کد خبر: 39796
ف
حکمت و «اهل نفاق» و نسبت آن با فرهنگ معاصر در ایران
سخن امام علی درباره «نگریستن به سخن» و نه «نگریستن به سخنگو» -دیالکتیک ما قال و من قال- کاملا در جامعه کنونی ایران معکوس شده است و دائما در پراکسیس اجتماعی ما به سخنگو نگاه می کنیم.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی از سیدجواد میری عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی است که در ادامه می خوانید؛

الحکمه ضاله المومن، فخذِ الحکمه و لو من اهل النفاق. (امام علی)

حکمت گمشده مومن است، حکمت را فراگیر هر چند از اهل نفاق باشد.

من این سخن را بارها شنیده بودم و بارها با خود مرور کرده ام اما در آستانه پنجاه سالگی و در جامعه ایران وقتی به این سخن می اندیشم فکر می کنم روح این سخن با روح حاکم بر جامعه امروزین ایران به اندازه کهکشان های دوردست فاصله دارد. چرا؟ 

نخستین پرسشی که به ذهن متبادر میگردد این است که حکمت چیست؟‌ آیا نوعی علم اکتسابی است که در مدرسه و دانشگاه و حوزه آنرا می توان فراگرفت یا از نوع علوم غریبه است که در نزد اهل باطن است؟ اگر از نوع اول است پس در کدام مدرسه این درس تدریس میگردد و اگر از نوع دوم است پس در نزد منافقین چه می کند؟‌ اگر حکمت همان فلسفه از نوع اسلامی آن است پس این فلسفه چرا نزد علمای دین اینقدر در تاریخ مذموم بوده است و تا همین عصر حاضر اهل فلسفه در تنگنا و انواع فشارها بودند؟‌

از همه این حرفها اگر بگذریم پرسش دیگری که ذهن را آزار می دهد نسبت بین حکمت و نفاق است و اینکه مومن ممکن است به روزگاری برسد که اهل ایمان خالی از حکمت و شعور و آگاهی بشوند ولی مومن نباید در جستجوی خویش به مرزهای ایمانیان بسنده کند بل باید پای در وادی دیگر و مرزهای دیگر بگذارد و حکمت را بیابد و آن هم در نزد منافقان و کسانیکه اهل نفاق هستند! اصلا چنین امری ممکن است؟‌ امام علی که می گوید این طریقت مومن واقعی است و مومن باید پای در وادی اهل نفاق بگذارد تا گمشده خویش را در آغوش بگیرد.

اما مسئله اینجاست که چنین روحیه ای در کدام منبر و مسجد و دانشگاه و مدرسه ما تدریس می شود؟ اصلا کدام عالمی یا استادی را میشناسیم که جرات اینگونه اندیشیدن را داشته باشد و جامعه را به چنین فضایی رهنمون گردد؟‌ تجربه زیسته من در این یک دهه در ایران به من می گوید که سخن امام علی درباره «نگریستن به سخن» و نه «نگریستن به سخنگو» -دیالکتیک ما قال و من قال- کاملا در جامعه کنونی ایران معکوس شده است و دائما در پراکسیس اجتماعی ما به سخنگو نگاه می کنیم و سپس سخن را می پذیریم یا رد می کنیم و آنگاه با چنین روحیه ای چگونه امکان دارد که فردی بتواند یا حتی جرات این را داشته باشد که نزد اهل نفاق برود تا از آنها حکمت بیاموزد.

لوفرض ما بتوانیم برویم و شهامت این حرکت را هم پیدا کردیم ولی پرسش اینجاست که پیش زمینه های فرهنگی ما این تیزبینی را بما نداده است که بتوانیم در سخنان اهل نفاق «حکمتش» را بیابیم و نفاقش را کنار بزنیم. مگر تعصب و پیشداوری که سراسر فرهنگ کنونی ما را فراگرفته است به ذهن مشوش ما اجازه می دهد که به این درجه از شعور و آگاهی برسیم که بین سخن و سخنگو تمایز قائل گردیم. نمیدانم توانستم مقصود خودم را برسانم یا شما را هم مثل خودم گیج کردم؟

بحثم این است که اگر این سخن علی(ع) را بخواهیم جدی بگیریم ۹۹% از روشهای فرهنگی و سیاستهای اجتماعی و پراکسیس های کنونی در فرهنگ ما باید بازبینی گردد تا اساسا بتوانیم فراگرفتن حکمت و لو از اهل نفاق را فهم کنیم و بر اساس آن جهانبینی خویش را بازسازی کنیم. زیرا در جهانبینی کنونی حاکم بر فرهنگ ما حتی پذیرفتن سخن کسیکه مخالف ما هست هم تقریبا ناممکن است چه برسد پرداختن به کسانیکه جهانبینی متفاوت و حتی متضاد با ما دارند و این آن فاصله ی است که مرا رنج می دهد.

منبع: مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

نماز شب اول قبر چگونه خوانده می‌شود؟ زمان اقامه نماز رهبر شهید

سیره امام سجاد(ع) در کادرسازی فکری و تجدید حیات معنوی جامعه

دستیابی به جامعه قرآنی هدف متعالی رهبر شهید

گسست معرفتی در اندیشه ایرانی از چالش‌ها تا راهکارها

لبنانی‌ها هفته بزرگداشت تشییع امام مستضعفان را برگزار می‌ کنند

آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)

تصویر/ما همه خون‌خواه توییم خامنه‌ای...

پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده می‌شود

برای بابای زهرای کوچک و آزمون سخت او در شهادت زن و فرزند

ریشه انتقام در فرهنگ ایرانی شیعی به کجا برمی‌گردد؟

روسیه به دنبال مختل کردن استارلینک در اوکراین

تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی

کاهش تنوع مدارس با هدف تحقق عدالت آموزشی در دستور کار آموزش و پرورش

شیوه‌نامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد

درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی

وداع با معلم یک ملت تجلی سرمایه اجتماعی یک ملت

جایگاه آموزش و پرورش در منظومه فکری رهبر شهید کجا بود؟

رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری

توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز می‌شود

اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی

نسخه جدید چت جی تی پی راه اندازی می‌شود

ربات‌ها حس لامسه پیدا می‌کنند

یک خبر ترسناک: ربات انسان نما به همکارانش حمله کرد

زباله‌های فضایی در ساحل استرالیا نمایان شدند

تولید سوخت جت پایدار از دی اکسیدکربن صنعتی ممکن شد

کاوشگر ژاپنی توانست از یک سیارک تصویر ثبت کند

هوش مصنوعی دیپ سیک به دنبال تراشه سازی رفت

هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند

گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان

اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید

رهبر شهید ایران در آغوش ملت ایران

کلاس‌های تابستانی دانشگاه آزاد مجازی شد

ضوابط برگزاری امتحانات مجازی و جزئیات ترم تابستان شریف اعلام شد

گروه‌های امدادی دانشگاه آزاد از نخستین لحظات تشییع رهبر شهید به خدمت‌رسانی زائران پرداختند

محتوای کاربران گوگل برای آموزش هوش مصنوعی به کار می‌رود

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمی‌کند/اخلاق ویژه جامعه شبه‌مدرن شهری!

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانش‌آموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست

دعوت جهاددانشگاهی از دانشگاهیان برای حضور در مراسم تشییع رهبر شهید

تأکید بر صیانت از اقتدار ملی و تبعیت از رهبری در مذاکرات آتی

آمادگی دانشگاه علامه برای اسکان ۶ هزار زائر مراسم تشییع رهبر شهید

قابلیت جدید چت در تلگرام دردسرساز شد

توجه رهبر شهید به نخبگان؛ تحول سیاست‌گذاری علمی با محوریت نوآوری و نسل جوان

نقشۀ مسدودی خیابان‌های منتهی به مصلی تهران

حضور سردار سید مجید موسوی در مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب

رزمندگان هوافضای سپاه در آماده‌ باش کامل عملیاتی

کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین

چگونه ناتوانی دولت قاجار و ظلم دشمن، «قحطی بزرگ»را در جنگ جهانی رقم زد؟

دعوت معاون علمی رئیس جمهور از نخبگان برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید

دعوت ستاد کانون‌های مساجد از مردم برای حضور در تشییع رهبر شهید

تصویری از یادبود کودکان مظلوم و شهید میناب

بازدید سردار وحیدی از بیمارستان موقت مصلای تهران

آیا تو را تشییع می‌کنیم، یا بخشی از هویت خویش را؟

رقیب چینی جدید اوپن ای آی و آنتروپیک از راه رسید

جمعیت حاضر در مقابل ورودی های منتهی به مصلی تهران

رهبر شهید انقلاب اسلامی، حکمرانان را خادمان ملت می‌دانستند

رهبر شهید: متن تاریخ، منظومه معرفت، میراث تمدن

واکنش زینب سلیمانی به آخرین وداع با رهبر شهید در حسینیه امام

سوء استفاده آمریکا و اسرائیل از هوش مصنوعی در جنگ

هم‌اکنون انتظار دلدادگان رهبر شهید برای ورود به مصلی تهران

بسیج اپراتورها برای مدیریت ترافیک ارتباطی در مراسم تشییع رهبر شهید

گامی تازه در درمان نابینایی برداشته شد

مرحله کتبی آزمون پذیرش فلوشیپ پزشکی برگزار شد

دعوت بسیج اساتید برای شرکت در بدرقه باشکوه پیکر مطهر آقای شهید ایران

دانشگاه‌ها برای وداع با رهبر شهید انقلاب آماده می‌شوند

بسیج همه‌جانبه دانشگاه آزاد برای خدمت زائران امام شهید

میزبانی دانشگاه امیر کبیر از ۳۰۰۰ نفر از زائرین مراسم تشییع رهبر شهید

اقتدار علمی ایران؛ محور همیشگی رهنمودهای رهبر شهید

تصویری از مراسم بدرقه رهبر شهید انقلاب

هدایت‌های روشنگرانه رهبر شهید در حوزه علم و فناوری

هوش مصنوعی وارد عصر امنیت ملی می‌شود

هم اکنون انبوهی از سوخت رسان های آمریکایی درحال پرواز در نزدیکی تنگه هرمز هستند

گلباران پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب توسط دانشجویان

حضرت آیت الله جوادی آملی در جمکران بر پیکر رهبر شهید انقلاب نماز می خواند

چه کسی بر پیکر رهبر کبیر انقلاب نماز اقامه کرد؟

شماره جدید مجله دانشمند منتشر شد

جامعه رستگار، راهبرد رهبر شهید در امت سازی

رتبه نخست دانشگاه صنعتی امیرکبیر در شاخص نوآوری

نگاهی به حضور کسب و کارهای مجازی در بدرقه رهبر شهید

تأکید شورای عالی انقلاب فرهنگی: تعیین تاریخ امتحانات نهایی و کنکور بر عهده متولیان اجرایی

تشییع رهبر شهید انقلاب، صحنه‌ای تاریخی برای نمایش وفاداری ملت ما است

ماموریت نجات تلسکوپ ناسا آغاز شد

پویش ختم جمعی قرآن به یاد رهبر شهید

کاظمی: ۵ هزار مدرسه برای اسکان زائران آماده شد

تعویق دوباره امتحانات نهایی دانش آموزان ممکن نیست

توزیع کارت کنکور ارشد از ۲۲ تیر آغاز می‌شود

روایتی از نماد و معنا در انیمیشن های متاخر کودکان

دعوت وزیر آموزش و پرورش از دانش‌آموزان و فرهنگیان برای حضور در آیین وداع و تشییع

«آیفون» به تنهایی کسی را مدرن نمی‌کند/اخلاق ویژه جامعه شبه‌مدرن شهری!

درخشش تیم ملی المپیاد فیزیک جمهوری اسلامی ایران در مسابقات جهانی

شیوه‌نامه اجرایی طرح حامی ویژه تابستان ۱۴۰۵ ابلاغ شد

اطلاعیه دانشگاه آزاد درباره امتحانات دانشجویان تحصیلات تکمیلی

پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان در این رواق حرم مطهر رضوی به خاک سپرده می‌شود

تصویر/ما همه خون‌خواه توییم خامنه‌ای...

آرامگاه ابدی رهبر شهید انقلاب در رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع)