به گزارش ثریا امروز یازدهم ذی القعده سالروز میلاد با سعادت حضرت امام علی بن موسی الرضا (ع) است. بر همین اساس با حجت الاسلام علی حسنلو استاد حوزه علمیه به گفتگو پرداختیم که حاصل آن در ادامه تقدیم می شود.
*حضور امام رضا(ع) در شکلگیری هویت فرهنگ ایران معاصر چه نقشی داشت؟
امام رضا(ع) نهتنها یکی از پیشوایان بزرگ اسلامی است، بلکه در بافت فرهنگی ایران نقشی محوری ایفا کرده است. مهاجرت آن حضرت به خراسان، در واقع پیوندی ژرف میان تشیع و تمدن ایرانی برقرار کرد؛ پیوندی که امروزه در لایههای زبان، ادبیات و آیینهای اجتماعی ما ریشهدار است.
پرچم رضوی، از قرنها پیش تاکنون، نماد وحدت ملی و دینی بوده است. میلیونها نفر از اقوام مختلف، با زبانها و فرهنگهای گوناگون، زیر سایهی «یا علی بن موسیالرضا» به معنای واقعیِ کلمه، یکی میشوند. این هویت جمعی، نقشی ماندگار در تشکیل وجدان فرهنگی ایرانیان داشته است.
امام رضا(ع) چهرهای است که در خاطره جمعی مردم، بیش از هر چیز با رحمت و گشایش پیوند خورده است؛ این نگاه رحمانی، بخشی از شخصیت فرهنگی مردم ایران را شکل داده است. از همین روست که از لالایی کودک تا شعر شاعران بزرگ، نام او حضوری زنده دارد.
زیارت مشهد، خود پدیدهای فرهنگی است؛ میلیونها زائر در هر سال، با رفتار و تعامل اجتماعیشان، در شکلگیری نوعی “فرهنگ اخلاقی عمومی” سهیماند. احترام، ادب و بخشندگی در مسیر زیارت امام رضا(ع)، ارزشهاییاند که به سراسر کشور منتقل میشوند.
بهطور خلاصه، امام رضا(ع) برای ایران امروز، تنها یک نماد مذهبی نیست؛ او شالودهی هویتی است که دین، اخلاق، ملیت و انسانیت را در هم آمیخته است و به همین دلیل، حضورش در فرهنگ معاصر همچنان زنده و پویاست.
*چرا مشهد مقدس فراتر از یک شهر مذهبی، به پایتخت معنوی ایران تبدیل شده است؟
عامل نخست، حضور بارگاه امام رضا(ع) است؛ نه صرفاً به عنوان مکان زیارت، بلکه به عنوان مرکز تولید معنویت جمعی. در مشهد، مفاهیم “امید”، “آرامش”، و “بازگشت به خود” در ذهن میلیونها زائر بازتولید میشود.
دومین مؤلفه، پیوند دیرینهی این شهر با خدمات اجتماعی و فرهنگی است؛ آستان قدس رضوی قرنهاست در آموزش، وقف، درمان و خدمت به محرومان پیشگام است. این کارکرد اجتماعی، مشهد را از صرف یک فضای عبادی به نهادی تمدنی تبدیل کرده است.
سوم، حضور امام رضا(ع) باعث شده مشهد به نماد امنیت دینی در ذهن ایرانیان بدل شود؛ حتی مردمی که اعتقادات متفاوت دارند، بارگاه را پناهگاه خود میدانند. این سطح از اعتماد عمومی، در جای دیگری کمتر دیده میشود.
مشهد، ترکیبی از ایمان و مدیریت فرهنگی است. برگزاری برنامههای علمی، هنری و فرهنگی پیرامون سیره رضوی، روح شهر را زنده نگه داشته است. این پالایش فرهنگی، باعث میشود نسل جدید، معنویت را همراه با نشاط اجتماعی تجربه کند.
در نهایت، معنویت مشهد نه در دیوارهای حرم، بلکه در روابط انسانی جاری است؛ از خادمی که لبخند میزند تا زائری که نذری ساده میدهد. این رفتارهاست که مشهد را به “پایتخت دلها” بدل کرده است.
*در شرایط امروز، جامعه چه نیازی به بازخوانی سیره امام رضا(ع) دارد؟
جهان امروز دچار بحران معناست؛ سرعت، مصرفگرایی و تنهایی، روح انسان مدرن را خسته کرده است. سیره امام رضا(ع) با تکیه بر منطق، محبت و تعادل، نسخهای برای درمان این خستگی روحی است.
جامعهی امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز دارد بداند دین میتواند عقلانی و گفتگوپذیر باشد. امام رضا(ع) در مناظراتش نشان داد که ایمان واقعی از عقل میگذرد، نه از تعصب.
بازخوانی سیره رضوی به ما یادآور میشود که ایمان فقط عبادت نیست؛ اخلاق، علم، و احترام به دیگران نیز جزئی از دینداریاند. این نگاه میتواند اخلاق اجتماعی را ترمیم کند.در دورهای که استرسهای اقتصادی و اجتماعی افزایش یافته، سیره رضوی با تأکید بر آرامش درونی و خدمت به دیگران، مسیر جدیدی برای سلامت روان جمعی پیشنهاد میکند. امام رضا(ع) الگویی از “دین اجتماعی” ارائه داده است؛ دینی که درون خانواده، محل کار و جامعه حضور دارد. بازخوانی این الگو برای آینده جامعه ایران حیاتی است.
*مناظرات امام رضا(ع) چه ارتباطی با گفتوگوهای اجتماعی امروز دارند؟
امام رضا(ع) در زمانهای میزیست که تضاد فکری میان ادیان و نحلهها بسیار بود؛ او در چنین فضایی از در مناظره و گفتوگوی عقلانی وارد شد. این نشان میدهد ایمان، با خرد ناسازگار نیست.
امروزه نیز جامعه ما با انبوهی از دیدگاههای متضاد روبهروست؛ فضای مجازی و رسانهها موجب تکثر بیسابقهی اندیشهها شدهاند. در چنین شرایطی، الگوی مناظرهی محترمانه امام رضا(ع) بهترین الگو برای مدیریت تضاد فکری است.ویژگی بارز مناظرات رضوی، شنیدن دقیق، پاسخ سنجیده و پرهیز از تحقیر طرف مقابل بود. اگر این روش در گفتوگوهای اجتماعی و سیاسی ما بهکار گرفته شود، بسیاری از سوءتفاهمها از بین میرود.
امام رضا(ع) از هیچ سؤالی فرار نمیکرد؛ او معتقد بود حقیقت، از گفتوگو زاده میشود. این اصل، شجاعت عقلانی را به ما میآموزد؛ چیزی که جامعه امروز بهشدت به آن محتاج است.پس میتوان گفت مناظرات رضوی، پیشنمونهای از گفتوگوی متمدنانه و علمی است؛ الگویی که میتواند رسانهها، دانشگاهها و حتی گفتوگوهای خانوادگی را از خشونت فکری نجات دهد.
منبع: مهر
معرفی بستههای تربیت و یادگیری ارزیابی شده ویژه کودکان برای سال تحصیلی جدید
مدارس تراز؛ سامانهای برای پایش، ارزیابی و مدیریت دادهمحور مدارس
اهتمام به نماز، بخش مهمی از فرآیند تربیت دانشآموزان است
بازدید ۴۰۰ میلیونی سکوهای ایرانی برای رئیس جمهور ایران
آنتروپیک بازنده شکایت از پنتاگون شد
درخواست بازنگری در سقف سنی جذب اعضای هیئت علمی توسط جمعی از متقاضیان
تأکید معاون آموزشی دانشگاه شریف بر اهمیت بازگشت به آموزش حضوری
این دانشگاهها از امروز آموزش حضوری را آغاز کردند
ضرورت هماهنگی در سیاستگذاری فضای مجازی؛ اولویت حل مسائل اصلی مردم است
یک پژوهش جدید نشان میدهد: مریخ آب گرم داشت!
فرصت جدید ثبت نام آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵ فراهم شد
گوگل هوش مصنوعی را به فضا میبرد
تیک تاک ۱۲.۷ میلیون پوند جریمه میدهد
مهلت مجدد ثبتنام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از امروز آغاز شد
بانویی که هجرتش آغاز یک تمدن شد
تاکید رهبر شهید بر عمومی کردن فلسفه؛تولید علم دینی بدون مبنا ممکن نیست
واکاوی مفهومی مؤلفهها و حدود مقوله سوءرفتار علیه زنان
دین در جهان شبکهها؛ چرا شیوه گفتوگو با نسل جدید باید تغییر کند؟
سیاستمداران بدون حکمت عملگرایان بی مبنا هستند
روایت رسانههای جهان از یک روز متفاوت در تهران
آغاز ثبتنام ترم پاییز دورههای آموزش قرآن دارالتحفیظ
توجه بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب ابوظبی به مصحف ۱۳۰ ساله مینیاتوری
نوجوان ایرانی، جهانی که آن را نمیشناسیم
چرا ما انتقادپذیر نیستیم؟
زنان جان فدا نیستند، جان فزا هستند
ترامپ باز هم خواب تنگه هرمز را دید+عکس
نخستین آزمون بسندگی زبان عربی برگزار شد
اوپن ای آی عکسهای کاربران را فاش کرد
۴۸ هزار بازمانده از تحصیل به مدرسه بازگشتند
توزیع رایگان شیر و تغذیه در مدارس دولتی ابلاغ شد
پیام تسلیت حجتالاسلام رستمی در پی ارتحال آیتالله شبیری زنجانی
۲۵۰۰ دانشجو در سراسر کشور وام شرافتی دریافت میکنند
لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی
شرایط تخصیص خوابگاههای متأهلی اعلام شد
شیوه پرداخت یارانه دانشجویی تغذیه اعلام شد
عدم امکان تمدید زمان انتخاب رشته محل پنجاهوسومین آزمون دستیاری پزشکی
در آغوش فرشتهها
تحصن ۳ روزه اعضای هیئتعلمی در اعتراض به بلاتکلیفی کدهای استخدامی
آغاز حضوری کلاسهای دانشگاه شریف از ۴ مهرماه
سرپرست دانشگاه ملی مهارت منصوب شد
دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت آیتالله شبیری زنجانی را تسلیت گفت
نگاهی به زندگی آیت الله شبیری زنجانی؛ مجاهدت در مسیر رشد حوزه
روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان
تعطیلی حوزه علمیه نجف در پی درگذشت آیتالله العظمی شبیری زنجانی
هشتاد و دومین شعبه خودرو۴۵ در ستارخان تهران افتتاح شد
صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی
سازماندهی اطلاعات ۴۰ هزار پایاننامه ایرانیان خارج از کشور در ایرانداک
سرپرست پارک علم و فناوری فارس منصوب شد
دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...
دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد
بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی میشود؟
اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد
تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی
اپل، سامسونگ و گوگل متهم به نقض پتنت صدای فضایی
۸۴ دانشآموز و ۱۸ معلم تهرانی در دو جنگ اخیر به شهادت رسیدند
تغییر کتابهای درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی
وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبتنام مدارس دولتی ممنوع است
۱۵۰۷ فضای آموزشی در جنگ دچار آسیب شد
«دلیران» اولین مستندمسابقه برای کودکان است/ پخش از شبکه کودک
انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است
رونمایی از یک صدای گمشده در کنسرت سازهای ایرانی بنیاد رودکی
راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل میشوند
نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد
فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد
برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند
اوپن ای آی هم هک شد
تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی
ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاهها در مقاطع مختلف
اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران
فراخوان اولویتهای پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد
کلاسهای دانشگاههای غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار میشود
روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران
«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق
آیا «الگوریتمها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال
لیگهای صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی میشود
عرضه دستاوردهای شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاه فناوریهای پیشرفته چین
تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاقمدار و پاسخگو به نیازهای جامعه
هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا
نخستین اختراع کشور در زمینه سلول زیستی خورشیدی
ورود بیش از ۷۵۰ هزار دانشجوی جدید به دانشگاهها در مقاطع مختلف
فرصت مجدد شرکت در آزمون دکتری تخصصی و پژوهشی علوم پزشکی ۱۴۰۵ فراهم شد
نتایج المپیاد علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور اعلام شد
تأکید رئیس دانشگاه تهران و سفیر پاکستان بر تقویت دیپلماسی علمی
تصویر وایرال شده از سرباز اوکراینی
کلاسهای دانشگاههای غیردولتی غیرانتفاعی حضوری برگزار میشود
فراخوان اولویتهای پژوهشی و فناوری سازمان سنجش آموزش کشور منتشر شد
اوپن ای آی هم هک شد
«انسان و حیوان»؛ گفتگوی کشیشی مسیحی و روحانی مسلمان درباره اخلاق
هوش چینی در یک وب سایت دولتی آمریکا
وزیر آموزش و پرورش: دریافت وجه هنگام ثبتنام مدارس دولتی ممنوع است
دلیل تأخیر در بازنگری نقشه جامع علمی از زبان دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی
لیگهای صنعتی ربوکاپ از سال آینده راه اندازی میشود
روایت ۲۰۰ شب استقامت تاریخی در ایران
تأکید بر پرورش نسلی دانا، اخلاقمدار و پاسخگو به نیازهای جامعه
اعلام ۱۰ اولویت پژوهشی برای اتصال ریلی چین به اروپا از مسیر ایران
دلتنگ لبخند آقای شهیدیم...
بارش بیشتر باران باعث از بین رفتن خشکسالی میشود؟
عرضه دستاوردهای شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاه فناوریهای پیشرفته چین
صدرنشینی پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی در بین مراکز تحقیقات پزشکی
لغو ممنوعیت انتقال دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی
برگزیدگان بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران معرفی شدند
راویان جنگ رمضان در رادیو صبا تجلیل میشوند
انیمیشن ایرانی «سفینه نجات» امیدبخش است
اولین پرواز مداری «استارشیپ» به تعویق افتاد
دارویی که تمام نشانگرهای سرطان را از بین برد
امام حسن عسکری(ع) چگونه شیعه را برای عصر غیبت آماده کرد؟
تغییر کتابهای درسی پایه اول؛ از فارسی تا ریاضی
روایت پدر آیت الله شبیری زنجانی از آثار منع زکات و قحطی زنجان
آیا «الگوریتمها» ما را از نو می سازند!؟ چالش انسان عصر دیجیتال
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.