به گزارش ثریا سید جلالالدین آشتیانی در سوم فروردین ۱۳۸۴ از دنیا رفت. سه روز بعد، جسد بیجان وی را در خانهاش یافتند و طی مراسمی سوتوکور به خاک سپرده شد. این غربت، انعکاس زندگی گوشهگیرانه وی نبود. او زندگیاش را وقف فلسفه کرده بود و در این راه حتی از خیر تشکیل خانواده هم گذشت؛ در عوض مشغول تدریس، تالیف و تصحیح فلسفی بود. جلالالدین آشتیانی ترکیبی بود از شور فلسفی و گوشه نشینی علمی. این دو صفت متضاد، وضع خاصی را رقم میزد. این وضع با توجه به موقعیت فلسفه اسلامی در قرن اخیر، روشن و روشنتر میشود.
فلسفه اسلامی همواره به عنوان علمی رسمی شناخته میشد. با اینکه افرادی از اهل فقه نسبت به آن سختگیری داشتند، اغلب به عنوان وسیله شناخت محترم شمرده میشد و با فراز و فرودهایی که علاقهمندان میدانند، راه خود را میرفت.
اما حادثه مشروطه، طور دیگری این علم را آزمود. اینبار دیگر درمورد شایستگی فلسفه در بحث از الهیات پرسش نمیکردند؛ بلکه زندگی راهش را جدا کرد. در حالی که فیلسوفان سنتی با جوهر و عرض و وحدت و کثرت منزوی میشدند، زندگی پر تلاطم روی کاکل دیگران میچرخید. آنها اهل علم جدید، سیاست، اصحاب ادبیات و فقها بودند. وضع قوانین، اداره زندگی روزمره و رابطه دربار با مردم، طی بگومگوهای داغی پیگیری میشد و حتی وقتی دانشگاه تاسیس شد، در گوشهای از دانشکده معقول و منقول، کرسیهای محترمی هم به فلسفه اسلامی داده شد که در کنار فلسفه غرب تدریس شود تا مبادا کسی فکر کند ایرانیها فلسفهشناس بودهاند.
با ظهور مجتهدی که سخنرانیهایش ستونهای جامعه را میلرزاند، کمکم معلوم شد یک فلسفهخوانده میتواند نشان دهد که بحثهای حکمی از چه جنمی میتواند برخوردار باشد. امام خمینی(ره)، چه در حوزه علمیه و چه در حوزه عمومی حرفهای متفاوتی داشت. این فضای جدید امکان میداد کسانی مانند شهید مطهری و علامه طباطبایی در مرکز مباحث روز قرار گیرند. این راه پس از انقلاب شدت گرفت و در چهل سال گذشته، معرکه آرائی را برافراشت که از نسبت میراث حکمی اسلامی و ایرانی با علوم وزندگی جدید پرسش میکنند.
سید جلال آشتیانی در واقع زمانی بالید که فلسفه اسلامی در حال شکفتن دوباره بود. او در قم و نجف تحصیل کرد و محضر استادانی مانند سید محمد کاظم یزدی، علامه طباطبایی، سید حسن موسوی بجنوردی و... را درک کرد. پس از بازگشت به قم با سید حسین نصر و هانری کربن آشنا شد که این آشنایی به تصحیح دهها اثر فلسفی و عرفانی منجر شد. این آثار باعث شده است که اکنون محققان بتوانند برای مطالعه آثار دسته اول، راه سادهتری را پیش پای خود داشته باشند.
آشتیانی با نوشتن رسالهای تحت عنوان «هستی از منظر فلسفه و عرفان»، وارد دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد شد. این کار، وی را به درگیری با کسانی کشاند که طبع اخباری داشتند و مشهد از لحاظ مخالفت با فلسفه و عرفان قدرتمند بود؛ زیرا میرزا مهدی اصفهانی و فعالین مکتب تفکیک، چنان نفوذی داشتند که حتی باعث شدند آشتیانی در سال ۱۳۷۵ اجباراً بازنشت شود. هر چند که دو سال بعد دوباره به صورت پیمانی به تدریس در دانشگاه بازگشت.
او مردی صریحاللهجه بود و بی محابا میگفت که میرزا مهدی قابلیت فراگیری فلسفه را نداشته و ریاضتهای عرفانی بیاندازه، وی را مأیوس کرده است. این بیپروایی، تدریس آشتیانی در حوزه علمیه مشهد را نیز با دشواری مواجه کرد. ولی او از سال ۱۳۶۳ تا سال۱۳۷۶ به تدریس عرفان نظری و فلسفه ادامه داد. او ابتدا در مسجد کوچکی و سپس در مدرسه امام صادق، مهمترین متون عرفانی و فلسفی را به شکل خستگیناپذیری درس میداد.
وی اشعةاللمعات جامی، شرح منظومه، مقدمه قیصری بر فصوص ابن عربی، اسفار و الشواهدوالربوبیه ملاصدرا و حتی مصباحالهدایة و شرح دعای سحر از امام خمینی را پیوسته تدریس میکرد.کلاسهای او در دانشگاه و مدرسه گرم و پر گفتوگو بود. خاطرات زیادی از روش و سلوک علمی آشتیانی نقل شده است. وی سعی میکرد نشان دهد چگونه میتوان فهمید که آن گذارههای قدیمی، هنوز پرطراوت هستند.
او هرگز درگیر تطبیق فلسفه اسلامی با فلسفه جدید نشد؛ ولی با مقدمههایی که بر آثار مهم نوشت، آنها را برای روزگار ما خواندنی کرد. مثلا مقدمه او بر مثنوی معنوی به تصحیح نیکلسون، نشاندهنده گستره علمی و دید عمیق وی است که وظیفه هر اهل فلسفهای است.
آشتیانی یک تنه با مخالفین فلسفه از در معارضه درآمد و شاگردانی تربیت کرد که هنوز در مهمترین کرسیهای دانشگاه و حوزه تدریس میکنند. ماترک علمی وی، خاصه تصحیحها و تعلیقات و مقدمههایش، راه فلسفه اسلامی را به روی علاقهمندان باز کرده است. اگر اکنون این امکان وجود دارد که کسانی تاریخ فلسفه و عرفان را دنبال کنند، به این خاطر است که وی در کارنامه خود، احیای قدیمیترین متون (مانند اثولوجیا از فلوطین) تا آثار متأخرین (مثل مصباحالهدایة و شرح دعای سحر از امام خمینی) را جمع کرده است. وی به معنی واقعی کلمه، زندگیاش را وقف فلسفه و عرفان اسلامی کرده بود. ارزش این تلاش شگفتآور وقتی روشن میشود که به یاد آوریم چگونه در جایی که شمع فلسفه رو به خاموشی بود، آتشی افروخت. او بود که میگفت بازگویی یک سخن قدیمی میتواند در روزگار جدید، راه تازهای باز کند.
منبع: فارس
تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب
حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند
هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی میشود
بسیج همهجانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید
نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید
هدایتهای روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری
شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد
چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟
تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنهای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است
جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی
«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمیکند/اخلاق ویژه جامعه شبهمدرن شهری!
پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید
روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان
کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد
دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانشآموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع
میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید
ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد
تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی
آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید
قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد
توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاستگذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب
رزمندگان هوافضای سپاه در آماده باش کامل عملیاتی
کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین
چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟
دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید
دعوت ستاد کانونهای مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید
تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب
بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران
آیا تو را تشییع میکنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟
رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید
جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران
رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت میدانستند
رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن
واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام
سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ
هماکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
فراخوان روایت وداع برای ثبت خاطرات مردمی از بدرقه رهبر شهید انقلاب
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
لایحه ایمنی آنلاین کودکان و نوجوانان در مجلس آمریکا تصویب شد
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار میشود
حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران
قائممقام بنیاد ملی نخبگان: صدور مرحلهای کارت نخبگی بنیاد ملی نخبگان آغاز شد
اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد
تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی
تأمین کمکهزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر
پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن
۳ لایه پنهان تسلیحاتیسازی استارتاپها برای قتل عام سایبری و نظامی
رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس
اینستاگرام به دنبال شخصی سازی الگوریتم کاربران
جزئیات آزمون ارزیابی علمی متقاضیان انتقال رشته فیزیوتراپی از خارج اعلام شد
استرالیا جریمه شبکههای اجتماعی را دو برابر کرد
یک طرح جدید: یارانه غذای دانشجویان از ترم آینده مستقیم به کیف پول آنها واریز میشود
هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز را در مدار رها کرده است
آزمایش موشک «استارشیپ» پیش از پرواز سیزدهم با موفقیت به سرانجام رسید
صنعت هوانوردی اعلام کرد: ضایعات غذایی به سوخت جت تبدیل میشوند
شمارش معکوس تا پرتاب جدیدترین فناوری فضایی «اسپیسایکس» آغاز شد
جدیدترین خبر از وضعیت فاطمه شکری بازیگر پیشکسوت
علت فوت فرزاد جمشیدی چه بود؟
دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران
مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد
رقابت جدید علمی بریکس؛ فرصت همکاری دانشمندان ایرانی با ۵ کشور عضو بریکس
تأمین کمکهزینه درمان زوجین نابارور/اعطای بسته سیسمونی به دانشجوی مادر
حل مشکلات استخدامی اعضای هیئت علمی جدید در دستور کار دانشگاه تهران
بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید
لحظهبهلحظه وداع ملت با رهبر شهید انقلاب از امواج رادیو قرآن شنیدنی میشود
پیگیری اجرای مصوبه افزایش حقوق اساتید/بیش از ۴۰ درصد اساتید دانشگاه فاقد مسکن
دانشگاهها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده میشوند
«حرف دلم را قورت دادم» روایتی صمیمی برای بیان احساسات و دغدغههای نوجوانان
تاخیر یک ساله در تشکیل جلسه شورای عالی فضای مجازی
۴.۵ میلیون دانشآموز در مدارس غیردولتی تحصیل میکنند
گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد
اساسنامه جدید مؤسسات آموزش عالی غیردولتی توسط پزشکیان ابلاغ شد
کاروان هنرهای نمایشی «بدرقه خورشید» راهی ۶ استان میشود
۴۰ مدرسه قرچک برای اسکان زائران مراسم وداع رهبر شهید آماده میشود
۳ لایه پنهان تسلیحاتیسازی استارتاپها برای قتل عام سایبری و نظامی
وزیر آموزش و پرورش: تشدید نظارت بر عملکرد مدارس غیردولتی الزامی است
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
اولین تصویر تابوت متعلق به رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان
آزمون انتخاب سردفتر اسناد رسمی در شهریورماه برگزار میشود
قابلیت تازه واتس اپ برای چت کردن بدون افشای شماره موبایل
استفاده دانشجویان از هوش مصنوعی نظام ارزشیابی را با چالش مواجه کرده است
گریم متفاوت بازیگر بچه مهندس پربازدید شد+عکس
کشف این ژن راز شکست بسیاری از بارداریها را آشکار میکند
نقشۀ مسدودی خیابانهای منتهی به مصلی تهران
مدرسه کانون هویتسازی و پرورش عزت و امید است
اسرار آیفون ۱۸پرو در وب تاریک فاش شد
دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.