کد خبر: 32972
ف
چرا هایدگر هم‌تراز ارسطو و افلاطون است؟
در بزرگی مارتین هایدگر، شکی نیست، اما تفسیر نظریات او با سنت فلسفه صدرایی و به خصوص عرفان ابن عربی قابل تامل است. برجستگی این متفکر بزرگ قرن بیستم در افق تاریخی ما ایرانیان و به طور کلی بشر قرن بیست ویکم، بی‌حکمت نیست.

به گزارش ثریا در فلسفه ارسطویی مسئله حقیقت، بر اساس مفهوم مطابقت توضیح داده شده است. حال چه مطابقت عین با ذهن چه ذهن با عین. هر چند این مطابقت که پایه نظریه معرفت یعنی باور صادق موجه می‌باشد، در دوره ای به دلیل تغییر ارزش معرفت از یقین به فهم به حاشیه رانده شد. توضیح کوتاه اینکه توجیه در دورانی که شک‌گرایی رواج داشت به یقین دلالت داشت اما در دورانی تعریف معرفت به معنای لوگوس یعنی توضیح و تبیین بود که زمین تا آسمان با توجیه متفاوت است، در واقع توانایی ارائه یک لوگوس بیشتر به استادی در یک مهارت و تخنه شبیه بود.  

هایدگر معتقد است در اینجا مطابقت دو مرحله دارد، مرحله تصور، یعنی ما از اشیا تصوری داریم که با شی مطابقت دارد، و مرحله تصدیق، یعنی گزاره و حکم باید با ما به ازاء مطابقت داشته باشد یعنی ملاکی پیشاپیش برای تطبیق در نظر داشته باشیم.

به باور مارتین هایدگر، ما پیش از مطابقت، حداقل دو پیش‌فهم داریم (فهم به معنای هایدگری یعنی مواجهه عملی پیشینی با جهان-اشیا-دیگران) پیش فهم اول: نیازمند آنیم که تصوری از شی داشته باشیم، به عبارت دیگر چه چیزی حدود و ثغور «شی‌بودن» شی را توضیح می‌دهد، لذا بحث از شی در توجیه مفهوم مطابقت دخیل است، به بیان ساده‌تر همواره این ما هستیم که با معیاری از فهم-درگیری- نحوه بودگی‌مان، «شی‌بودن» شی، را پیشاپیش می‌پذیریم و بر اساس آن، به دنبال انطباق، تصورات و تصدیقات ذهنی  با عین هستیم.

پیش فهم دوم : از طرف دیگر معیار و ملاک مطابقت، عین و ذهن می‌باشد، آیا آنچه که با ملاک ساینس منطبق است، حقیقت است؟ یا آنچه که با متن مقدس منطبق است، حقیقت است؟ یا آنچه که با برهان عقلی منطبق است، حقیقت است؟ همانطور که ملاحظه می‌کنید، مرادمان از ملاک مطابقت در طول تاریخ مدام متحول می‌شود.

وقتی ما می‌پذیریم که حقیقت، یعنی مطابقت ذهن با عین یا برعکس، پس ناحقیقت یعنی عدم مطابقت یعنی، عدم مطابقت گزاره الف با شی یا برعکس. منظور از مطابقت، یعنی گزاره الف بازنمایی‌گر یا حکایت‌گر، صادقی از شی می‌باشد. به تعبیری بهتر، شی خود را در گزاره الف، مکشوف می‌کند. توجه داشته باشید، هر گزاره‌ای، از جمله گزاره  الف، همواره، همان‌طورکه توضیح داده شد، حداقل با دو پیش فهم شکل می‌گیرد، ملاک شی‌بودن و معیار مطابقت، که از آن می‌توان تحت عنوان تفکر حصولی یاد کرد.

هایدگر برای گریز دازاین (هستی آنجایی نه اینجایی) از این پیش‌فهم، راه مفر را با بیان نظریه حقیقت خویش تکمیل می‌کند. او از ورود شی و دازاین به حوزه گشودگی سخن می‌گوید، بدین معنی که، نوعی نسبت میان دازاین و شی وجود دارد که در قالب گزاره تحقق می‌یابد، که گزاره محصول این نسبت است، نه فاعل این نسبت. بلکه محصول این گشودگی است ( اشاره به نفی گزاره با همان دو پیش‌فهم) 

دازاین آن موجودی است که با قرار در حوزه گشودگی، می‌تواند از ورود اشیا به این حوزه پرسش کند، منظور نظر وی از گشودگی یعنی : دازاین با فهم به نحوه  بودن خویش در جهان، با ادراک اینکه خود را در میان موجوداتی می‌یابد، که این موجودات خود را، به صورت کلیتی مطرح می‌کنند. اما درک این کلیت موجودات، آنچنان که فی‌الواقع هست، ممکن نیست، به همین دلیل دازاین را  با عدم روبرو می‌کند. وقتی دازاین از زندگی روزمره یا از موجودات، ملول می‌شود، کلیت همه چیز تهی می‌شد. لذا با عدم رویارو می‌شود. حالت - اتمسفر - نحوه بودنی بر وی حاکم می‌شود، که هایدگر آن را «خشیت» می‌نامد. 

خشیت نوعی ترس و واهمه از امری نامتعین، اما در عین حال توجه  همراه با واهمه، از «چیزی بودن عدم» داشتن است. در این حالت، دازاین عدم را منکشف می‌کند و از خودیت خود تهی شده و کلیت موجودات - «همه چیز» بی چیز می‌شود. در این حال دازاین با جهان به عنوان یک کل مبهم، مرتبط می‌شود. این ابهام چنان فراگیر می‌شود، که هیچ باقی نمی‌گذارد، غیر از آشکارشدن عدم.  لذا کلیت موجودات که حجاب حضور عدم بود، هیچ می‌شود. به تعبیر هایدگر، عدم، موجودات را می‌عدمد، هیچ می‌هیچد! با اشاره به این نکته که، وجود همواره در «تعین» متعین می‌شود و وجود بی‌تعین با عدم، یکی است.

هایدگر از این ساختار وجودی دازاین تعبیر به استعلا می‌کند، چراکه، اگر دازاین، با عدم هیچ مواجهه‌ای نداشت، نه می‌توانست با خودش ارتباط برقرار کند، و نه با موجودات دیگر، به عبارت دیگر این برون‌ایستایی دازاین، موجب فهم، ممکن بودن، نسبت‌های دیگر خویش، با خود و موجودات می‌شود.  دازاین درک می‌کند که، واقع بودگی او، این وضعیت او، این نسبت او، یگانه نسبت، نیست. «عدم» از نگاه بدیع هایدگر، در جایگاهی قرار می‌گیرد که، به هر موجودی از جمله دازاین مجال «وجود» می‌دهد.

حال با قرار دازاین در حوزه گشودگی، یعنی حالت وجودی خشیت، اشیا خود را به صورت آزاد از جهان دازاین- پیش فهم تصوری، برای دازاینی که،  آزاد از جهان خویش- پیش فهم ملاک تصدیقی، به ظهور می‌رساند، (اشاره به دو پیش فهم مذکور در اول متن). بنابراین دازاین با گشودگی و در گشودگی، به «حقیقت» می‌رسد. ملاحظه می‌شود که برای هایدگر حقیقت و گشودگی و آزادی با دازاین، چگونه مرتبط می‌شود. 

حقیقت نزد هایدگر، همچون معیار مطابقت غافل از وجود و محدود در معرفت شناسی نیست. بلکه حقیقت از طرفی با وجود ارتباط دارد، یعنی انکشاف وجود، و از طرف دیگر، خود انکشاف وجود، از طریق دازاین و به واسطه دازاین، ظهور و بروز می‌کند. مفهوم حقیقت به معنای صدق و ناحقیقت به معنای کذب رنگ باخته چراکه، وجه ظهور حقیقت به کناری نهاده شده، و مواجهه حضوری با خود حقیقت رخ داده است. هایدگر در رساله منشا اثر هنری بیان می‌کند که ،حقیقت در عین آنکه خود را منکشف می‌کند، در همان حال، وجهی از ظهورش در خفا و پوشیدگی، سکونت دارد. به عبارت دیگر، همواره هر وجه ظهوری از وجود، در دلش خفا و پوشیدگی، از وجوه دیگر را، به همراه دارد. 

پس چگونه است که وی از "گشودگی_رسیدن" دازاین، به «حقیقت وجود» سخن می‌گوید نه وجه ظهور وجود و در خفاماندن وجه دیگر؟ هایدگر، رسیدن به حقیقت را، منوط به ورود به حوزه گشودگی، می‌داند. نه محصور ماندن دازاین همچنان در جهان خویش، لذا این بیان وی در رساله منشا اثر هنری، معطوف به قبل از ورود دازاین به حوزه گشودگی یعنی، همان نسبت عادی وی با وجود یا به بیان بهتر وجه ظهور وجود یعنی موجودات، در جهان دازاین می‌باشد. 

در بزرگی مارتین هایدگر، به هیچ وجه من الوجوه شکی نیست، اما تفسیر نظریات او با سنت فلسفه صدرایی و بخصوص عرفان ابن عربی قابل تامل است، وقتی از نقش دازاین در انکشاف وجه وجود، یا با قرار در گشودگی، مواجهه‌اش، با حقیقت وجود، چگونگی رد نظریه مطابقت ارسطویی، برجسته‌کردن نقش انسان - که مستحضرید در عرفان، هستی از طریق انسان کامل، خلق می‌شود و انسان کامل، با نیمی مادی و نیمی مجردبودنش، رابط میان خالق و مخلوق است و... سخن می‌گوید، باکمی تاویل و تفسیر می‌توان شباهت‌های بسیاری را ملاحظه کرد. لذا برجستگی این متفکر بزرگ قرن بیستم در افق تاریخی ما ایرانیان و بطور کلی بشر قرن بیست و یکم، بی‌حکمت نیست.

منبع: فارس


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

فراخوان استادان جهت موافقت با بیانیه لزوم بازنگری در دکترین هسته‌ای

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

دانشگاه باید از پارادایم «مدرک‌گرایی» به سمت «مهارت‌محوری» حرکت کند

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی

میزبانی محوطه تئاتر شهر از مجلس تعزیه شهادت حضرت زهرا (س)