کد خبر: 33386
ف
فلسفه برای تسهیلگران فبک؛ آری یا خیر؟
فائزه رودی فعال حوزه فبک گفت: برنامه‌ فلسفه برای کودکان با دوشیوه در ایران مرسوم است؛ یکی شیوه‌ لیپمن و دیگری شیوه‌ اسکار برنی‌فیه. در شیوه لیپمن تسهیلگر فبک حتماً باید واجد دانش فلسفی باشد.

به گزارش ثریا بحث درباره‌ اینکه آیا فلسفه‌دانی یا فلسفه‌خوانی برای تسهیلگران فبک ضروری است یا نه؟ نیاز به دو مقدمه دارد. مقدمه‌ نخست آن شیوه‌هایی است که در ایران تحت عنوان فلسفه برای کودکان رایج است و بر مبنای همان هم تسهیلگرانی تربیت می‌شوند. مقدمه دوم تعریف‌هایی است که از فلسفه در این برنامه‌ها مبنا گرفته شده است. این دو مقدمه نتایجی را در ساختار تعلیم و تربیت کودکان به وجود آورده که عدم توجه به آن نمی‌تواند به تحقق ساختارهای نوین آمورش‌های فلسفی برای کودکان منجر شود.

فائزه رودی دانشجوی دکتری فلسفه و از فعالان حوزه فلسفه برای کودکان در خصوص تبیین وضعیت فلسفه برای کودکان و توجه به ضرورت ها گفت: برنامه‌ فلسفه برای کودکان با دو شیوه در ایران مرسوم است؛ یکی شیوه‌ متیو لیپمن بنیان‌گذار فبک و دیگری شیوه‌ اسکار برنی‌فیه. فعلاً از سایر شیوه‌ها می‌گذریم که ممکن است زیرمجموعه‌ این دو شیوه باشند یا حتی شیوه‌ای جداگانه باشند. در این دو شیوه فلسفه به معناهای خاص خودش به کار رفته است و نمی‌شود بدون دانستنِ اینکه کدام شیوه اجرا می‌شود درباره‌ نیاز تسهیلگر به فلسفه دانستن یا فلسفه ندانستن حکم قطعی داد.

وی افزود: زمانی که فلسفه برای کودکان وارد ایران شد، با لیپمن معرفی می‌شد و تقریباً هر کجا مطلبی درباره‌ فبک می‌خواندی با این تجربه‌ لیپمن شروع می‌شد که دانشجویانش بر سر موضوعی دعوا می‌کردند و دست آخر نیز نه تنها به توافق نمی‌رسیدند، بلکه به حرف یکدیگر نیز گوش نمی‌کردند. ایده‌ای در ذهن لیپمن جرقه زد که آموزش تفکر باید از کودکی آغاز شود. پس از چند سالی که از ماجرای ورود لیپمن و شیوه‌اش به ایران گذشت، برخی از استادهایی که در این حوزه فعال بودند و پژوهش‌هایی داشتند، کارگاه‌های اسکار برنی‌فیه را، در فرانسه، شرکت کردند. با تجربه‌ای که از کارگاه‌های اسکار داشتند به ایران برگشتند. کارگاه‌ها و سخنرانی‌هایی درباره‌ شیوه‌ اسکار برگزار شد. به مرور زمان اما توجه به این تفکیک از میان رفت. شاید بتوان گفت بعضی از سردرگمی‌هایی که در این برنامه تسهیلگران دچارش شدند از همین جا آب می‌خورد.

رودی درباره جایگاه فلسفه در برنامه‌ فبک گفت: اگر شیوه‌ لیپمن را دنبال کنیم، حتماً و ضرورتاً تسهیلگر فبک باید فلسفه و منطق بداند. لیپمن برای ایده‌اش کتاب‌های داستانی نوشته است که به قول خودش پسِ‌پشت این داستان‌ها ۲۵۰۰ سال تاریخ فلسفه است. چگونه تسهیلگری فلسفه ناخوانده خواهد توانست به مفاهیمی پی ببرد که لیپمن در این داستان‌ها گنجانده است؟ چند سال پیش در تجربه‌ تسهیلگری‌ام بحث عدالت، قانون و انصاف بود. با پسرهای پنجم دبستان. یکی از آنها بحثی را در انداخت که دقیقاً بحث ارسطو در اخلاق نیکوماخوس بود. همان زمان با خودم فکر کردم اگر من ارسطو نخوانده بودم آیا متوجه می‌شدم سرنخ‌های این بحث کجاست؟ آیا اساساً به چشمم می‌آمد که این موضوع بحثی در فلسفه و مشخصاً در فلسفه‌ اخلاق است؟

این فعال حوزه فبک اضافه داد: در شیوه‌ اسکار اما بر فلسفه‌ورزی و روش فلسفی تأکید می‌شود. برای همین تسهیلگری که به این شیوه کار می‌کند می‌تواند از فلسفه به معنای آکادمیک چیزی نداند به معنای فلسفه‌ورزی اش، اما تبحر داشته باشد. شیوه‌ای که بارها در کارگاه‌هایِ ایزابل میلون، همسر اسکار به چشم دیده‌ام. (در کارگاه‌هایی که در ایران برگزار شده است) ایزابل می‌توانست حتی بدون ترجمه کردن صحبت‌های مخاطبش بگوید: تو پیش‌فرض داری! تو پاسخ را در ذهن‌ات داری! تو گوش نمی‌کنی! تو بیش از یک جمله پاسخ مرا دادی! در یک جمله بگو شفاف و واضح و روشن.

در ایران به سه شیوه کارگاه‌های تربیت مربی فلسفه برای کودکان برگزار می‌شود. از گروه‌های فرعی می‌گذریم که معمولاً زیر شاخه‌های همین سه شیوه هستند. خانم دکتر فرزانه شهرتاش ، پژوهشگاه علوم انسانی و دکتر یحیی قائدی در دانشگاه خوارزمی. دکتر شهرتاش شیوه‌شان کاملاً مشخص است؛ یادگیری «فلسفه برای کودکان» با الگوی لیپمن-شارپ. ایشان کارگاه‌ها را به تنهایی خودشان برگزار می‌کنند. از این‌رو وقتی دوره‌های تربیت مربی می‌گذارند شرکت کننده‌ها می‌دانند باید کتاب‌های داستان را کار کنند. حتماً باید از راهنماها استفاده کنند و مهارت‌هایی که یاد می‌گیرند و ابزاری که استفاده می‌کنند در همین چارچوب است. در این شیوه به تسهیلگران سختگیری بسیار می‌شود به ویژه وقتی که قرار است با بچه‌ها اجرا کنند. اینکه سهم تفکر مراقبتی در این سختگیری‌ها چقدر می‌تواند باشد بحث جداگانه‌ای است. مربیان چنین کارگاهی که شیوه لیپمن را دنبال می‌کنند بی‌تردید باید فلسفه و منطق را به معنای آکادمیک‌اش بدانند. لیپمن در کتاب «کودکان و مهارت تفکر»، بارها ضرورت دانستن منطق و فلسفه را متذکر شده است. نکته مهم در کارگاه‌های دکتر شهرتاش همین است که مربی می‌داند دارد روش لیپمن را یاد می‌گیرد و همان را هم باید اجرا کند.

رودی گفت: پژوهشگاه علوم انسانی کارگاه‌هایشان را با استادهای متفاوت برگزار می‌کند. سرفصل‌هایی تعریف شده است که براساس همان از استادهایی که در آن سرفصل تخصص دارند دعوت می‌شود که کارگاه را برگزار کند. مبنای کار پژوهشگاه نیز لیپمن است. اما چون برخی از استادهای این گروه تجربه‌ شرکت در کارگاه‌های اسکار را داشته‌اند، شیوه‌های اسکار (مثلاً در استفاده از محرک) در برنامه‌هایشان دیده می‌شود. پژوهشگاه اما مبنای اصلی‌اش فلسفه برای کودکان به شیوه‌ لیپمن است. پس ضرورتاً و بر اساس مبانی برنامه لیپمن بر فلسفه‌خوانی و فلسفه‌دانی تسهیلگران تأکید می‌کند. تاکید دکتر قائدی (در دانشگاه خوارزمی) بر فلسفه‌ به معنای فلسفه‌ورزی و نه فلسفه‌ آکادمیک، دقیقاً از همین جا ناشی می‌شود که مبنای اصلی کار ایشان شیوه‌ اسکار برنی‌فیه است، البته ایشان به لیپمن هم بی‌توجه نیست، اما با شیوه‌ اسکار است که ما نیاز به فلسفه‌ آکادمیک نداریم. به این معنا است که پسرِ اسکار می‌تواند وسط دوچرخه‌ بازی‌اش بیاید و تسهیلگری کند.

وی تصریح کرد: بنابراین، بدون اینکه ارزش‌گذاری کنیم که کدام شیوه بر کدام برتری دارد، دانستن چند نکته برای تسهیلگران ضروری است. اگر می‌خواهید به شیوه‌ متیو لیپمن کار کنید دانستن فلسفه و منطق به معنای آکادمیک‌اش ضروری است. اگر می‌خواهید به شیوه‌ اسکار برنه‌فیه کار کنید شیوه و روش کافی است و شاید حتی خیلی به محتوا هم به معنای لیپمنی‌اش نیاز نداشته باشید.

وی در پایان گفت: نکته‌ دیگر اینکه به نظرم باید در برگزاری کارگاه‌های تربیت مربی این مرزها مشخص باشد و در عنوان کارگاه‌ها بیاید که بر اساس چه روشی است.  مشخص بودنِ این مرزها چند فایده دارد؛ نخست اینکه میان ترویج دهندگان فلسفه برای کودکان اختلافی پیش نمی‌آید، چون می‌دانند بر اساس مبانی متفاوت ادعا می‌کنند که فلسفه‌ آکادمیک برای فبک آری یا خیر! طبیعی است که از هر کدام این مبانی نتایج متفاوتی حاصل شود. دیگر اینکه مربیانی که از این کارگاه‌ها بیرون می‌آیند، دچار سردرگمی و پریشان خاطری نمی‌شوند. مهم‌تر اینکه یکدیگر را به نابلدی متهم نمی‌کنند و می‌پذیرند که دو شیوه‌ متفاوت است. اینگونه از فضای مقدس کردن یک شیوه و کوبیدن شیوه‌ دیگر، که با فضای فبک هم ناهمخوان است، بیرون می‌آیند. نکته‌ آخر اینکه همین تفاوت‌ها می‌تواند در سایر ظرایفی هم باشد که در اجرای این برنامه‌ها تسهیلگر باید به آن توجه کند.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح

ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد

تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه‌ حوزه های علمیه

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

حضرت زهرا(س)؛ از سوگواری تاریخی تا کنشگری در دفاع از امامت

امانت مشترک؛ مسئولیت شرعی شهروندان در حفظ اموال عمومی تا کجاست؟

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه

قرائتی: مسجد را اسیر هزینه‌های سنگین و تجمل‌گرایی نکنید

وقتی بدقولی از یک رفتار شخصی به مسئله‌ای اجتماعی تبدیل می‌شود

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

درخشش نخبگان ایرانی در مسابقات فناوری‌های پیشرفته بریکس‌؛ کسب ۹ مدال

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

هوش مصنوعی گوگل معمای ۹۰ ساله ریاضی را حل کرد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

رفع محدودیت مناطق ممنوعه برای تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

ابلاغ جدیدترین دستورالعمل پذیرش مستقیم دستیاری در ۶ رشته تخصصی

انتشار دفترچه سوالات و کلید اولیه آزمون پذیرش پزشکی از لیسانس ۱۴۰۵

اعلام نتایج نهایی کنکور سراسری تا پایان هفته جاری

مهلت ثبت‌نام آزمون متقاضیان اخذ پروانه کارشناسی رسمی دادگستری تمدید شد

فهرست دانشگاه‌های خارجی مورد تأیید وزارت علوم برای سال ۲۰۲۷ اعلام شد

آزمون تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی ۸ آذر برگزار می‌شود

فعالیت ۱۲ کمیته در حوزه علوم انسانی برای تحقق خیزش علمی

نقشه راه دانشگاه علوم پزشکی هوشمند برای کسب مرجعیت در آموزش دیجیتال

عامل هوش مصنوعی متا به جای کاربر تماس می‌گیرد

هوش مصنوعی بومی دانشگاه تهران در تشخیص گفتار فارسی از گوگل پیشی گرفت

برد پیت ۵۰ سال عقب می‌رود؛ بازی در نقش یک فلزکار در آسمان‌ها

ابداع یک آبنبات‌چوبی برای معاینه کودکان

جزئیات ثبت نام ۴ درس مجازی برای دانشجویان علوم پزشکی اعلام شد

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

تدوین برنامه اجرایی برای ورود با تأخیر نودانشجویان علوم پزشکی

امت پیامبر(ص) چگونه در ستم به دخترش همدست شدند؟

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

مدیرعامل انویدیا استعفا کرد

جایزه سزار افتخاری آکادمی فیلم فرانسه به نیکول کیدمن می‌رسد

«پرواز ۶۵۵» ده‌نمکی به تدوین رسید

رونمایی ناسا از قراردادهای جدید ۱۰ میلیارد دلاری خود

حضرت زهرا(س) موضوع فدک را به سطح «حق مسلمانان و مشروعیت حکومت» بردند

«پروانه الماس» بهترین فیلمنامه به «دختر پری‌خانوم» رسید

استوری هادی چوپان برای حضرت زهرا(س)+عکس

شهادت یک مامور فراجا در سیستان‌وبلوچستان

سرویس‌های مایکروسافت احیا شدند

نانوپوشش‌ها به کمک افزایش عمر لنت‌های ترمز آمدند

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

مویه حضرت علی (ع) بر پیکر زهرا (س) در نقاشی علی بحرینی