به گزارش ثریا در هفته‌ای که گذشت آیت الله محسن اراکی، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در صدر هیئتی متشکل از نخبگان و صاحب نظران شیعه و اهل‌سنت ایران به دعوت رئیس جمهور قزاقستان به منظور شرکت در ششمین اجلاس بین‌المللی رهبران ادیان و مذاهب سنتی به این کشور سفر کرده بود. وی به عنوان یکی از دو نماینده جهان اسلام به همراه رئیس جامعةالأزهر به این اجلاس دعوت شده بود. برای اطلاع از چگونگی برگزاری و استقبال از این اجلاس و همچنین پیشنهادات نمایندگان جهان اسلام در این نشست گفتگویی با آیت الله اراکی انجام دادیم که در ادامه می خوانید؛

*در ابتدا بفرمایید حضور در اجلاس جهانی رهبران ادیان و مذاهب سنتی  با چه هدفی صورت گرفت و چه نتایجی حاصل شد؟

کشور قزاقستان بزرگ‌ترین کشور در بین کشورهای آسیای میانه‌ای است که جزو کشورهای اسلامی به شمار می‌روند. این کشور بعد از فروپاشی شوروی به استقلال رسید و به شکلی محور این کشورهای آسیای میانه را دارد به لحاظ اینکه از جهات متعدد بر آن کشورها برتری دارد؛ زمینش گسترده‌تر است، جمعیتش بیشتر است، وضعیت اقتصادی‌اش بسیار بالاتر است و در زمینهٔ مسائل اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشور پیشرویی است. به‌هرحال می‌دانید که پذیرای نشست آستانه بود، نشست سران سه کشور روسیه و ایران و ترکیه در رابطه با مسائل سوریه بین خودشان. لذا جایگاه ویژه‌ای است که این کشور دارد.

چند سالی است که رهبر این کشور یعنی آقای نور سلطان نظر بایف، اقدام به برگزاری نشست‌های گفتگوهای بین المذاهبی و بین الادیانی می‌کند و این نشست ششمین نشست آن‌ها بود. تقریباً از اوایل استقلال کشور قزاقستان بعد از فروپاشی شوروی و رسیدن آقای نظربایف به ریاست جمهوری این برنامه را دنبال کردند و امسال ششمین اجلاس رهبران ادیان جهان در اینجا تشکیل شد. از ما هم دعوت کردند، شخص رئیس‌جمهور از بنده دعوت به عمل‌آورده بود و البته از بعضی از شخصیت‌های دیگر ما هم دعوت کرده بودند که نمایندگانشان حاضر بودند و با توجه به جایگاه این کشور و با توجه به اهمیت این نشست از همه رهبران مذهبی دنیا دعوت می‌شود. از شخص پاپ دعوت می‌شود که نماینده او شرکت کرده بود، از رئیس جامعه الازهر و امام جمعه الازهر شخصیت بزرگ جهان اسلام و جهان اهل سنت آقای شیخ الازهر علامه احمد الطیب دعوت‌شده بود، از بسیاری از سران مذهبی جهان دعوت‌شده بود. حضور ما ضرورت داشت؛ زیرا آن‌ها دو نفر را به‌عنوان نمایندگی از مسلمین معرفی کردند؛ یکی آقای احمد الطیب که شیخ الازهر است و یکی هم بنده لذا حضور ما حضور اساسی و بنیادین بود.

*محور سخنرانی شما در این اجلاس چه بود و چه بازخوردی داشت؟

الحمد لله در این نشست هم بنده سخنرانی کردم، هم ارتباطات نسبتاً خوبی باشخصیت‌های شرکت‌کننده برقرار شد. در سخنرانی مطالب مهمی مطرح شد؛ به دلیل اینکه محور سخنرانی بنده مسئله تروریسم و ضرورت تلاش رهبران مذهبی همه ادیان جهان برای مقابله با تروریسم بود، یکی مسئله ضرورت تعریف تروریسم بود و دیگری ضرورت عدم خلط بین تروریسم حقیقی و جنبش‌های آزادی‌بخش مردمی و تأکید بر اینکه تروریسم هم یک‌شکل ندارد و تروریسم مسلح تنها یک نوع از انواع تروریسم است. ما تروریسم فرهنگی داریم، تروریسم اقتصادی داریم، تروریسم سیاسی داریم و یکی از اقسام تروریسم هم تروریسم نظامی و تروریسم مسلح است. همچنین تبیین کردم که شاید خطر بعضی از این انواع تروریسم از تروریسم مسلح بیشتر باشد. بیان کردم که ما امروز با تروریسم فرهنگی مواجه هستیم، بعضی از کشورها تلاش دارند فرهنگ سایر ملت‌ها را نابود کنند، تهاجم فرهنگی به هویت ملت‌ها و فرهنگ ملت‌ها انجام می‌دهند و این خود نوعی تروریسم فرهنگی است و باید در برابر آن ایستاد.

ما تروریسم اقتصادی هم داریم؛ امروز بعضی از کشورها به‌ویژه آمریکا اقدام به تحریم ملت‌ها می‌کند که اختصاصی هم به ما (ملت ایران) ندارد، با بعضی از کشورها و ملت‌های دیگر جهان به همین شکل معامله می‌کند؛ نسبت به هر کشوری که سیاستش با آن کشور منطبق نباشد اقدام به تهاجم اقتصادی می‌کند. تحریم می‌کند؛ نه‌تنها تحریم نقل‌وانتقال پولی بلکه حتی تحریم غذا و دارو و سایر انواع تحریم‌ها را بر بسیاری از ملت‌ها تحمیل می‌کند و این هم نوعی تروریسم بسیار خطرناکی است که امروز باید در برابر آن ایستاد و مقابله کرد.

همچنین اشاره به تروریسم سیاسی کردم؛ همین‌که کشوری بخواهد اقدام کند و کشورهای دیگر را به قطع رابطه سیاسی با یک کشور معینی وادار کرده و آن‌ها را مجبور کند که روابط سیاسی خودشان را با یک کشور معینی به دلیل اینکه سیاست‌های آن کشور با سیاست کشور محاصره‌کننده سازگار نیست به‌صرف اینکه عدم تطابق دیدگاه‌های سیاسی وجود دارد، اقدام به تحمیل قطع رابطه سیاسی با آن کشور بر کشورهای دیگر کنند. این تحمیل خطر بسیار بزرگی است و این نوعی تروریسم سیاسی است که باید جلوی این تروریسم سیاسی را گرفت.

البته یک نوع تروریسم هم تروریسم نظامی است که بحمدلله جمهوری اسلامی نخستین کشوری است که در رابطه با مقابله با این تروریسم بیشترین و مهم‌ترین گام‌ها را برداشته است و بهترین اقدامات را انجام می‌دهد و موفق‌ترین دستاوردها را در این رابطه داشته است. این بخشی از صحبتم بود و بازهم پیشنهاد کردم که این کنفرانس با توجه به اهمیتش اکتفا به سخنرانی‌های شرکت‌کنندگان و رهبران مذهبی جهان نکند، بلکه خوب است اقداماتی در رابطه با عملیاتی کردن برنامه‌ها و پیشنهادهایی که در کنفرانس مطرح می‌شود انجام بگیرد. از سوی بنده تشکیل یک کمیته اجرایی دائمی برای پیگیری پیشنهادهایی که در این کنفرانس مطرح می‌شود، پیشنهاد شد. همچنین تشکیل کمیته‌ای جهت پیگیری مسائل مختلف جهان و درگیری‌های مذهبی و کمک در جهت کاهش تنش‌های مذهبی در نقاط مختلف جهان با استفاده از نفوذ رهبران مذهبی؛ به دلیل اینکه تقریباً از همه مذاهب شرکت کرده بودند.

به‌هرحال هم از جامعه اسلامی و مذاهب اسلامی شیخ الازهر بود، این‌جانب به‌عنوان نمایندۀ بخش دیگر از جهان اسلام دعوت ‌شده بودم، از جهان مسیحیت سران کلیساهای معروف مسیحی چه کلیسای کاتولیک، چه کلیسای ارتدکس و سایر جریان‌های مهم جهان مسیحیت رهبران یا نمایندگان آن رهبران حضور داشتند از ادیان دیگر وزیر دین یهود یا اودیسم و سایر گرایش‌های دینی در سراسر جهان، نمایندگان بزرگشان حضور داشتند.

به‌هرحال با توجه به حضور این شخصیت‌ها و رهبران بانفوذ دینی خوب است که از درون این کنفرانس یک کمیته‌ای شکل گرفته و با استفاده از نفوذ رهبران مذهبی جهان در حل مشکلات بعضی از کشورها تلاشی صورت بگیرد بالأخص میانمار؛ من مخصوصاً مسئله میانمار را مطرح کردم. گفتم اگر رهبران مذهبی تلاش کنند می‌توانند در حل مسئله میانمار یا حداقل در کاهش فشاری که بر مسلمین آنجا اعمال می‌شود، نقش ایفا کنند. بحمدلله این صحبت‌ها با استقبال حاضران روبرو شد و تعدادی از این حاضران بعد که با من صحبت کردند این مسائل را تائید می‌کردند.

مخصوصاً مسئله میانمار را مطرح کردم و گفتم اگر رهبران مذهبی تلاش کنند می‌توانند در حل مسئله میانمار یا حداقل در کاهش فشاری که بر مسلمین آنجا اعمال می‌شود، نقش ایفا کنند

به‌هرحال به نظر بنده، حضور ما حضور موفقی بود. بعد از کنفرانس هم دیداری با آقای رئیس‌جمهور و بعد دیداری با رئیس مجلس سران که مدیریت این مجموعه را بر عهده داشت داشتم و بعد هم دیدار مفصلی با مفتی قزاقستان داشتیم که مسائل مختلفی بین ما مورد گفتگو قرار گرفت؛ با بسیاری از شخصیت‌های دیگری که در کنفرانس حضور داشتند، به‌طور جنبی صحبت کردیم. لذا فرصت خوبی بود و امیدواریم که ان‌شاءالله این گفتگوها و این تلاش‌ها در رسیدن به مسیر تحقق اهداف اسلام، در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی و توصیه‌های مقام معظم رهبری و رهنمودهای حضرت امام رضوان‌الله تعالی علیه باشد.

*در دیدار با رئیس جمهور قزاقستان چه نکاتی مطرح شد؟

در این بین با جناب آقای نظربایف رئیس جمهور قزاقستان که ضیافت شامی برای ما و میهمانان ترتیب داده بودند دیداری داشتیم. در این گفتگو بر دو سه مطلب تأکید کردیم؛ اولاً تشکر کردیم که این‌ همه زحمتی که کشیده بودند و این ‌همه هزینه‌ای کرده بودند و اینکه ایشان چنین اهتمامی به مسائل جهانی، مسائل صلح جهانی، مسائل امنیت جهانی دارند. دوم اینکه ما علاقه‌مندیم که روابط ما با کشور قزاقستان فعال‌تر شود؛ ما این آمادگی را داریم و اینکه دو کشور ما همواره با هم دوست بودند و روابط همیشه یک روابط خوبی بوده و می‌شود این روابط را بیش از این گسترش داد و مخصوصاً نسبت به مسئله روابط دینی و همکاری‌های دینی فی‌مابین کشور ما و کشور قزاقستان مطالبی را طرح کردیم.