کد خبر: 53029
ف
درباره عشق به بهانه کتاب «ملت عشق»
کتاب «ملت عشق» عشق سنتی را راهی به رهایی از جامعه بی عشقِ مدرن می داند، ولی نهایتا در چالش بین سنت و مدرنیته، عشق سنتی را به عشق مدرن تحویل و تاویل می برد.

به گزارش ثریا متن زیر یادداشتی از حجت الاسلام حبیب الله بابایی است که در ادامه می خوانید؛

کتاب «ملت عشق» عشق سنتی (عشق شمس و مولوی) را راهی به رهایی از جامعه بی عشقِ مدرن (خانواده دیوید) می داند، ولی نهایتا در چالش بین سنت و مدرنیته، عشق سنتی را به عشق مدرن تحویل و تاویل می برد و نوعی از هرهری مسلکی را در عشق (عشق اللا و عزیز) توصیه می کند. اینکه ایرانیان بعد از دوره ای از تجربه عشق غربی (در ولنتاین)، امروزه عشقِ گم‌گشته خود را در آثاری از ترکیه مدرن و کسانی چون الیف شافاک دنبال کنند، از عجایب گم‌شدگیِ ماست. عجیب و غریب بودگی این ولع عشقی جماعت ایرانی در استقبال از ملت عشق، از این روست که ایرانیان که در ادبیات و فرهنگ و تمدن و حتی خط‌شان (مثل خط شکسته‌نستعلیق که خط غزل و عشق و البته مختص به ایرانیان است) آمیخته به عشق‌اند و باید تاریخ و سرزمین ایران بویژه در دوره اسلامی‌اش را «تمدن عشق» نامید، اکنون به کجا رسیده که در پی عشقی وامانده در میانه سنت و مدرنیته حیران است و آنچه را که خود دارد از بیگانه تمنا می‌کند.

سال ۸۵  که کتاب «شبح عشق عرفی و حقیقت عشق عرفانی در روابط انسانی» برای یکی از مراکزی که موضوع زنان را مردانه دنبال می کنند، نوشتم. در آن کتاب که توفیق نشر پیدا نکرد (به این بهانه که قرار نیست حوزه علمیه وارد این قبیل موضوعات بشود) تلاشم بر این بود که ظرفیت‌های تربیتی عشق انسان به انسان را در عرفان بشمارم و ثانیا عشق سکولار عرفی (عشق صورت و عشق بدن) را از عشق مجازی و واقعی (عشق جان و عشق سیرت) جدا کرده و راه را به وسع خودم و به زعم خودم بر تحریف عشق در فرهنگ دنیای مدرن ببندم. راهی که من خواستم ببندم، الیف شافاک آن را برای صدها هزار مخاطب ایرانی گشوده و البته بر آن توصیه می کند  و در قاعده چهلم به صراحت می گوید «عمری که بی عشق بگذرد، بیهوده گذشته. نپرس که آیا در پی عشق الهی باشم یا عشق مجازی، عشق زمینی یا عشق آسمانی یا عشق جسمانی؟ از تفاوتها تفاوت می زاید. حال آنکه به هیچ متمم و صفتی نیاز ندارد عشق. خود به تنهایی دنیایی است عشق.»

بدین سان الیف شافاک هرچند رمانی در خور توجه نوشته  ولی در نظریه عشق‌اش بی مبناست و نمی داند عاشق اینترنتی و سرگشته خود را در سرعت تحولات فرهنگی و تغییرات عشقی‌اش به کدامین سو بکشاند، ژانت در عشق‌اش راه به طلاق می‌برد و اللا هم با مرگ معشوق‌اش به سمت نیهیلیسم در عشق می‌رود (دقت کنید چگونه عشق با مرگ بدن معشوق می‌میرد). عشق در «ملت عشق» در دوسویه سنت و مدرنیته در قونیه و بوستون، عشقی  بی‌قاعده (و بی شریعت) است که در آن اصول بنیادین عشق مانند وحدت (یا توحید) در عشق، عفت در عشق، کتمان عشق، و آنگاه هجران و صبوری و تقوی (که قرآن با «لاتقربوا»هایش آن را تاکید می کند) در عشق مغفول مانده و بر بی‌صبری و شتابزدگی و طبیعت سرکش بودنِ عشق تاکید می‌شود. 

نکته مهم و آزاردهنده در این گونه تفسیر از عشق و معنویت، تضاد بین عشق حقیقت از یک سو و عشق مردم از سوی دیگر  است که برای رهاشدن از زنجیرهای نفسانی و نیل به حقیقت عشق و عشق به حقیقت باید خود را منفور خلق ساخت (با متهم ساختن خود در شرابخانه یا در رفت و شد با گل‌کویر روسپی) محبوبیت خود را در زمین و آسمان (اللهم اجعلنی...محبوبه فی ارضک و سمائک) ارزان فروخت. این گونه از معنویت‌پیشگی احتمالا ترجیح معنویت فردی  و یا فردیت معنوی (spiritual individualism) بر معنویت اجتماعی (معنویت ارتباطی من با دیگری) است که شافاک در بستر عشق عرفی و لیبرال ناخواسته بدان غلتیده است.

به رغم ملاحظاتی که در مورد این کتاب می‌توان داشت، به رسم انصاف باید بر نکته مهم شافاک در این کتاب تاکید کرد و آن را ارج نهاد و آن نقش عشق انسانی در نجاتِ «سقوط‌کردگان» (مانند گل‌کویر، یا سلیمان‌مست) است.  اینکه برای عوض شدن و یا عوض کردن هیچگاه دیر نیست (قاعده ۳۸) و اینکه باید پست‌ترین آدمها مانند روسپی‌ها، دیوانه‌ها، بی‌خانمان‌ها، و جذامی‌ها و گداها را هم باید در صورتبندی نظم جامعه در نظر آورده و قابلیت‌های انسانی‌شان را احیا و فعال کرد و راه‌های برگشت را همیشه بر ایشان گشوده نگاه داشت.

منبع: خبرگزاری مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

جزئیات آزمون‌های ارتقاء دستیاری و گواهینامه تخصصی اعلام شد

پیش بینی تسهیلات ویژه دانشجویان نو ورود/ مهمان شدن در محل سکونت

واکنش بازیگر معروف به شکایت همسرش+عکس

تصمیم جدیدی درباره کنکورها گرفته نشد

بلاخره کی به کی رشوه داده؟+عکس

تیتر عجیب روزنامه سازندگی جنجالی شد+عکس

فحاشی جدید به احمدی‌نژاد

تصویری دردناک از یک پدر+عکس

تصویری از دو گورخر که همه را گیج کرد +عکس

ثبت این تصویر از دماوند ۱۰ سال طول کشید+عکس

پیشنهاد رسایی برای گشت ارشاد مردان+عکس

قیمت مرغ دوباره بالا رفت

بعد از آیفون اجاره‌ای به اینجا می‌رسیم+عکس

چرا شیر و لبنیات گران می‌شود؟

صدور ۴ میلیون کد بورسی در کمتر از ۴ ماه

جدیدترین قیمت‌ها در بازار ارز

قیمت اوراق مسکن باز هم افزایش یافت

واکسن «ب ث ژ» نرخ مرگ و میر کرونا را کاهش می دهد

افزایش احتمال مرگ و میر کووید۱۹ با قند خون بالا

افشای رازهای خلقت با برخورد ۲ ستاره نوترونی و تپ اختر

همنشینی سیاره ناهید با ستاره الدبران/ رویت با چشم غیر مسلح

کشف «دیوار قطب جنوب» در فاصله یک میلیارد سال نوری از زمین

مشخصات کامل گوشی وان پلاس نورد فاش شد

هشدار مایکروسافت به دورکارها درباره باجگیری اپلیکیشن‌ها

تخریب فیبرنوری شهرداری و قطع دسترسی به برخی سایت های ایرانی

بررسی تغییر نرخ مکالمات موبایل و پیامک

ثبت نام ۱۱۵ هزار داوطلب در دوره‌های کاردانی نظام جدید

ماسک عجیب حریرچی با یک تکه از پیژامه‌+عکس

پیشنهاد حسن عباسی برای تشکیل یک وزارت جدید+عکس

ماجرای یخچال خالی این نماینده مجلس

فرآیندهای برگزیده سیزدهمین جشنواره کشوری شهید مطهری معرفی شدند

برنامه‌های حوزه‌های علمیه خواهران در هفته عفاف و حجاب

شرایط حضور کارمندان دانشگاه تهران اعلام شد

امکان حذف آزمون جامع دکتری در دانشگاه خوارزمی فراهم شد

زمان برگزاری سه آزمون دندانپزشکی و داروسازی تغییر کرد

مهلت ثبت نام آزمون دانشنامه دندانپزشکی تمدید شد

هیچ موسسه‌ای نمایندگی جذب دانشجوی خارجی دانشگاه پیام نور را ندارد

پرداخت ۳۴۴ میلیارد تومان وام دانشجویی/ نحوه سرو غذا در سال جدید

راهنمای شرکت در کنکور دکتری سال ۱۳۹۹ منتشر شد

استفاده از دانشجویان ارشد به عنوان کمک دستیار

لزوم افزایش پهنای باند برای آموزش مجازی

پیشنهاد کاهش ظرفیت دانشجو در مهر با هدف تحقق فاصله گذاری اجتماعی

آمار ثبت نام آزمون فلوشیپ اعلام شد/ آزمون مرداد برگزار می‌شود

نشریات جدید دانشگاه تهران مجوز گرفتند

باید دانشجوی پزشکی جامعه محور و درد آشنا تربیت کنیم

پاسخگویی اجتماعی رکن اول آموزش پزشکی/ توسعه کمی را فراموش کنیم

جزئیات رفع نقص کارت کنکور دکتری/ آغاز توزیع کارت از دوشنبه

تمهیدات بهداشتی سازمان سنجش برای تمام آزمون‌های کشوری اعلام شد

اجرای تمهیدات بهداشتی برای کنکور دکتری وزارت بهداشت

تسهیلات وزارت علوم برای تجهیزات آزمایشگاهی

در مورد ارائه اینترنت رایگان مشکل داریم

ایمن ترین شرایط را برای آزمون‌ها در نظر می‌گیریم

جایگاه بصیرت در سپهر اندیشه قرآنی

قیمت دلار ۲۱ تیرماه ۱۳۹۹ به ۲۲ هزار و ۵۰ تومان رسید

قیمت سکه طرح جدید ۲۱ تیرماه ۱۳۹۹ به ۱۰ میلیون و ۵۵۰هزارتومان رسید

بازیگر معروف هندی در بیمارستان بستری شد

علائم جدید کرونا که تا به حال نشنیدید+عکس

۴ بازیگر ایرانی کرونا گرفتند+عکس

نقش شورای عالی آموزش و پرورش در فرایندهای بین دستگاهی دیده نشده

تمساح‌ها گورخر را تکه پاره کرد+عکس

خواب بچه گربه‌های ملوس سوژه شد+عکس

این چای کیسه‌ای اثر هنری است+عکس

قیمت اجاره آیفون اعلام شد+عکس

معلم کارمند نیست/نیاز به قوانین خاص برای معلمان داریم

پیگیر باقیمانده مطالبات فرهنگیان بابت سهم دولت هستیم

پیوند مهارت‌ها به اشتغال به عوامل گوناگونی بستگی دارد

همسر خانم بازیگر کرونا گرفت+عکس

سطل زباله‌های تهران زیبا شدند+عکس

دو راهی سخت برای مردم +عکس

همسر بازیگر معروف تلویزیون از او شکایت کرد+عکس

ضعف اکثریت مطلق معلمان در قرآن/ تربیت ١٠میلیون حافظ امری شدنی است

اولین جلسه دادگاه مدیران سابق بانک مرکزی+عکس

کتابخانه تخصصی خانه اخلاق پژوهان جوان راه‌اندازی شد

برگزاری جشنواره سراسری نقش نماز و مهدویت در هشت سال دفاع مقدس

نیاز به تعویض ریل‌گذاری/ اقتصاد ایران رو در روی سرنوشت

میراث مکتوب شیعه، حاصل پرسش‌ها و پاسخ‌هاست

مساجد خارج از مناطق قرمز برای اقامه نماز جماعت فعال هستند

کشف حجاب، یک طرح استعماری بود/ مسأله حجاب مربوط به حقوق عامه است

تصویر متفاوت از شهاب حسینی و پسر بزرگش+عکس

دمای خوزستان از ۵۰ درجه گذشت

این دو تصویر مردم ایران را شوکه کرد+عکس

آزادی زیاد مردم در زمان شاه؟ +عکس

تصویر جنجالی شهردار تهران هنگام خرید+عکس

تاجگردون در حال ترک مجلس+عکس

تصویر نگران‌کننده از بیمارستان مسیح دانشوری +عکس

پرشیا با ظاهری متفاوت در کرج+عکس

کنایه مجری ممنوع التصویر به احمدی نژاد+عکس

انتقاد تند از حرف‌های وزیر بهداشت+عکس

عدم رعایت پروتکل‌ بهداشتی در نمازجمعه شیراز+عکس

تصویر این دختر در مترو تهران سوژه شد+عکس

کرونا نگرفتم ولی این طوری شدم+عکس

تصمیم جنجالی عربستان در مدینه

تصویری عجیب از هجوم مردم برای خرید دلار ۲۲ هزار تومانی+عکس

اینجا اروپا نیست، تنکابن است +عکس

خانواده پرجمعیت علیرضا خمسه+عکس

تصویری از دو گورخر که همه را گیج کرد +عکس

تصویر این خفاش دنیا را وحشت زده کرد+عکس

گاو سوار بر پژو سوژه جهان شد+عکس

شیر نر این طور یک کفتار را خفه کرد+عکس

تصویری از یک پژو که جنجالی شد+عکس

اولین تصویر از داخل ضریح پیامبر(ص)+عکس

اشک‌های ایروانی متهم اقتصادی در دادگاه+عکس

ابوعلی‌سینا با ماسک در همدان+عکس

این میوه ۳۰۰ برابر از قند شیرین تر است+عکس

طرح استیضاح روحانی در مجلس؟

رشد خیره‌کننده ارز افغانی نسبت به ریال ایران +عکس

لحظه وداع سردار سلیمانی+عکس

واکنش سخنگوی دولت به احضار روحانی در مجلس

خانه نشینی اجباری وزیر جوان+عکس

تمساح‌ها گورخر را تکه پاره کرد+عکس