به گزارش ثریا امشب دومین شب قدر رمضان امسال است. آیت الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی در بخشی از کتاب المراقبات به بیان مراتب شب قدر اهمیت و جایگاه آن پرداخته است که در زیر می‌خوانید:

«از امور مهم در ماه رمضان شب قدر می‌باشد. شبی که از هزار ماه بهترمی باشد. روایاتی داریم مبنی بر این که از هزار ماه جهاد بهتر، و از سلطنت هزار ماه بهتر، و عبادت آن بهتر از عبادت هزار ماه می‌باشد. و خلاصه، شب شریفی است که روزی بندگان، اجل‌های آنان و سایر امور مردم از خوب و بد در آن مقدر می‌گردد. شبی که قرآن در آن نازل شد. شبی که به نص قرآن مبارک است. در روایات اهل بیت آمده است:

فرشتگان در شب قدر فرود آمده و در زمین پخش می‌شوند، بر مجالس مؤمنین گذشته، بر آنان سلام می‌کنند و برای دعاهای آنها آمین می‌گویند، تا آنگاه که سپیده دم طلوع کند.» و «در این شب دعای کسی رد نمی‌شود مگر دعای عاق والدین، قطع کننده رحم نزدیک، کسی که شراب بنوشد و کسی که دشمنی مؤمنی در دلش در «اقبال» از «کنز المواقیت» از پیامبر روایت شده است که فرمود: «موسی عرض کرد: خدای من! نزدیک شدن به تو را خواهانم، فرمود: نزدیکی من از آن کسی است که شب قدر بیدار شود. عرض کرد: خدای من رحمت تو را می‌خواهم، فرمود آن کسی است که در شب قدر به فقیرها رحم کند، عرض کرد: خدای من جواز عبور از صراط را خواهانم، فرمود: آن برای کسی است که در شب قدر صدقه‌ای بدهد، عرض کرد: خدای من از درختان بهشتی می‌خواهم فرمود: این مال کسی است که در شب قدر سبحان الله بگوید، عرض کرد: خدای من! رضایت تو را می‌خواهم؛.فرمود: رضایت من از آن کسی است که دو رکعت نماز در شب قدر بخواند.»

و از همین کتاب از پیامبر (ص) روایت شده است که فرمودند: «درهای آسمان‌ها در شب قدر باز می‌شود. بنابراین بنده‌ای در آن نماز نمی‌خواند، مگر این که خداوند متعال در مقابل هر سجده‌ای درختی در بهشت برای او می‌نویسد که اگر سواره، صد سال در سایه آن حرکت کند به انتهای سایه اش نمی‌رسد؛ و در مقابل هر رکعت خانه‌ای از در و یاقوت و زبرجد و مروارید، و در مقابل هر آیه‌ای تاجی از تاج‌های بهشت، و در مقابل هر «سبحان الله گفتن» پرنده‌ای از پرندگان بهشت، و در مقابل هر نشستن درجه‌ای از درجات بهشت، و در مقابل هر تشهدی بالا خانه‌ای از بالا خانه‌های بهشت، و در مقابل هر سلام دادن لباسی از لباس‌های بهشت برای او می‌نویسد. و آنگاه که سپیده صبح بدهد، خداوند از دختران مأنوس، و کنیزان خوش اخلاق و خدمتکارانی جاویدان و بهترین پرندگان و بوهای خوش و نعمت‌های خوب و تحفه‌ها و هدایا و خلعت‌ها و کرامت‌ها و آنچه نفس میل دارد و دیدگان از آن لذت می‌برد به او عنایت می‌فرماید و شما در آن جاوید هستید.»

مراتب شب قدر

از بعضی روایات برمی‌آید که شب قدر مراتبی دارد. و شب قدری که در قرآن آمده است، شب قدری است که آخرین مراحل مشیت الهی در آن صورت گرفته و پس از آن تغییر و تبدیلی انجام نمی‌شود. و نیز از بعضی روایات برمی‌آید که شب نیمه شعبان و نوزدهم و بیست و یکم و بیست و سوم ماه رمضان از شب‌های قدر بوده و شب آخر برترین آنهاست که شب «جهنی» نامیده می‌شود. و همین شب است که مقدرات در آن، تغییر نمی‌کند. و به احتمال قوی شب بیست و هفتم ماه رمضان نیز از شب‌های قدر است. و کسی که می‌خواهد احتیاط کند باید در تمام این پنج شب اعمال شب قدر را انجام دهد.

آمادگی برای این شب و دعا برای توفیق در آن

سزاوار است کسی که دین و نص روشن قرآن و روایات پیامبر (ص) و آل معصوم او را قبول دارد، تمام سعی خود را جهت آمادگی برای اعمال این شب به کار گیرد. از کارهایی که در طول سال می‌تواند انجام دهد، دعا جهت توفیق در این شب می‌باشد و اینکه بتواند در این شب، محجوب‌ترین و پسندیده‌ترین کارها نزد خدا را انجام داده و خداوند این شب را برای او بهتر از هزار ماه قرار داده و اعمال ین شب را به این شکل از او قبول نموده و آن را با بالاترین درجات برای او ثبت، و تا روز دیدار او آن را بپروراند؛ در این شب، نام او را در گروه مقربین نوشته، و شناخت، محبت، نزدیکی، پناه، رضایت و خیر خود همراه با عافیتش را نصیب او گردانیده، و بگونه ای از او راضی شود که خشمی بعد از آن نبوده، و پیامبر و امامان بخصوص امام زمانش از او راضی شده، و او را با آنان در مجلس «صدق»، نزد سلطان مقتدر جای داده و در بذل تمام توانایی برای فرمان‌برداری و به دست آوردن رضایتش، او را موفق، و عاقبت او را نزدیکی و رضایتش قرار دهد.

از کارهایی که می‌تواند بوسیله آن تمام سعی خود را در این شب به کار گیرد، این است که در طول سال برای این شب آماده شده و مقدمات عبادت را فراهم نماید. مثلاً مکان و لباس مناسب و عطر و صدقه‌ای را تهیه و مضامین لطیفی را برای مناجات با پروردگار و کلمات برانگیزنده‌ای را در خطاب آقایان و نگهبانان و حامیان انتخاب کند. و میهمانان مخصوصی را که مناسب با این شب می‌باشند و چند فقیر را برای صدقه دادن در نظر بگیرد.

گمان می‌کنم اگر یکی از این سلاطین دنیا کسی را در روز مخصوص به میهمانی دعوت نموده و شخص بزرگی را دنبال او بفرستد. و آنگونه که خداوند با تو رفتار کرده است او نیز در دعوت خود با او مهربانی کرده مقابل حضور او در آن مجلس - که اعیان و اشراف و پادشاهان حضور دارند. و رعایت آداب آن، به او وعده اعطای خلعت‌های گرانبها و املاک پر ارزش و وسیع و فرمان‌های حکومت و سلطنت داده و به او بگوید هر قدر در انجام کارهای کمی که در این مجلس باید انجام دهد، دقت کند سلطان او را از عطایا و احسان خود بیشتر بهره مند می‌کند، از اشتیاق حضور در این مجلس قالب تهی کرده و برای آمادگی حضور در چنین مجلسی شریف و این مقام والا تمام توان خود را به کار گرفته، در طول سال این مطلب را فراموش نکرده، در تمام حالات با جدیت به آن پرداخته و خود را برای چنین روز بزرگی آماده می‌نماید به گونه‌ای که اهل سعی و تلاش نمی‌توانند این طور عمل کنند می‌کنند. و به اندازهای مواظب است و دقت می‌کند که انسان را شگفت زده می‌کند. و آنگونه که باید و دوست در مقابل دوست انجام می‌دهد ادب را رعایت می‌کند.

ای عاقل! چگونه این دعوت را اجابت می‌کنی؟ سلطان سلاطین خدایان و حاکم آسمان‌ها و زمین تو را به این میهمانی دعوت نموده و برای این دعوت فرشتگان بزرگوار و پیامبران و رسولان و بهترین مردم را فرستاده و با جانشینان معصومش آن را تاکید کرده است. و آن گاه تو را با فرشتگان دعوت کننده بزرگ داشته است. هر شبی با دعوت‌های مخصوص و لطفاً و کرامت‌هایی عالی در مقابل اخلاص یک شب نعمت‌های جاویدی به تو وعده داده است که نه چشمی آن را دیده و نه گوشی شنیده و نه در دل انسانی خطور کرده است. نور، زیبایی، سرور، سلطنت، دارایی، و شادمانی را به تو داده که عقل تو حتی از تصور گوشه‌ای از آن عاجز، و اندیشه ات در آن سرگردان است. نزدیکی، پناه و شادمانی دیدار خود را به تو وعده است که عقل انسان‌ها و فهم علما و اندیشه حکماً از درک آن ناتوان است.

برادرم! آیا بخاطر آمادگی برای این مجلس، به اندازه‌ای که شایسته است تلاش نموده و از رستگاران خواهی شد یا با غفلت خود این فرصت را از دست داده و از جمله ورشکستگان خواهی بود؟ یقین داشته باش اگر از این کرامت غفلت کرده و با کوتاهی خود آن را از بین ببری و در روز قیامت آنچه را که دیگران با سعی کامل به آن رسیده‌اند ببینی، به چه حسرتی دچار می‌شوی که آتش جهنم و عذاب دردناک در مقابل آن کوچک است. و به همین جهت در آن روز با ورشکستگان پشیمان صدا می زنی: «افسوس که جانب خدا را رعایت ننموده و در حق خود ظلم و تفریط نمودم و وعده‌های خدا را مسخره کردم حالی که پشیمانی سودی نداشته و درهای توبه و جبران بسته و آثار اعمال و نتایج آن آشکار شده است.

بنابراین قبل از این که بخاطر کوتاهی و از بین بردن فرصت‌ها ملامت شوی خود را سرزنش کن. و قبل از این که به تو بگویند: چرا کرامت پروردگار جهانیان را کوچک شمردی؟ خود، این مطلب را در نظر بگیر. و خود و سرمایه ات را حسابرسی کن، قبل از این که به حساب تو رسیدگی شده و به جای کرامت و سلطنت، به خواری و پستی برسی. سرمایه‌ای که اگر باقی می‌ماند به بالاترین سودهای تجارت در روزهای سختی و نیاز می‌رسیدی. سزاوار است وقتی که شب قدر نزدیک می‌شود شوق او به رسیدن به کرامت‌هایی که در این شب برای او مهیا شده است افزون گردیده، کرامت مقام بالا و مجلس حضور پروردگار, و تقدیس خداوند آسمان‌ها و زمین، و اعمالی را که باحال و اخلاص و حضور و رقت و صفای او و رضایت مولایش مناسب‌تر است برای شبش انتخاب کرده و در این مورد از خدای متعال کمک گرفته و از اولیای خدا یاری بجوید.»