به گزارش شبکه علمی ثریا این روزها پردیس شمالی دانشگاه تهران میزبان دانش‌پژوهان نوجوان شرکت کننده در جشنواره دانش‌آموزی ابن‌سینا است و بیش از سه هزار دانش‌آموز از 25 استان کشور در دومین دوره این جشنواره حاضر شدند. در ادامه گزارش خبرنگار خبرگزاری فارس را از برگزاری این جشنواره می خوانید.

* اولین روز جشنواره

سالن ورزشی مملو از جمعیت دانش‌آموزانی است که به همراه مربیان و یا بعضا والدین خود برای شرکت در بخش رباتیک و گلایدر جشنواره آمدند و با وجود اینکه قرار است برنامه از ساعت 8 صبح شروع شود اما آماده سازی مقدمات برگزاری تا ساعت 10 طول کشید.

در این بین فرصتی مهیا شد تا به سراغ دانش‌آموزان خلاق و پژوهشگر و چند نفر از مربیان آنها برویم و درباره اختراع یا طرح و پژوهشی که به جشنواره آورده بودند صحبت کنیم.

* «ربات جنگجو» اختراع دانش آموز کلاس نهم

سیدسینا مولانا از تبریز برای شرکت در مسابقات به تهران آمده است؛ ساکی که کنارش گذاشته نشان دهنده آن است که مستقیم از ترمینال به محل برگزاری مسابقه آمده و کمی خستگی هم در چهره اش نمایان است؛ اختراعش یک ربات جنگجوست که چهار ماه است روی آن کار کرده است.

سینا از کلاس هفتم در کلاس های رباتیک شرکت کرده و اکنون که کلاس نهم است سه اختراع ثبت شده دارد؛ وی در مسابقات خوارزمی هم مقام دوم را آورده و از طرف پژوهش سرا به این مسابقات معرفی شده است.

رباتش انرژی را از آدابتور می گیرد؛ دوست ندارد از رباتش عکس گرفته شود چون نمی خواهد طرحش که خلاقیت خود اوست مورد تقلید قرار بگیرد. می‌گوید این ایده کاملا متعلق به خود اوست.

سینا شاگرد اول نیست و می گوید پژوهش وقتش را می گیرد و نمی رسد کتاب های پرحجمش را به اندازه بقیه دوستانش مطالعه کند اما از پژوهش بیشتر لذت می‌برد.

پدر سینا که او را از تبریز تا تهران همراهی کرده است از هزینه ها و عدم حمایت از این قبیل دانش آموزان گله دارد و می‌گوید که بعضی طرح های پسرش چون هزینه میلیونی داشتند و حمایتی وجود نداشته به مرحله اجرا نرسیده اند. 

* ربات مسیریاب ساخته دانش آموزان دختر

کمی آن سوتر آیسان خلیلی ایستاده و با دوستانش مشغول صحبت است و منتظر تا مسابقه شروع شود.

آیسان یک ربات مسیریاب ساخته که سنسورهایش مسیر سیاه و سفید را تشخیص می‌دهند و نمونه پیشرفته آن در آتش‌نشانی کاربرد دارد این طرح که محصول مشترک او و دوستانش است 6 ماه زمان برده است.

آیسان در مدرسه ای هوشمند در تهران درس می‌خواند و می‌گوید که در مدرسه آنها کلاس پژوهش جزو درس‌های اجباری است.

دانش آموزان خلاق حتما شاگرد اول نیستند

محمدی یکی از مربیانی است که همراه دانش‌آموزانش در این جشنواره شرکت کرده و آخرین راهنمایی ها را به آنها منتقل می کند.

او می گوید توسط  آموزش و پرورش گزینش شده است و در مدارس غیرانتفاعی چند روز در هفته رباتیک تدریس می کند، خودش از 14 سالگی در رشته رباتیک کار کرده است.

از او درباره نحوه انتخاب دانش آموزان برای هر رشته می‌پرسم، می‌گوید: در انتخاب دانش‌آموزان به نمره نگاه نمی‌کنیم و بعد از برگزاری چند جلسه کلاس و محک زدن، تعدادی دانش آموز انتخاب می‌شوند و پژوهشی که به استعدادشان مرتبط باشد به آنها معرفی و آنها را به رشته های مختلف راهنمایی می‌کنیم.

محمدی توضیح می‌دهد: تا قبل از 9 سالگی، سازه‌های پیچ و مهره ای به دانش‌آموزان آموزش داده می‌شود و پس از بالا رفتن تجربه و سن، دانش‌آموزان کم کم ربات‌های کمک آموزشی که خیلی مسابقه ای نیستند، می‌سازند و بعد از آن در متوسطه اول وارد ساخت ربات‌های مسابقه‌ای می شوند.

یکی دیگر از مربیان که از نحوه فعالیت پژوهش‌سراها ناراضی است می‌گوید: ما اگر بخواهیم از طریق پژوهش‌سراها به مسابقات بیاییم به جایی نمی‌رسیم زیرا صرفا یک سری ایده و حرف های خوب است که در پیاده سازی سازوکار درستی ندارد.

دانشمندان موشکی آینده کشور

از بخش ربات‌سازها به انتهای سالن می روم که دانش‌آموزانی با سازه‌های متفاوت ایستاده اند و منتظر شروع مسابقه هستند؛ امیرعلی دلکش و کسری رستمی از مدرسه علامه طباطبایی یکی از مناطق تهران حضور دارند و راکت آبی ساخته‌اند که با مدار الکتریکی کار می‌کند، آنها با پیشنهاد معلمشان این راکت را ساخته‌اند و دوست دارند سال آینده گلایدر بسازند.

امیرعلی انتظارش از مسئولان این است که مسابقات بیشتری برگزار کنند تا شور و هیجان بیشتر شود و حس خلاقیت هم به تبع آن بالا برود.

جایگزینی گیاهی برای قرص برنج

از بخش مخترعین که در سالن ورزشی مسابقه دارند به دانشکده‌ای که ارائه طرح های پژوهشی در آن صورت می‌گیرد می‌روم، مریم سرلک کلاس دهم است و در مدرسه تیزهوشان درس می‌خواند او درباره آفت برنج همراه دوستانش پژوهشی ارائه کرده است.

او می‌گوید اول ایده را داده‌اند و چند ماه روی آن کار کرده‌اند و بعد روی برنج آفت‌زده امتحان شده است. محصولی که ساخته شده کاملا گیاهی است و هسته زیتون ماده اولیه آن است و می‌تواند جایگزین قرص برنج که خطرات زیادی دارد شود.

تشخیص عسل طبیعی از غیر طبیعی فقط با یک کیت

سید حسین صفوی از آذربایجان شرقی شهر صوفیان به همراه دوستش آمده است. مشکل سایر شهرستانی‌های شرکت کننده را دارد و چون هتل دیروز رزرو نشده امروز از ترمینال مستقیم به دانشگاه تهران آمده است.

حسین دانش‌آموز سال چهارم دبیرستان است و در جشنواره خوارزمی نیز مقام کسب کرده و می گوید شهر محل سکونت آنها از نظر امکانات در شرایط خوبی نیست، او قرار است طرحش را که یک دستگاه کیت تشخیص عسل طبیعی از مصنوعی است، ارائه دهد. علت انتخاب این موضوع را هم فراوانی عسل تقلبی در بازار عنوان می‌کند.

عباس ابراهیمی و دوستش یک سال روی این ایده کار کرده‌اند و با کمک معلمان، آن را به سرانجام رسانده‌اند.

خودشناسی راه حل موفقیت

یکی از دانش‌آموزان که در سالن دانشکده نشسته و منتظر زمان ارائه است درباره خودشناسی تحقیق کرده است.

او می گوید که بعد از مشکلاتی که در زندگی برایش پیش آمد تصمیم گرفت که این موضوع را انتخاب کند چون در آن مشکلات فهمید که راه حل برون رفت از مشکل و رسیدن به موفقیت، خودشناسی است.

کرم گیاهی ضدجوش ارزان محصول سه ماه پژوهش یک دختر نوجوان

کرم‌های ضد جوش و ضد قارچ گیاهی ساخته یکی از دانش‌آموزان دختر است که به تنهایی آن را ساخته و می گوید که ناکارآمدی کرم‌های شیمیایی و گرانی برخی دیگر از داروهای پوست را ندارد و ارزان و گیاهی است. کرم ساخته او از گیاهانی مثل زردچوبه، نمک، حنا، گل ختمی، بابونه و ... ساخته شده و سه ماه روی آن کار کرده است.

آزمون خودشناسی MBTI  بومی شده توسط چند نوجوان

کیوان دارابی کلاس دهم در رشته تجربی است. او به دلیل این که مشاهده کرده است که خیلی از دانش آموزان هدفی برای درس خواندن و آینده خود ندارند به سراغ بومی کردن آزمون MBTI رفته که یک آزمون خودشناسی است. تا دانش آموزان با استعدادها و توانایی های خود آشنا شوند.

چند ایده بزرگ از دانشمندان کوچک و یک بیم

زینب احمدی، هدیه روحانی و الهه قهاری هم باهم یک جوهر گیاهی ساخته‌اند که جایگزین ماژیک‌های وایت‌برد که سرطان‌زا هستند، شود.

سینا مشهدی و دوستش پارسا ناصری کلاس هفتم هستند و کشت بافت در کشاورزی، طرح آنها برای ارائه در این جشنواره است؛ در درس روش تحقیق این موضوع را انتخاب کرده‌اند که می‌تواند باعث تسریع رشد گیاهانی که دیر رشد می‌کنند، شود.

صحبت با این دانش آموزان با انگیزه و پرانرژی که آینده‌سازان این کشور هستند نور امیدی در دلم روشن می‌کند هرچند حضور دانش آموزان شهرستانی خیلی کمرنگ بود و مدارس غیرانتفاعی تهران حضور پررنگ‌تری داشتند اما قطعا برگزاری چنین مسابقاتی باعث رشد خلاقیت دانش آموزان و تقویت روحیه پژوهشگری در آنها خواهد شد که نوید آینده درخشان این کشور را می‌دهد، البته در صورتی که از این پژوهشگران و ساخته ها و نتایج پژوهش آنها حمایت لازم صورت گیرد و به حال خود رها نشوند.