمند دانشگاهی به دلیل پیگیری پوشش
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
پیام تسلیت وزیر علوم در پی شهادت دانشجوی دانشگاه هرمزگان
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
گذراندن ۷ واحد درسی از میان دروس ارائه شده معارف اسلامی برای این دانشجویان الزامی شد
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
دود از پایگاه آمریکایی بلند شده از خاک عراق قابل مشاهده است +عکس
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
لیندسی گراهام که امروز به درک واصل شد که بود؟ +عکس
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
ایلان ماسک مالک اوپن ای آی را به سرقت تجاری محکوم کرد
نماز شب اول قبر چگونه خوانده میشود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید
سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه
دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید
گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالشها تا راهکارها
لبنانیها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می کنند
آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)
تصویر/ما همه خونخواه توییم خامنهای...
پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده میشود
برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند
ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمیگردد؟
روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین
تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی
کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش
شیوهنامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد
درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی
وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت
جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟
رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری
توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز میشود
اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی
نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی میشود
رباتها حس لامسه پیدا میکنند
یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد
زبالههای فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند
تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد
کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند
هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت
هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند
تیم ملی المپیاد فیزیک ایران در المپیاد ۲۰۲۶ کلمبیا غوغا به پا کرد
نگاهی دقیق به ارزیابی احادیث تحلیلی با تکیه بر روش فهرستی در این کتاب خواندنی
چت جی تی پی از دسترس خارج شد
روایت ایستادگی ایران در مجلات رشد دانش آموزان
تفکیک پذیرش سوابق تحصیلی از آزمون؛ تأکید معاون آموزشی وزارت علوم بر بازه زمانی واحد
بیش از ۴۲۰ هزار داوطلب آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۵ کارت گرفتند
پسر استیو جابز به سرطان مبتلا شد
هشدار سازمان سنجش درباره فعالیت صفحات جعلی در شبکههای اجتماعی
تصویری دیدهنشده از آیت الله سید مجتبی خامنهای در سرپل ذهاب
اتحادیه اروپا فیس بوک و اینستاگرام را تهدید کرد
پایگاهسازی برای آینده جهان تشیع/ارتباط عاطفی آیت الله بروجردی با مسجد چگونه بود؟
تبریک وزیر آموزش و پرورش به قهرمانان المپیاد جهانی فیزیک
چرا غرب از آیتالله خامنهای هراس داشت؟
نسب رهبر شهید به کدام امامزادههای ایران میرسد؟
گلوله مخصوص ساقط کردن پهپادهای سریع توسط روسیه ساخته شد
معاون علمی رئیس جمهور بر توسعه زیرساختهای کوانتومی تاکید کرد
درمان ناباروری مردان با سلولهای بنیادی در آزمایشگاه
جزئیات طرح جدید تغذیه دانشجویی اعلام شد
تبریک رئیس فرهنگستان علوم به قهرمانان المپیادهای جهانی ریاضی و فیزیک
ابراز همدردی الهام پاوه نژاد در واکنش به حملات دشمن به جنوب کشور
شیاطین در سوگ لیندسی گراهام +عکس
تصویری از تبلت جدید سامسونگ لو رفت +عکس
مهلت پژوهش برای مادران پژوهشگر به ازای تولد فرزند تمدید شد
کشف یک محراب تاریخی در پاسارگاد+عکس
ستونهای غلیظ دود در مرزهای مشترک عراق و کویت+عکس
لزوم چرخش تحولی در دانشگاه فرهنگیان
اینفوگرافیک/در چه صورت از آزمون جامع دکتری معاف میشویم؟
آخرین تصویر منتشر شده از لیندسی گراهام قبل از مرگش در اوکراین+عکس
دستورالعمل تداوم برپایی میادین و تجمعات مردمی اعلام شد
نخستین ماهواره راداری کشور در آستانه رونمایی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.