کد خبر: 59329
ف
دو تفسیر از مفهوم «غیبت» امام عصر(عج)
با توجه به روایات وارد شده درباره غیبت امام مهدی (ع) می‌توان گفت در مورد چگونگی غیبت آن حضرت، دو صورت قابل تصور است؛ ناپیدا بودن امام و ناشناس بودن امام.

به گزارش ثریا متن زیر برشی از کتاب «معرفت امام زمان» اثر ابراهیم شفیعی سروستانی است که در ادامه می‌خوانید؛

با توجه به روایات وارد شده درباره غیبت امام مهدی (ع) می‌توان گفت در مورد چگونگی غیبت آن حضرت، دو صورت قابل تصور است: [۱]

الف) ناپیدا بودن امام

اولین صورت، همان است که به طور متعارف در اذهان مردم در مورد غیبت آن حضرت وجود دارد؛ یعنی اینکه امام مهدی (ع) در طول مدت غیبت خویش از نظر جسمی از نظر مردم دور است و اگرچه آن حضرت در این مدت، مردم را می‌بینند و از حال آنها باخبر می‌شوند، ولی کسی توان دیدن ایشان را ندارد و با حضرتش روبه‬ ‏رو نمی‌شود.

نعمانی در کتاب الغیبة، چهار روایت نقل می‌کند که همه بیانگر همین صورت اول است. از جمله این روایات چهارگانه، این روایت امام صادق (ع) است که می‌فرماید: یَفْقِدُ النّاسُ إِمامَهُم، یَشهَدُ المَواسِمَ] المَوْسِمَ] فَیَراهُمْ وَ لایَرَونَهُ. [۲] [در زمان غیبت] مردم، امام خویش را نمی‌یابند. با اینکه او در موسم [حج] حاضر می‌شود و مردم را می‌بیند، ولی کسی او را نمی‌بیند.

شیخ صدوق در کتاب کمال الدین نقل می‌کند که امام رضا (ع) در پاسخ کسی که از آن حضرت در مورد قائم آل محمد (ص) پرسید، می‌فرماید: «لایُری جِسْمُهُ، وَ لایُسَمّی بِاسمِه…؛ جسم [آن حضرت] دیده نمی‌شود و به اسم نام برده نمی‌شود». [۳]

امیرمؤمنان علی (ع) نیز در روایتی می‌فرماید: إِنَّ حُجَّتَها عَلَیها قائِمَهٌ، ماشِیةٌ فی طَرَفِها، داخِلَةٌ فی دُورِها وَ قُصوُرِها، جَوّالةٌ فی شَرقِ هذَا الأَرضِ وَ غَربِها، تَسمَعُ الکَلامَ وَ تُسَلِّمُ عَلَی الجَماعَةِ تَری وَ لاتُری إِلی الوَقفِ وَ الوَعدِ وَ نِداءِ المُنادِی مِنَ السَّماءِ أَلا ذلِکَ یَومٌ فیهِ سُرورُ وُلدِ عَلیٍّ وَ شیعَتِهِ. [۴]

حجت خدا بر روی زمین بر آن ایستاده است. در راه‌های آن حرکت می‌کند و در قصرها و خانه‌های آن داخل می‌شود. او شرق و غرب زمین را در می‌نوردد. سخنان مردم را می‌شنود و بر جماعت آنها سلام می‌کند. او مردم را می‌بیند، ولی کسی او را نمی‌بیند تا زمانی که وقت ظهور در رسد و وعده الهی تحقق یابد و ندای آسمانی طنین‏انداز شود. همانا آن روز، روز شادی فرزندان علی و شیعیان اوست.

حاصل روایات بالا این می‌شود که در طول زمان غیبت، به دلیل مصالحی که پس از این به آنها اشاره خواهیم کرد، امام عصر (ع) به کلی از دیدگان مردم غایب است و جز در موارد بسیار اندک و آن هم در مقابل بندگان خاص خداوند حاضر نمی‌شود.

ب) ناشناس بودن امام

صورت دومی که برای غیبت حضرت ولیّ‬ ‏عصر (ع) می‌توان تصور کرد، این است که اگرچه آن حضرت در طول زمان غیبت در میان مسلمانان حضور می‌یابد و با آنها برخورد می‌کند، ولی کسی آن امام را نمی‌شناسد و به هویت واقعی ایشان پی نمی‌برد. بنا بر این فرض، امام مهدی (ع) در هر شهر و مکانی که اراده کند، حضور می‌یابد و مانند دیگر مردم به زندگی می‌پردازد، ولی کسی از حقیقت حال ایشان آگاه نمی‌شود.

روایاتی وجود دارد که می‌توان از آنها صورت دوم را استفاده کرد که از آن جمله باید به روایتی اشاره کرد که شیخ طوسی در کتاب الغیبة از دومین نایب خاص آن حضرت؛ یعنی محمد بن عثمان عمری نقل می‌کند: وَ اللّه‏ِ إِنَّ صاحِبَ هذَا الأَمرِ لَیَحضُرُ المَوسِمَ کُلَّ سَنَةٍ، یَرَی النّاسَ وَ یَعرِفَهُم وَ یَرَونَهُ وَ لایَعرِفُونَهُ. [۵]

به خدا سوگند، صاحب این امر هر سال در موسم [حج] حضور می‌یابد، در حالی که او مردم را می‌بیند و آنها را می‌شناسد، ولی مردم با اینکه او را می‌بینند، وی را نمی‌شناسند.

امام صادق (ع) نیز درباره غیبت آن حضرت چنین می‌فرماید: فَما تُنْکِرُ هذِهِ الأُمَّةُ أَن‏یَکُونَ اللّهُ یَفعَلُ بِحُجَّتِه ما فَعَلَ بِیُوسُفَ وَ أَن‏یَکُونَ صاحِبُکُم المَظلُومُ الَمحجُورُ حَقَّهُ صاحبُ هذَا الأَمرِ یَتَرَدَّدُ بَینَهُم وَ یَمْشِی فی أَسواقِهِم وَ یَطَاءُ فُرُشَهُم وَ لایَعرِفُونَهُ حَتّی یأذَنَ اللّهُ أن‏یَعرِفَهُم نَفسَهُ کَما أَذِنَ لِیُوسُفَ حینَ قالَ لَهُ اِخوَتُهُ: «أَءِنَّکَ لَأَنتَ یُوسُفُ قالَ اَنَا یُوسُفُ». [۶] و [۷]

چگونه این مردم، این موضوع را که خداوند با حجتش همان گونه رفتار می‌کند که با یوسف رفتار کرد، انکار می‌کنند؟ همچنین چگونه انکار می‌کنند که صاحب مظلوم شما همان که از حقش محروم شده و صاحب این امر [حکومت] است در میان ایشان رفت و آمد می‌کند، در بازارهایشان راه می‌رود و بر فرش آنها قدم می‌نهد، ولی او را نمی‌شناسند، تا زمانی که خداوند به او اجازه دهد که خودش را معرفی کند، همچنان‏‬ که به یوسف اجازه داد، آن زمان که برادرانش از او پرسیدند: «آیا تو یوسف هستی؟» پاسخ دهد که «بلی، من یوسف هستم».

بنابراین فرض، برای حفظ امام مهدی (ع) از شر دشمنان لازم نیست که آن حضرت از نظر جسمی از جامعه دور و از دیدگان پوشیده باشد، بلکه همین قدر که ایشان در میان مردم شناخته نشود و هویت حضرتش بر آنها پوشیده بماند، کفایت می‌کند. شاید از همین روست که ائمه اطهار (ع) از مردم می‌خواستند نام و عنوان مهدی (ع) را پوشیده دارند و در پی شناسایی حضرتش نباشند. در توقیعی که از ناحیه مقدسه امام زمان (ع) برای محمد بن عثمان، نایب خاص آن حضرت، صادر شده، در پاسخ کسانی که در پی دانستن اسم و عنوان حضرتش بودند، آمده است: إِمَّا السُّکُوتَ وَ الجَنَّةَ وَ إِمَّا الکَلامَ وَ النّارَ، فَإنَّهُم إِن وَقَفُوا عَلَی الإِسمِ أَزاعُوهُ، وَ إِن وَقَفُوا عَلَی المَکانِ دَلّوا عَلَیهِ. [۸]

مردم یا باید سکوت کنند و در نتیجه، بهشت را برگزینند یا در پی سخن گفتن [از مهدی] و در نتیجه، داخل شدن در دوزخ باشند؛ زیرا مردم اگر بر نام آن حضرت واقف شوند، آن را منتشر می‌سازند [و در نتیجه، دشمنان نیز باخبر می‌شوند] و اگر از جایگاه او آگاه شوند، آن را به دیگران نیز نشان می‌دهند.

از این توقیع به دست می‌آید که حضرتش با پنهان داشتن نام و عنوان و مکان خویش به راحتی می‌تواند از شر دشمنان در امان باشد. در این صورت، دیگر نیازی نیست که حتماً آن امام از نظر جسمی هم از نظرها به دور باشند.

آنچه معنای دوم را تأیید می‌کند، سخنان کسانی است که در زمان غیبت کبرا آن حضرت را دیده و حالات مختلفی را برای حضرتش برشمرده‏ اند. چنان‏ که از سخنان آنها برمی ‏آید حضرت مهدی (ع) گاه در موسم حج و با لباس احرام همچون دیگر حجاج با آنها روبه ‏رو می‌شود؛ گاه در لباس تجار و شمایلی که مخصوص تجارت ‏پیشگان است، گاه در صورت یک عرب معمولی که در بیابان‌ها راه را بر گم‏شدگان می‌نمایاند و نظیر آن. این موضوع حکایت از این دارد که حضرت مهدی (ع) از نظر ظاهری، با انتخاب پوشش‌های مختلف، هویت واقعی خود را از دیدارکنندگان پنهان داشته است و بیشتر آنان در نگاه اول موفق به شناخت آن حضرت نشده‬ ‏اند. تنها پس از جدا شدن آن جناب از ایشان، به هویت واقعی شخصی که با او دیدار کرده‬ ‏اند، پی برده‬ ‏اند. [۹]

پی نوشتها:


[۱]. سید محمد صدر، تاریخ الغیبة الکبری، بیروت، دارالتعارف، ۱۳۹۵ ه‌. ق، صص ۳۱ ۳۶.

[۲]. کتاب الغیبة (نعمانی)، ص ۱۷۵؛ کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۳۳، ص ۳۴۶، ح ۳۳.

[۳]. کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۵۶، ص ۶۴۸، ح ۲.

[۴]. کتاب الغیبة (نعمانی)، ص ۱۴.

[۵]. کتاب الغیبة (طوسی)، ص ۲۲۱.

[۶]. سوره یوسف (۱۲)، آیه ۹۰ و ۹۱.

[۷]. کتاب الغیبة (نعمانی)، ص ۱۶۴؛ الکافی، ج ۱، صص ۳۳۶ ۳۳۷، ح ۴.

[۸]. کتاب الغیبة (طوسی)، ص ۲۲۲.

[۹]. ر. ک: همان، صص ۱۵۶، ۱۶۴، ۱۸۱ و ۲۵۸؛ ر. ک: میرزاحسین نوری، نجم‏الثاقب، چاپ نهم: قم، مسجد مقدس جمکران، ۱۳۸۴، صص ۱۳۹ ۵۰۷.

منبع: خبرگزاری مهر

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

۳۰ دانشجوی نمونه با حضور معاون اول رئیس جمهور تقدیر می‌شوند

تعویق اختتامیه جشنواره دانشجویی ابن سینای علوم پزشکی تهران

آموزش کدنویسی به کودکان ۴ ساله با بازی

گردهمایی‌های دانشگاهی تعطیل شد/ جلسه پیشگیری با حضور وزیر علوم

غذاهایی که باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می شود/ دوری از اضطراب

شرایط ۲ رشته در آزمون دکتری تخصصی پزشکی تغییر کرد

واحد «رفاه طلاب» در مدرسه علمیه ریحانه الرسول(س) راه‌اندازی شد

ابتلای شهردار منطقه ۱۳ تهران به کرونا تکذیب شد

الناز شاکردوست و کرونا +عکس

بُدو بُدو رای بده بنزین مجانی بگیر! +عکس

عملیات ضدعفونی واگن‌های مترو در مشهد +عکس

دانش آموزان عشایری سفرنامه کوچ می‌نویسند

توزیع ژل بهداشتی بین دانشجویان

گفت‌وگو، مستلزم به رسمیت شناختن «دیگری» است

برنامه‌های اجرایی شبکه ملی اطلاعات تا یک ماه آینده اعلام می‌شود

پویش خانه تکانی ویژه دانشجویان خوابگاهی برگزار می‌شود

ابتلای یکی از دانشجویان خواجه نصیر به کرونا تکذیب شد

افزایش مبالغ وام‌های دانشجویی با هدفمندسازی وام‌ها

استفاده از حیوانات در آموزش‌های دانشگاهی ممنوع شد

مواد اولیه دارویی تشخیص و درمان سرطان تولید شد

کشف اکسیژن در یک کهکشان خارج از منظومه شمسی

ایجاد رشته جدیدکارشناسی برنامه‌ریزی امورتربیتی در دانشگاه فرهنگیان

تراکم بالای کلاس‌های درس بزرگترین دشمن نظام یادگیری

هشدار گوگل برای نصب اپلیکیشن روی دستگاه‌های هواوی

فیس بوک در ازای پول صدای کاربران را ضبط می‌کند

ما با دو فضایی شدن فرهنگ مواجه شده‌ایم

نتایج قطعی ۵۶ حوزه انتخابیه در انتخابات مجلس یازدهم اعلام شد

نتیجه صحت انتخابات پس از جمع بندی گزارش‌ها اعلام می‌شود

۴۰ درصد بودجه سال ۹۸ دانشگاه‌ها هنوز پرداخت نشده است

نقش روحانیت در زندگی روزمره مردم/ ریش سفیدانی که مشکل گشا هستند

پس از ابتلا به کرونا این اتفاقات در بدن می‌افتد

تهیه دستورالعمل بهداشتی درباره کرونا در کنکور دکتری ۹۹

شهردار منطقه ۱۳ تهران به کرونا مبتلا شد +عکس

نظریه نظام انقلابی، نقطه کانونی بیانیه گام دوم است

تصویر رئیس جمهور فرانسه در کنار زن محجبه که خبرساز شد +عکس

لاغری باورنکردنی بازیگر معروف ایرانی +عکس

این آقا طراح نان سنگک است +عکس

راست و غلط‌های ویروس کرونا +عکس

وجود فرد مشکوک به کرونا در خوابگاه دانشجویی؟ +عکس

علائم حیاتی استاد شجریان +عکس

همایون شجریان خبر فوت استاد شجریان را تکذیب کرد +عکس

بازیگر مشهور پای صندوق رای +عکس

برای آزمایش کرونا به آزمایشگاه‌های خصوصی برویم؟

ارائه یک راهبرد جدید برای مقابله با عفونت‌های گیاهی

چرا کرونا ویروس از مردان بیشتر تلفات می‌گیرد؟

سیاره‌ای با مدار ۱۸ ساعتی به دور ستاره‌اش رصد شد

توییتر سیاستمداران را رسوا می‌کند

گوگل به جمع آوری اطلاعات کودکان متهم شد

آغاز ثبت نام آزمون دستیاری دندانپزشکی از سوم اسفند

خواننده معروف در پایتخت ۶ بازی کرد +عکس

همه مدارس تهران فردا تعطیل شد

تیراندازی در شهر مدینه منوره +عکس

مهمان امشب برنامه دورهمی+عکس

فرزند سردار سلیمانی پای صندوق رای +عکس

آخرین آمار قربانیان ویروس کرونا در ایران

متروی تهران هم به جنگ کرونا رفت +عکس

احمدی‌نژاد رأی خود را به صندوق انداخت +عکس

حمایت رهبر انقلاب از کالای ایرانی در روز انتخابات +عکس

مردم در صف ماسک برای کرونا

پیرمرد ۸۷ ساله در کجور رای داد +عکس

آیت الله جنتی رای خود را به صندوق انداخت +عکس

حضور عروس و داماد پای صندوق رای در آستارا +عکس

سید احمد خمینی هم پای صندوق رای رفت +عکس

وزیر ارتباطات خانوادگی رای داد +عکس

تدابیر ضدکرونایی در حرم حضرت عبدالعظیم +عکس

ماهواره ناهید ۲ در سه ماهه دوم سال ۹۹ تکمیل می‌شود

روند صنعتی سازی آشپزخانه‌های دانشگاه‌ها در سال ۹۹ تکمیل می‌شود

برنامه‌های آموزشی نانوفناوری پزشکی بازنگری شد

حضور در انتخابات مسیری برای امنیت جامعه است

حکمت و فلسفه غیبت امام عصر(عج)

حاجی میرزایی: تصمیمی بر تعطیلی مدارس نیست

اجرای دستورالعمل‌های لازم برای پیشگیری از ویروس کرونا در مدارس

روحانی: دشمنان ما بیش از گذشته مایوس خواهند شد

انتخابات بهترین پادزهر در مقابل توطئه‌ها و فتنه‌های دشمن است

هیچ مدرکی غیر از شناسنامه و کارت ملی در انتخابات قابل قبول نیست

مردم ایران نمی گذارند قاتل شهید سلیمانی سرنوشتشان را تعیین کند

شرکت در انتخابات یک تکلیف شرعی و متضمن منافع ملی کشور است

آخرین آمار ابتلا به کرونا از زبانِ وزیر بهداشت

آیت الله مصباح در صف رأی‌گیریِ حرم رضوی +عکس

محسن هاشمی رای خود را به صندوق انداخت +عکس

گریه بچه میمون بالا سر جنازه مادرش +عکس

بیمارستان کامکار قم پس از شناسایی دو مورد کرونا +عکس

حرکت زیبای اردبیلی‌ها برای پیشگیری از کرونا +عکس

وجود فرد مشکوک به کرونا در خوابگاه دانشجویی؟ +عکس

قم به خاطر کرونا قرنطینه می‌شود؟

تصویری از انتقال یک بیمار مبتلا به کرونا در قم +عکس

این شهید جان سردار سلیمانی را نجات داد +عکس

آخرین آمار قربانیان ویروس کرونا در ایران

وضعیت قم پس از شیوع ویروس کرونا +عکس

پسر شجاع هم وارد رقابت انتخاباتی شد +عکس

ماجرای مصاحبه برادر بیمار کرونایی فوت شده +عکس

سارا و نیکا در کنار مامان هما در «پایتخت ۶» +عکس

مراحل پیوستن خبرنگار صدا و سیما به شبکه‌ ضدانقلاب +عکس

تصویر کودک فوت شده بر اثر حمله سگ‌های ولگرد +عکس

پژو ۴۰۵ به مرز ۱۱۵ میلیون رسید +جدول

سنگ سابق مرقد امام حسین (ع) بر مزار سردار سلیمانی+ عکس

همایون شجریان خبر فوت استاد شجریان را تکذیب کرد +عکس

بیمارستان بوعلی قزوین آماده مقابله با کرونا شد +عکس

اطلاعیه فوری و مهم درباره کرونا

شهردار منطقه ۱۳ تهران به کرونا مبتلا شد +عکس

فروشنده گوشت گنجشک در کرج دستگیر شد +عکس

دلار در یک قدمی تغییر کانال +جزئیات

تائید اولین نمونه‌های ویروس کرونا در قم

پژو پارس ۱۱۸ میلیون تومان شد +جدول

ماجرای فرار بزرگ متهم ۶ میلیارد یورویی از کشور

تصاویری از فخرفروشی خاصِ خارجی‌ها در ایران +عکس

سردار سلیمانی در منزل نخست وزیر سابق عراق +عکس

تفریح لاکچری مردم در چهارمحال و بختیاری +عکس

دانشگاه علوم پزشکی قم: مردم در خانه بمانند

خواننده معروف در پایتخت ۶ بازی کرد +عکس