به گزارش ثریا دو محقق متخصص در مسائل مربوط به صداقت علمی می‌گویند که داده‌های کاتالوگ بیش از ۱۰۰ آنتی‌بادی فروخته شده توسط شرکت خدمات تحقیقاتی و تجهیزات آزمایشگاهی ترمو فیشر ساینتیفیک (Thermo Fisher Scientific) حاوی تصاویری است که ظاهرا دستکاری شده‌اند.

به نقل از نیچر، محققان یافته‌های خود را به صورت آنلاین در یک پایگاه داده ثبت کرده‌اند که شامل ۱۲۷ «تصویر مشکل‌ساز» مرتبط با آنتی‌بادی‌های این شرکت می‌شود. مشکلات مربوط به تصاویر که برای نشان دادن کیفیت و عملکرد آنتی‌بادی‌ها در کاتالوگ گنجانده شده‌اند، از تغییرات جزئی که باعث زیباتر شدن تصاویر می‌شوند تا تغییرات گسترده‌ای که صحت داده‌ها را زیر سوال می‌برند، متغیر است. این بررسی توسط ریس ریچاردسون، یک دانشمند علوم فراشناختی در دانشگاه نورث وسترن در اوانستون، ایلینوی، رهبری شد. کارآگاهان علمی، دستکاری‌های متعددی را در تصاویر مقالات علمی منتشر شده کشف کرده‌اند، اما جدیدترین اکتشافات، اولین مجموعه از مواردی هستند که در کاتالوگ فروشندگان یافت می‌شوند. تغییر تصویر لزوما به معنای نقص محصولات اصلی نبوده است.

آنتی‌بادی‌ها که مولکول‌های زیستی Y شکل تخصصی هستند، ابزاری حیاتی برای محققان علوم زیستی به شمار می‌روند که از آنها در آزمایش‌ها برای اتصال به پروتئین‌های خاص و ردیابی آنها استفاده می‌کنند. اما برای دهه‌ها، دانشمندان از کیفیت و عملکرد آنتی‌بادی‌های تهیه شده از تأمین‌کنندگان تجاری شکایت داشته‌اند و آن را بحران عدم اطمینان می‌نامند. یک بررسی در سال ۲۰۲۳ بر روی ۶۱۴ آنتی‌بادی تجاری نشان داد که بیش از نیمی از آنها طبق مشخصات اعلام شده عمل نمی‌کنند.

سندی پوند، مدیر ارشد ارتباطات ترمو فیشر، مستقر در والتام، ماساچوست، می‌گوید: ما این موضوع را جدی می‌گیریم و یک بررسی داخلی جامع را آغاز کرده‌ایم. از این پس، در جایی که تصویر اصلی وجود ندارد یا در دسترس نیست، ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که کاربران وب‌سایت مطلع شوند که تصاویر آنتی‌بادی ممکن است برای ارائه و وضوح در وب‌سایت بهینه شده باشند.

از زمانی که کارآگاهان یافته‌های خود را به صورت آنلاین منتشر کردند، برخی از محققان این سوال را مطرح کرده‌اند که آیا شرکت‌ها محصولات خود را به دقت اعتبارسنجی نمی‌کنند و بنابراین در بحران عدم اطمینان از آنتی‌بادی نقش دارند یا خیر. جنیفر بیرن، محقق سرطان در دانشگاه سیدنی استرالیا، می‌گوید: من نمی‌توانم جلوی این احساس را بگیرم که در برخی سطوح، این موضوع به طور بالقوه نشان‌دهنده برخی کاستی‌های خود معرف‌ها است. با این حال، دیگران می‌گویند احتمالا هیچ ارتباطی وجود ندارد. کارل لافلام، دانشمند ارشد برنامه «توصیف آنتی‌بادی از طریق علوم باز» که برنامه‌ای است که آنتی‌بادی‌های فروخته شده توسط فروشندگان تجاری، از جمله ترمو فیشر را آزمایش می‌کند، می‌گوید: پاسخ من منفی خواهد بود. بحران عدم اطمینان از آنتی‌بادی سال‌هاست که وجود دارد و دلیل آن برخی تصاویر ظاهرا تغییر یافته در وب‌سایت یک شرکت نیست.

بحران عدم اطمینان

سال گذشته، بازار جهانی آنتی‌بادی بیش از ۲۵۰ میلیارد دلار آمریکا ارزش داشت و صدها شرکت در مجموع بیش از هفت میلیون آنتی‌بادی می‌فروختند. کاتالوگ ترمو فیشر به تنهایی شامل بیش از ۲۵۰ هزار آنتی‌بادی اولیه است.

شرکت‌ها برای تبلیغ و اعتبارسنجی عملکرد آنتی‌بادی‌های خود، داده‌های پشتیبانی را به کاتالوگ‌های خود اضافه می‌کنند. این داده‌ها شامل آزمایش وسترن بلات می‌شود که با استفاده از روشی انجام می‌شود که در آن پروتئین‌ها در یک مخلوط تشخیص داده می‌شوند. در این روش از آنتی‌بادی‌ها برای «برچسب‌گذاری» مؤثر پروتئین‌های خاص با اتصال انتخابی به آنها استفاده می‌شود. اگر یک آنتی‌بادی آنطور که باید عمل کند، یک پروتئین به عنوان یک باند مجزا در آزمایش ظاهر می‌شود. اتصال ضعیف و کم‌گزینش آنتی‌بادی می‌تواند منجر به باندهای متعدد یا لکه‌های فازی شود.

چند هفته پیش، شولتو دیوید، زیست‌شناس مولکولی متخصص در مسائل مربوط به صداقت در تحقیقات مستقر در آکسفورد، انگلستان، در حال جستجوی وسترن بلات یک پروتئین در یک رده سلولی خاص بود که به طور اتفاقی به یک تصویر عجیب در کاتالوگ ترمو فیشر برخورد کرد. دیوید می‌گوید چندین باند در آزمایش وسترن بلات، شکلی «موج‌دار» داشتند که «متمایز» بود. آن‌ها یکسان به نظر می‌رسیدند، اگرچه به نظر می‌رسید که وارونه یا چرخانده شده‌اند. او اضافه می‌کند که یک شکل خاص نباید به طور مکرر در وسترن بلات ظاهر شود، زیرا نشان می‌دهد که آنها احتمالا کپی، جابه‌جا و جای‌گذاری شده‌اند. او اضافه می‌کند: من فقط فکر می‌کردم که احتمالا این یک مورد خاص است. نظردهندگان در رسانه‌های اجتماعی واکنش نشان دادند و بسیاری از آن‌ها ناامیدی خود را در مورد بحران عدم اطمینان از آنتی‌بادی ابراز کردند.

محققان دیگری در عرض یک هفته، ۱۰۵ تصویر ظاهرا تغییریافته دیگر را شناسایی کردند. برخی شامل نوارهای پروتئینی تکراری بودند. تصویر پس‌زمینه بیش از ۲۰ مورد به صورت دستی «رنگ‌آمیزی» شده بود تا رگه‌ها یا نقص‌ها پنهان شود. با این حال، قابل توجه‌ترین آنها، ۵۰ لکه جداگانه بود که پس‌زمینه‌های بصری یکسانی داشتند. این محقق می‌گوید که امکان ندارد که این همه تصویر همگی پس‌زمینه یکسانی داشته باشند.

اعتبارسنجی داده‌ها

چه کسی مسئول تغییرات ظاهری است؟ مشخص نیست. لکه‌های وسترن در کاتالوگ ترمو فیشر شامل خط اعتباری برای شناسایی محققی که آنها را ایجاد کرده است، نیستند. پوند می‌گوید تصاویر به صورت داخلی و توسط اشخاص ثالث تولید می‌شوند و ترمو فیشر به عنوان بخشی از بررسی داخلی خود، منشأ تصاویر مورد نظر را بررسی می‌کند.

کارآگاهانی که با نیچر صحبت کردند، می‌گویند که به نظر می‌رسد بسیاری از تغییرات در تصاویر عمدا با ابزارهایی مانند ادوبی فتوشاپ انجام شده است. ریچاردسون می‌گوید برخی جزئی هستند و ممکن است صرفا برای «زیباتر نشان دادن» تصویر در نظر گرفته شده باشند، اما ما تا زمانی که نسخه اصلی را نداشته باشیم، نمی‌توانیم مطمئن باشیم.

دیوید می‌گوید اگرچه تصاویر کاتالوگ تبلیغاتی هستند و نه ارقامی در یک مقاله علمی که ادعا می‌شود یک کشف تجربی را اثبات می‌کند، اما همچنان باید مطابق با استانداردهای علمی باشند.

برخی از تغییرات ظاهری، مانند خطوط موج‌دار تکراری که دیوید برای اولین بار برای آنتی‌بادی به نام MA5-12557 مشاهده کرد، دانشمندان را گیج کرده است. لافلام می‌گوید آن آنتی‌بادی به خوبی کار می‌کند، بنابراین نیازی به جعل هیچ داده‌ای نبود. این بهترین آنتی‌بادی در کل کاتالوگ آنتی‌بادی‌های تجاری است.

ریچاردسون می‌گوید امیدوار است که عمومی کردن پایگاه داده تصاویر، تولیدکنندگان آنتی‌بادی را تحت فشار قرار دهد تا در اعتبارسنجی‌های خود کوشاتر باشند. با این حال، در کوتاه‌مدت، هنوز هم وظیفه بررسی عملکرد آنتی‌بادی‌های آنها بر عهده محققان است. او می‌گوید: برای این منظور، واقعا هیچ کار بهتری وجود ندارد که بتوانید انجام دهید، جز اینکه خودتان آنها را آزمایش کنید و خودتان آنها را اعتبارسنجی کنید.