به گزارش ثریا رصدخانه قدرتمند «ورا روبین»(Vera Rubin) جرمی را شناسایی کرده که به نظر میرسد یک سیاره کوتوله باشد و در اعماقِ بسیار سردِ آن سوی نپتون، به دور خورشید میچرخد.
به گفته دانشمندان، قطر این جرم یخی که با نام «ED138 2026» شناخته میشود، احتمالاً بین ۶۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر است. بنابراین، این جرم احتمالاً آنقدر بزرگ است که گرانشِ خودش آن را به شکل یک کره درآورده باشد. این همان ویژگی کلیدی است که سیارات کوتوله را از سیارکها و دیگر سنگهای کوچک فضایی متمایز میکند.
اگر «ED138 2026» واقعاً یک سیاره کوتوله باشد، رویداد بسیار مهمی محسوب میشود؛ چرا که اخترشناسان تاکنون تنها پنج سیاره کوتوله پلوتو(Pluto)، سرس(Ceres)، اریس(Eris)، هائومیا(Haumea) و ماکیماکی(Makemake) را تأیید کردهاند.
کشف «ED138 2026» توسط «متیو هولمن»(Matthew Holman) انجام شد که در «مرکز اخترفیزیک هاروارد و اسمیتسونیان»(CfA) فعالیت میکند. این کشف در تاریخ ۱۳ اکتبر 2026 رخ داد؛ زمانی که هولمن در حال پردازش دادههای پیشینِ رصدخانه روبین با استفاده از یک کد جستجو بود که آن را به همراه همکارش در CfA، «کوین نیپیر»(Kevin Napier) توسعه داده بودند.
این جستجو منجر به شناسایی جرمی مرموز در آن سوی مدار نپتون شد. این جرم با وجود فاصله بسیار زیاد از خورشید، نسبتاً پرنور بود؛ موضوعی که نشان میدهد ابعاد آن از میانگینِ سایر اجرامِ فرا-نپتونی بزرگتر است.
هولمن در بیانیهای که روز سهشنبه (۲۷ اکتبر) منتشر کرد، یعنی همان روزی که خبر کشف جرم «ED138 2026» اعلام شد، گفت: واکنش اولیهام ترکیبی از هیجان و ناباوری بود. اجرام اینچنینی بسیار کمیاب هستند؛ بنابراین بلافاصله شروع به بررسی کردم تا ببینم آیا خودم یا کدهای نرمافزاری دچار اشتباهی شدهایم یا خیر.
این بررسیها شامل جستجویی دقیق در فهرست (کاتالوگ) دادههای تلسکوپ «ورا روبین» بود؛ فهرستی که با وجود نوپا بودنِ این تلسکوپ، بسیار حجیم و گسترده است.
رصدخانه «ورا روبین» بر فراز کوه «سرو پاچون»(Cerro Pachón)، کوهی با ارتفاع ۲۶۸۲ متر در شمال شیلی به آینهای اصلی با قطر ۸.۴ متر مجهز است. این تلسکوپ در آوریل ۲۰۲۵ نخستین نورگیری خود را انجام داد و در ژوئن همان سال، پروژه اصلی خود را با نام «بررسی میراث فضا و زمان»(LSST) که یک طرح ۱۰ ساله است، آغاز کرد.
در جریان پروژه LSST، تلسکوپ روبین با استفاده از دوربینی ۳.۲ گیگاپیکسلی که بزرگترین دوربین دیجیتال ساختهشده برای اخترشناسی محسوب میشود، هر چند روز یکبار از تمام آسمان نیمکره جنوبی تصویربرداری میکند. این کار منجر به خلق نوعی «فیلم» گذر زمان(تایملپس) با وضوح بسیار بالا میشود که میتواند اطلاعات فراوانی را درباره کیهان آشکار سازد.
برای نمونه، اخترشناسان انتظار دارند که تلسکوپ روبین به شناخت بهتر «انرژی تاریک» و «ماده تاریک» کمک کند؛ همان عناصر مرموزی که بخش عمدهای از جرم و انرژی کل جهان را تشکیل میدهند.
مشاهدات این تلسکوپ همچنین به مثابه فهرستی جامع از اجرام منظومه شمسی عمل خواهد کرد و به دانشمندان یاری میرساند تا نقشه «حیاط خلوت کیهانی» ما را با دقتی بیسابقه ترسیم کنند. بهعنوان مثال، تلسکوپ روبین تاکنون بیش از ۱۱ هزار سیارک جدید کشف کرده است و بیتردید شمار بسیار بیشتری نیز در راه خواهد بود.
فهرست حاصل از پروژه LSST احتمالاً شامل تعدادی سیاره کوتوله جدید نیز خواهد بود که شاید جرم «ED138 2026» یکی از آنها باشد، چرا که وجود این جرم قطعی است.
هولمن و همکارش «ماریو یوریچ» که در دانشگاه واشنگتن فعالیت میکند و سرپرست علمی بخش منظومه شمسی در پروژه روبین است، دریافتند که این تلسکوپ در بازه زمانی ۴ مارس تا ۱۱ ژوئیه امسال، طی ۲۰ شب مختلف، ۳۰ بار جرم «ED138 2026» را رصد کرده است.
بررسیهای بیشتر نشان داد که «دوربین انرژی تاریک»(DEC)، ابزاری که بر روی تلسکوپ ۴ متری «ویکتور ام. بلانکو» در رصدخانه بینامریکایی «سرو تولولو» در شیلی نصب شده است نیز جرم «ED138 2026» را شناسایی کرد. در واقع، رصدهای انجامشده توسط ابزار DEC از این جرم، به سال ۲۰۱۶ بازمیگردند.
جرم «ED138 2026» در حال حاضر در حدود 46 واحد نجومی(AU) از خورشید قرار دارد. یک AU فاصله زمین و خورشید و حدود 150 میلیون کیلومتر است. این آن را فراتر از میانگین فاصله پلوتو از خورشید که تقریباً 40 واحد نجومی است، قرار میدهد.
با این حال، هنوز چیزهای زیادی برای یادگیری در مورد این جرم وجود دارد. برای مثال، تا زمانی که ستارهشناسان اندازه آن را مشخص نکنند، نمیدانیم که آیا این سیاره کوتوله است یا خیر. دریافتن این موضوع به مشاهدات در طیف فروسرخ نیاز دارد که همان محدوده طول موجی است که تلسکوپ فضایی «جیمز وب» ناسا برای آن بهینه شده است.
پس بدون شک اخبار بیشتری در مورد «ED138 2026» در راه است و تلسکوپ روبین میتواند در ماهها و سالهای آینده دنیاهای بیشتری را مانند آن آشکار سازد.
دادهها نشان میدهد که مدار «ED138 2026» حدود 25 درجه نسبت به صفحه منظومه شمسی کج شده است. به گفته دانشمندان، بنابراین احتمالاً یک برهمکنش گرانشی با نپتون داشته است که آن را از بین برده است.
هولمن میگوید: اگر «ED138 2026» به عنوان یک سیاره کوتوله تایید شود، به خانواده بسیار کوچکی از جهانها میپیوندد.
مهلت دانشجویان الزهرا(س) برای ثبتنام وام تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی
اعلام نتیجه اولیه آزمون سردفتری اسناد رسمی نوبت سال ۱۴۰۴
مجموعهرباعی «دوستش داشته باش» سروده میلاد عرفانپور منتشر شد
روایت زندگینامه شهید حاج اسماعیل رضایی منتشر میشود
۱۵ درصد مدارس کشور در برنامه بازرسیهای دورهای قرار میگیرند
ارائه ۸۵ طرح دانشآموزی در بیستوهشتمین جشنواره جوان خوارزمی
تصویر منتشر شده از جاسک
تصویری از عملیات های نیروی هوایی ارتش در شب های اخیر
رژیم چنج در آمریکا رخ داد+عکس
امروز آخرین مهلت اعتراض به آزمونهای ارشد و دکتری علوم پزشکی
نسخه پیشنهادی سند حکمرانی نظامهای ارزیابی آموزش عالی بررسی شد
طرح نوین تغذیه با محوریت دانشجویان اجرا میشود
پژوهش مسئلهمحور؛ کلید استفاده واقعی از ظرفیت علمی دانشگاهها
استارلینک پایان حکمرانی ارتباطات در ایران است؟
هکرها با دمای بانک خون فرانسه بازی کردند و آن را بالا بردند
تصویب کلیات آییننامه جدید ارتقای اعضای هیئت علمی
دانشگاه شهید بهشتی دلایل عدم تعلق وام دانشجویی را اعلام کرد
فاز دوم آمایش آموزش عالی بهروز شد
داریوش فرهنگ گوینده یک مستند شد
ابلاغ مصوبه جدید شرکت مجدد در آزمون دستیاری پزشکی توسط رئیس جمهور
رابرت پتینسون با چهلمین جایزه سینماتک آمریکا تجلیل میشود
اجرای کنسرتنمایش «فرهاد» در تماشاخانه نوفل لوشاتو
اجرای نمایش «خاک نشینان» در فرهنگسرای نیاوران
شکست ترامپ سوژه کارلوس لطوف شد
اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفهای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان
تأکید بر حمایت از ظرفیتهای بومی امنیت سایبری
لزوم متناسبسازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت
تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب
۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس
آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد
دانشآموزان ایران پای آرمانهای انقلاب و دفاع از وطن ایستادهاند
اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب
فوتبال از مدرسه تا تیم ملی؛ وعده تازه برای کشف استعداد در دانشآموزان
ایلان ماسک اسپیس ایکس و تسلا را ادغام میکند؟
ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد
تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاهها برای ایجاد رشته جدید
با وجود تحریمها، تجهیزات کوانتومی بومی در حال ساخت است
وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش مییابد
تغییر و بهروزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشتههای کشاورزی
گوگل به مدارس هشدار داد
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون میگوید
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربنشناسی»
آیا بانکها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
مسجد باید میداندار اصلی فعالیتهای قرآنی جامعه شود
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش مییابد
ثبتنام وامهای تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
اعلام فهرست رشتههای پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی
وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش میدهد
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
موج جدید هک سوپرمارکتهای اروپا
سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد
واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای+عکس
شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس
پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس
بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس
زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند
انتخابات میاندورهای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ
کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس
تب هوش مصنوعی در شرکتها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل میکند و سلامت بیمار را به خطر میاندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیارهای وهمانگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پلهای مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدالهایشان را میبینیم؟
کتاب «همسفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمیگردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیهای و پرتراکم شهری
دانشآموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحهها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبتنام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولیهای ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمیشود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشتههای مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
ثبتنام وامهای تحصیلی و ودیعه مسکن متأهلی دانشجویان شروع شد
آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری ۱۴۰۵ با حضور ۱۰۱ هزار نفر برگزار شد
وزیر علوم: پیوند دانش و فناوری، قدرت ملی را افزایش میدهد
اعلام فهرست رشتههای پذیرش مستقیم دستیاری تخصصی از بین پزشکان عمومی
اهمیت آموزش اخلاق و رفتار حرفهای در محیط دانشگاه به پزشکان جوان
موج جدید هک سوپرمارکتهای اروپا
وام تحصیلی این دانشجویان ۵۰ درصد افزایش مییابد
مسئولیت شرعی والدین در قبال نیازهای فرزندان امروز چیست؟
دانشآموزان ایران پای آرمانهای انقلاب و دفاع از وطن ایستادهاند
تصویر/فراز مهم پیام رهبر انقلاب
کنایه سفارت ایران در لندن به ترامپ پس از شکست انتخاباتی +عکس
پاسخ صمیمانه فرمانده نیروی دریایی سپاه به نامه دختران جهادگر مازندرانی+عکس
۲ پهپاد لوکاس غنیمت گرفته شدهٔ دشمن آمریکایی توسط سپاه+عکس
لزوم متناسبسازی مستمر آموزش علوم پزشکی با نیازهای نظام سلامت
دختران ایرانی در جستجوی «خود»؛ هویت در میدان کشمکش سنت و مدرنیته
تصمیم جدید وزارت علوم درباره درخواست دانشگاهها برای ایجاد رشته جدید
زلزلهٔ ۳.۱ ریشتری در عمق ۱۵ کیلومتری زمین، بیرم فارس را لرزاند
اخذ مجوز استخدام ۹ معلم بازمانده حادثه دبستان شجره طیبه میناب
روز مبارزه با استکبار، روز به خاک مالیدن پوزه قلدران وحشی خواهد شد
شکار پهپادهای آمریکایی سوژه توییت سخنگوی سپاه+عکس
سرلشکر رضایی: ملت ایران شکست بزرگی را به ترامپ تحمیل کرد
ترامپ اورکل را وادار به عقب نشینی از قرارداد با تراشه ساز چینی کرد
تغییر و بهروزرسانی ۵۰ تا ۷۰ درصدی رشتههای کشاورزی
آیا بانکها برای خلق پول به مجوز فقهی نیاز دارند؟
آغاز کار نگارش جلد دوم مجموعه چهار جلدی «کربنشناسی»
قرآن از راز ماندگاری قدرت فرعون میگوید
واکنش کاخ سفید پس از شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای+عکس
بت ترامپ با شکست در جنگ با ایران ترک برداشت+عکس
وام تحصیلی دانشجویان برتر، ممتاز و متأهل ۵۰ درصد افزایش مییابد
انتخابات میاندورهای آمریکا و ضربه سیاسی بزرگ به دونالد ترامپ
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.