کد خبر: 59329
ف
دو تفسیر از مفهوم «غیبت» امام عصر(عج)
با توجه به روایات وارد شده درباره غیبت امام مهدی (ع) می‌توان گفت در مورد چگونگی غیبت آن حضرت، دو صورت قابل تصور است؛ ناپیدا بودن امام و ناشناس بودن امام.

به گزارش ثریا متن زیر برشی از کتاب «معرفت امام زمان» اثر ابراهیم شفیعی سروستانی است که در ادامه می‌خوانید؛

با توجه به روایات وارد شده درباره غیبت امام مهدی (ع) می‌توان گفت در مورد چگونگی غیبت آن حضرت، دو صورت قابل تصور است: [۱]

الف) ناپیدا بودن امام

اولین صورت، همان است که به طور متعارف در اذهان مردم در مورد غیبت آن حضرت وجود دارد؛ یعنی اینکه امام مهدی (ع) در طول مدت غیبت خویش از نظر جسمی از نظر مردم دور است و اگرچه آن حضرت در این مدت، مردم را می‌بینند و از حال آنها باخبر می‌شوند، ولی کسی توان دیدن ایشان را ندارد و با حضرتش روبه‬ ‏رو نمی‌شود.

نعمانی در کتاب الغیبة، چهار روایت نقل می‌کند که همه بیانگر همین صورت اول است. از جمله این روایات چهارگانه، این روایت امام صادق (ع) است که می‌فرماید: یَفْقِدُ النّاسُ إِمامَهُم، یَشهَدُ المَواسِمَ] المَوْسِمَ] فَیَراهُمْ وَ لایَرَونَهُ. [۲] [در زمان غیبت] مردم، امام خویش را نمی‌یابند. با اینکه او در موسم [حج] حاضر می‌شود و مردم را می‌بیند، ولی کسی او را نمی‌بیند.

شیخ صدوق در کتاب کمال الدین نقل می‌کند که امام رضا (ع) در پاسخ کسی که از آن حضرت در مورد قائم آل محمد (ص) پرسید، می‌فرماید: «لایُری جِسْمُهُ، وَ لایُسَمّی بِاسمِه…؛ جسم [آن حضرت] دیده نمی‌شود و به اسم نام برده نمی‌شود». [۳]

امیرمؤمنان علی (ع) نیز در روایتی می‌فرماید: إِنَّ حُجَّتَها عَلَیها قائِمَهٌ، ماشِیةٌ فی طَرَفِها، داخِلَةٌ فی دُورِها وَ قُصوُرِها، جَوّالةٌ فی شَرقِ هذَا الأَرضِ وَ غَربِها، تَسمَعُ الکَلامَ وَ تُسَلِّمُ عَلَی الجَماعَةِ تَری وَ لاتُری إِلی الوَقفِ وَ الوَعدِ وَ نِداءِ المُنادِی مِنَ السَّماءِ أَلا ذلِکَ یَومٌ فیهِ سُرورُ وُلدِ عَلیٍّ وَ شیعَتِهِ. [۴]

حجت خدا بر روی زمین بر آن ایستاده است. در راه‌های آن حرکت می‌کند و در قصرها و خانه‌های آن داخل می‌شود. او شرق و غرب زمین را در می‌نوردد. سخنان مردم را می‌شنود و بر جماعت آنها سلام می‌کند. او مردم را می‌بیند، ولی کسی او را نمی‌بیند تا زمانی که وقت ظهور در رسد و وعده الهی تحقق یابد و ندای آسمانی طنین‏انداز شود. همانا آن روز، روز شادی فرزندان علی و شیعیان اوست.

حاصل روایات بالا این می‌شود که در طول زمان غیبت، به دلیل مصالحی که پس از این به آنها اشاره خواهیم کرد، امام عصر (ع) به کلی از دیدگان مردم غایب است و جز در موارد بسیار اندک و آن هم در مقابل بندگان خاص خداوند حاضر نمی‌شود.

ب) ناشناس بودن امام

صورت دومی که برای غیبت حضرت ولیّ‬ ‏عصر (ع) می‌توان تصور کرد، این است که اگرچه آن حضرت در طول زمان غیبت در میان مسلمانان حضور می‌یابد و با آنها برخورد می‌کند، ولی کسی آن امام را نمی‌شناسد و به هویت واقعی ایشان پی نمی‌برد. بنا بر این فرض، امام مهدی (ع) در هر شهر و مکانی که اراده کند، حضور می‌یابد و مانند دیگر مردم به زندگی می‌پردازد، ولی کسی از حقیقت حال ایشان آگاه نمی‌شود.

روایاتی وجود دارد که می‌توان از آنها صورت دوم را استفاده کرد که از آن جمله باید به روایتی اشاره کرد که شیخ طوسی در کتاب الغیبة از دومین نایب خاص آن حضرت؛ یعنی محمد بن عثمان عمری نقل می‌کند: وَ اللّه‏ِ إِنَّ صاحِبَ هذَا الأَمرِ لَیَحضُرُ المَوسِمَ کُلَّ سَنَةٍ، یَرَی النّاسَ وَ یَعرِفَهُم وَ یَرَونَهُ وَ لایَعرِفُونَهُ. [۵]

به خدا سوگند، صاحب این امر هر سال در موسم [حج] حضور می‌یابد، در حالی که او مردم را می‌بیند و آنها را می‌شناسد، ولی مردم با اینکه او را می‌بینند، وی را نمی‌شناسند.

امام صادق (ع) نیز درباره غیبت آن حضرت چنین می‌فرماید: فَما تُنْکِرُ هذِهِ الأُمَّةُ أَن‏یَکُونَ اللّهُ یَفعَلُ بِحُجَّتِه ما فَعَلَ بِیُوسُفَ وَ أَن‏یَکُونَ صاحِبُکُم المَظلُومُ الَمحجُورُ حَقَّهُ صاحبُ هذَا الأَمرِ یَتَرَدَّدُ بَینَهُم وَ یَمْشِی فی أَسواقِهِم وَ یَطَاءُ فُرُشَهُم وَ لایَعرِفُونَهُ حَتّی یأذَنَ اللّهُ أن‏یَعرِفَهُم نَفسَهُ کَما أَذِنَ لِیُوسُفَ حینَ قالَ لَهُ اِخوَتُهُ: «أَءِنَّکَ لَأَنتَ یُوسُفُ قالَ اَنَا یُوسُفُ». [۶] و [۷]

چگونه این مردم، این موضوع را که خداوند با حجتش همان گونه رفتار می‌کند که با یوسف رفتار کرد، انکار می‌کنند؟ همچنین چگونه انکار می‌کنند که صاحب مظلوم شما همان که از حقش محروم شده و صاحب این امر [حکومت] است در میان ایشان رفت و آمد می‌کند، در بازارهایشان راه می‌رود و بر فرش آنها قدم می‌نهد، ولی او را نمی‌شناسند، تا زمانی که خداوند به او اجازه دهد که خودش را معرفی کند، همچنان‏‬ که به یوسف اجازه داد، آن زمان که برادرانش از او پرسیدند: «آیا تو یوسف هستی؟» پاسخ دهد که «بلی، من یوسف هستم».

بنابراین فرض، برای حفظ امام مهدی (ع) از شر دشمنان لازم نیست که آن حضرت از نظر جسمی از جامعه دور و از دیدگان پوشیده باشد، بلکه همین قدر که ایشان در میان مردم شناخته نشود و هویت حضرتش بر آنها پوشیده بماند، کفایت می‌کند. شاید از همین روست که ائمه اطهار (ع) از مردم می‌خواستند نام و عنوان مهدی (ع) را پوشیده دارند و در پی شناسایی حضرتش نباشند. در توقیعی که از ناحیه مقدسه امام زمان (ع) برای محمد بن عثمان، نایب خاص آن حضرت، صادر شده، در پاسخ کسانی که در پی دانستن اسم و عنوان حضرتش بودند، آمده است: إِمَّا السُّکُوتَ وَ الجَنَّةَ وَ إِمَّا الکَلامَ وَ النّارَ، فَإنَّهُم إِن وَقَفُوا عَلَی الإِسمِ أَزاعُوهُ، وَ إِن وَقَفُوا عَلَی المَکانِ دَلّوا عَلَیهِ. [۸]

مردم یا باید سکوت کنند و در نتیجه، بهشت را برگزینند یا در پی سخن گفتن [از مهدی] و در نتیجه، داخل شدن در دوزخ باشند؛ زیرا مردم اگر بر نام آن حضرت واقف شوند، آن را منتشر می‌سازند [و در نتیجه، دشمنان نیز باخبر می‌شوند] و اگر از جایگاه او آگاه شوند، آن را به دیگران نیز نشان می‌دهند.

از این توقیع به دست می‌آید که حضرتش با پنهان داشتن نام و عنوان و مکان خویش به راحتی می‌تواند از شر دشمنان در امان باشد. در این صورت، دیگر نیازی نیست که حتماً آن امام از نظر جسمی هم از نظرها به دور باشند.

آنچه معنای دوم را تأیید می‌کند، سخنان کسانی است که در زمان غیبت کبرا آن حضرت را دیده و حالات مختلفی را برای حضرتش برشمرده‏ اند. چنان‏ که از سخنان آنها برمی ‏آید حضرت مهدی (ع) گاه در موسم حج و با لباس احرام همچون دیگر حجاج با آنها روبه ‏رو می‌شود؛ گاه در لباس تجار و شمایلی که مخصوص تجارت ‏پیشگان است، گاه در صورت یک عرب معمولی که در بیابان‌ها راه را بر گم‏شدگان می‌نمایاند و نظیر آن. این موضوع حکایت از این دارد که حضرت مهدی (ع) از نظر ظاهری، با انتخاب پوشش‌های مختلف، هویت واقعی خود را از دیدارکنندگان پنهان داشته است و بیشتر آنان در نگاه اول موفق به شناخت آن حضرت نشده‬ ‏اند. تنها پس از جدا شدن آن جناب از ایشان، به هویت واقعی شخصی که با او دیدار کرده‬ ‏اند، پی برده‬ ‏اند. [۹]

پی نوشتها:


[۱]. سید محمد صدر، تاریخ الغیبة الکبری، بیروت، دارالتعارف، ۱۳۹۵ ه‌. ق، صص ۳۱ ۳۶.

[۲]. کتاب الغیبة (نعمانی)، ص ۱۷۵؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۳۳، ص ۳۴۶، ح ۳۳.

[۳]. کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۵۶، ص ۶۴۸، ح ۲.

[۴]. کتاب الغیبة (نعمانی)، ص ۱۴.

[۵]. کتاب الغیبة (طوسی)، ص ۲۲۱.

[۶]. سوره یوسف (۱۲)، آیه ۹۰ و ۹۱.

[۷]. کتاب الغیبة (نعمانی)، ص ۱۶۴؛ الکافی، ج ۱، صص ۳۳۶ ۳۳۷، ح ۴.

[۸]. کتاب الغیبة (طوسی)، ص ۲۲۲.

[۹]. ر. ک: همان، صص ۱۵۶، ۱۶۴، ۱۸۱ و ۲۵۸؛ ر. ک: میرزاحسین نوری، نجم‏الثاقب، چاپ نهم: قم، مسجد مقدس جمکران، ۱۳۸۴، صص ۱۳۹ ۵۰۷.

منبع: خبرگزاری مهر

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

همدردی متفاوت روزنامه ایرانی درباره انفجار بیروت+عکس

ابراز نگرانی محسن رضایی برای معیشت مردم لبنان

تصویر عامل اصلی انفجار بیروت منتشر شد+عکس

واکنش به خودکشی همزمان ۴ دختر در بابل

واریز یارانه جدید به این حساب‌ها

نتایج آزمون دستیاری پزشکی شهریور ماه اعلام می‌شود

افزایش ضریب تاب آوری واحدها/ایجاد پایداری اقتصادی در دانشگاه آزاد

نتایج نهایی کنکور ارشد اواخر مهر اعلام می‌شود

تصاویر دردناک از مفقودان انفجار بیروت+عکس

نشان جدید دانشگاه افسری+عکس

کیهان مقصر انفجار بیروت را اعلام کرد

هجوم مردم به سمت شمال+عکس

صحنه ترسناک سرقت در خوزستان +عکس

نماینده آمریکا: نباید بگذاریم ایران ثروتمند شود

ببینید کرونا چه بلایی سر هنرمندان آورده+عکس

پیام رهبر انقلاب در پی فاجعه دردناک بیروت +عکس

ترامپ: اگر این اتفاق نبود، ایران مذاکره می‌کرد!

پل طبیعت تهران به رنگ پرچم لبنان درآمد +عکس

لبخند متهمان اقتصادی در دادگاه+عکس

کره جنوبی زیر باران شدید غرق شد+عکس

این طلبه به بیماران کرونایی خدمت میکند+عکس

پیرزن ۸۹ ساله هشترودی کرونا را شکست داد +عکس

پرت شدن انسان‌ها به آسمان در انفجار بیروت+عکس

لاغری سریع با این میوه کوچک

خودروهای داعش در تهران + عکس

دلتنگی بازیگر زن فرانسوی برای اصفهان+عکس

همدردی جالب امارات با لبنان +عکس

پایانِ حج در سال کرونا +عکس

تعمیق جریان وکالت و مفهوم امامت توسط امام هادی(ع)

فلسفه‌های مضاف، شرط پویایی تمدن اسلامی است

مهران مدیری راهی بیمارستان شد

خلاقیت کرونایی در آسانسور هند+عکس

بابک جهانبخش و همسرش لب دریا+عکس

اولین بیمارستان موقت هنگ کنگ مخصوص بیماران کرونایی+عکس

علی انصاریان در کنار بادیگاردش +عکس

آیت الله سیستانی ۹۰ ساله شد+عکس

تصاویر تلخ از انتقال ز‌ن مجروح پس از انفجار بیروت+عکس

رشد قیمت مسکن تا کجا ادامه دارد؟

ادامه صعود بورس‌های جهانی

قابلیت صحت سنجی پیام‌ها به واتساپ اضافه شد

یکی از محبوب‌ترین امکانات آیفون به اندروید آمد

عقبگرد دلار

مجری صدا و سیما علت برکناری‌اش را فاش کرد+عکس

دراز کشیدن مجروحان در محل انفجار بیروت+عکس

پاشیدن رنگ قرمز روی مجسمه پادشاه بلژیک +عکس

تخریب دفتر روز‌نامه لبنانی در انفجار بیروت+عکس

تصویری از قبل و بعد مرکز انفجار بیروت+عکس

علت تغییر رئیس سازمان هواپیمایی لو رفت+عکس

امام هادی(ع)‌ اسلام ناب و سنت نبوی را در قالب زیارت بازیابی کرد

جامعه کبیره منشور امامت و ولایت و دوره کامل امام‌شناسی است

سناریوهای آغاز سال تحصیلی با اولویت سلامت دانش آموزان تدوین شد

مشارکت بیش از ۶۱۰ هزار سوادآموز در طرح نماز کلید بهشت

اهالی رسانه در آموزش‌و پرورش عضوی از خانواده تعلیم و تربیت هستند

موافقت رهبر انقلاب با عفو یا تخفیف مجازات تعدادی از محکومان

علت شیوع کرونا در گیلان اعلام شد

توضیحات وزیر بهداشت درباره ساخت واکسن ایرانی کرونا

انواع تست‌های کرونا را بشناسید

فرانسه سفر اتباعش به ایران را به این دلیل ممنوع کرد

دولت موافق کالابرگ نیست/ درحال گذران شرایط تحریم هستیم

مجلس وقوه قضائیه دنبال زمین زدن دولت نیستند/قوی‌تر از دیروز هستیم

وضعیت بحرانی مردم در اتوبوس‌های تهران+عکس

تصویری از پرستار انفجار بیروت که اشک همه را در آورد+عکس

علت انفجار مواد شیمیایی در بیروت+عکس

تصویر هوایی از لحظه انفجار بیروت +عکس

کنایه سنگین بازیگر سینمای ایران به فحاشان انفجار بیروت+عکس

رئیس‌جمهور لبنان در خرابه‌های انفجار بیروت+عکس

اصلاحات رشته‌های پذیرش بدون کنکور ۲۶ مرداد منتشر می‌شود

آمار دریافت کارت کنکور ارشد ۹۹ اعلام شد

فردا دومینوی تعویق ۲ آزمون کشوری پایان می‌یابد

مسابقه عکاسی و نقاشی کودکان ایرانی

تصاویر دردناک از انفجار لبنان+عکس

ظاهر عجیب و غریب علی انصاریان+عکس

کتک خوردم، عکسم رو لایک کنید +عکس

اعلام آمادگی وزارت بهداشت برای کمک به لبنان

حرکت عجیب چینی‌ها همه را شوکه کرد+عکس

درآمد باورنکردنی کودکان کار تهرانی

تصویر دردناک از مراسم تشییع پرستار ایرانی+عکس

ماسک لاکچری بهاره رهنما+عکس

مهریه جدید عروس‌های ایرانی+عکس

درخواست خطرناک از عادل فردوسی پور+عکس

ساحل بیروت قبل و بعد از انفجار+عکس

کنایه تند مجری ممنوع التصویر به معاون وزیر بهداشت+عکس

کنایه سنگین مجری مهاجرت کرده به آزاده نامداری+عکس

زیباترین عروس و داماد ایران+عکس

پیامک وزارت اطلاعات به مردم ایران+عکس

ماجرای این مادر و پسر دنیا را شوکه کرد+عکس

لاغری سریع با این میوه کوچک

اکبر عبدی دردسرساز شد+عکس

مجری معروف روی تخت بیمارستان +عکس

تصاویر دردناک از ساحل گیلان+عکس

اعتراض به تصویر لاریجانی در بیمارستان +عکس

بی‌خیالی دردناک مادر مشهدی+عکس

این آقازاده جایگزین احسان علیخانی شد+عکس

خداحافظی دردناک حامد بهداد در اینستاگرام+عکس

اولین تصویر از داماد متواری وزیر سابق+عکس

هجوم مردم به سمت شمال+عکس

جزئیات تازه از جنایت خونین سعادت‌آباد +عکس

چاقو وسط صورت یکی از آقازاده‌ها+عکس

اینم عاقبت کوه خواری+عکس

ترامپ در دو قدمی مرگ+عکس

تصاویر هولناک از شدت خرابی‌ها در بیروت+عکس

همدردی جالب امارات با لبنان +عکس

حریرچی وسط مسافران مترو تهران+عکس

صحنه ترسناک سرقت در خوزستان +عکس

تصویری متفاوت از عمو پورنگ که سروصدا کرد+عکس

مجید مظفری در اورژانس بیمارستان+عکس

پاسخ تند رائفی پور+عکس

انتقاد نماینده مجلس از واگذاری معدن طلا به روسیه

علت شیوع کرونا در گیلان اعلام شد

داماد روحانی: باید شرمنده و پاسخگوی مردم باشیم