کد خبر: 113908
ف
خبرنگار نخبه‌ای که نظریه‌پرداز جنگ شد
باقری می‌گفت: این‌جنگ فرصت‌های طلایی بسیاری را جهت رشد استعدادها به ما داد. نیروهای ما با توجه به بعد انقلابی‌ای که دارند و چشم و گوش بسته تابع قانون‌های از خارج آمده نیستند.

به گزارش ثریا - صبح روز یکشنبه نهم بهمن ۱۳۶۱، پیش از عملیات والفجر مقدماتی، فرمانده کل سپاه همراه با گروهی از فرماندهان جنگ در حسینیه جماران به حضور امام خمینی رسیده بودند. ساعتی بعد، علی شمخانی از اهواز تماس گرفت و خبر مهمی را به اطلاع محسن رضایی رساند: «‌حسن باقری شهید شد»

چیزی نگذشت که این‌خبر سراسر کشور را فراگرفت و شخصیت ها و نهادهای مختلف، با انتشار اطلاعیه ها و پیام ها، به این حادثه واکنش نشان دادند. مردم پی بردند که حادثه تلخی برای جنگ به وقوع پیوسته است، اما در نظر فرماندهان ارشد جنگ، این تنها یک خبر تلخ نبود، بلکه رویداد هولناکی بود که آنان را با پرسش بزرگ و دشواری رو به رو می کرد؛ اینک بدون حسن باقری جنگ چگونه ادامه خواهد یافت؟

غلامحسین افشردی، مشهور به حسن باقری، در نخستین روز مهرماه ۱۳۵۹، با آغاز جنگ، وارد خوزستان شد؛ همان روزی که محسن رضایی تلفنی او را به علی شمخانی – فرمانده سپاه خوزستان- معرفی کرد، او تا روزی که علی شمخانی خبر شهادتش را به محسن رضایی داد، ۲۸ ماه از عمر خود را در میدان های جنگ گذراند. در این مدت نه چندان طولانی،حسن باقری به مرتبه ای از تاثیرگذاری رسید که اطلاعات، طراحی و نیز اجرای عملیات های کوچک و بزرگ به او متکی شد و فرمانده کل سپاه تنها او را به عنوان موید تصمیم گیری هایش می شناخت.

فرمانده شهید ارتش- علی صیاد شیرازی- هوش سرشار،نبوغ، استعداد، تحرک، قدرت تجزیه و تحلیل آمیخته با تعهد و روحیه انقلابی او را می ستود و وی را در جایگاهی می دید که تنها شایستگان جبهه آن هم پس از سال ها نبرد می توانستند بدان دست یابند.

اما راستی حسن باقری در طی ۲۸ ماهی که در میدان های جنگ حاضر بود، چه نقشی ایفا کرد و چگونه توانست به این جایگاه دست پیدا کند؟ شاید مطالعه و بررسی زندگی این فرمانده دفاع مقدس از نکات مورد غفلت در سالهای بعد از جنگ تحمیلی باشد.

حسن باقری در اسفند ۱۳۳۴ در تهران متولد شد و بیست وشش سال و ده ماه زندگی کرد. بیست و دو سال از عمر را ایام کودکی، سالهای دبستان و دبیرستان ، دوران دانشجویی در دانشگاه ارومیه و ماه های خدمت سربازی در برمیگیرد. زندگی او پس از پیروزی انقلاب نیز شامل ۱۹ ماه پیش از جنگ و ۲۸ ماه دوران جنگ می شود. غلامحسین یک ماه پس از پیرزی انقلاب مدت کوتاهی در کمیته محلی گذراند و سپس به روزنامه نگاری روی آورد؛ فعالیتی که تا شروع جنگ ادامه یافت. افشردی هم زمان با کار خبرنگاری، ۶ ماه در رشته حقوق دانشگاه تهران تحصیل کرد که با وقوع انقلاب فرهنگی و تعطیلی دانشگاهها، ناتمام ماند. او همچنین از شهریور ۱۳۵۸ تا آغاز جنگ نیز در اطلاعات سپاه به فعالیت پرداخت.

کارنامه مطبوعاتی غلامحسین افشردی نشان می دهد که او در میان همه بحران ها و حوادث مبتلابه آن روزهای انقلاب بر نقاطی کلیدی انگشت نهاده بود. موضوعی که بی شک با مروری بر بایگانی روزنامه جمهوری اسلامی به اثبات می رسید. گفت و گوی افشردی با احمد مفتی زاده- از رهبران مذهبی اهل سنت کردستان در آن دوران- بسیار قابل اهمیت بود. این مصاحبه در ۱۸ شهریور ۱۳۵۸ به چاپ رسید. او همچنین نخستین خبرنگاری بود که پس از انقلاب به خارج از کشور اعزام شد. در آبان ماه ۱۳۵۸ هیاتی از طرف دولت ایران،شامل مهندس مهدی بازرگان، دکتر ابراهمی یزدی و دکتر مصطفی چمران به دعوت رییس جمهور الجزایر در جشن سالروز استقلال آن کشور شرکت کرد و غلامحسن افشردی نیز به عنوان خبرنگار در این هیات حضور داشت. حاصل این سفر گزارشی بود که به تاریخ ۱۲ آبان ۱۳۵۸ در روزنامه جمهوری اسلامی به چاپ رسید. در بخشی از این گزارش به ملاقات آقای بازرگان با برژینسکی- مشاور امنیت ملی رییس جمهور آمریکا- اشاره شده است که آن روزها بازتاب وسیعی در کشور یافته بود. فردای آن روز سفارت امریکا به تصرف دانشجویان پیرو خط امام در آمد. حرکتی که مورد تایید و حمایت امام خمینی قرار گرفت و در این میان روزنامه جمهوری اسلامی نیز بیشترین پوشش خبری را به این واقعه داد، که محور هدایت و نگارش آن ها غلامحسین افشردی بود.

روز جمعه ۵ اردیبهشت ۱۳۵۹، چند ساعت پس از حضور نظامی آمریکا در طبس، افشردی به طبس حرکت کرد و نخستین خبرنگاری بود که به محل حادثه رسید. او چهار گزارش در این خصوص به چاپ رساند و ضمن تشریح واقعه، هر روز جزییات تازه ای را از ماجرا افشا کرد.

سردار فتح الله جعفری نیز در مورد بخش جنگ باقری این‌طور اشاره می‌کند:

«شهید حسن باقری در واپسین روزهای زندگی پربار خویش- خاصه در طول ۲۸ماهی که با ورود او به خوزستان در یکم مهرماه ۱۳۵۹ آغاز شد و با شهادتش در فکه در نهم بهمن ۶۱ به پایان رسید- علاوه بر طراحی و اجرای عملیات های مهم،با شناخت عمیق از دشمن و چیرگی برمنطقه جغرافیایی جنگ و تغییرات حاصل از آن،به تشکیل اطلاعات عملیات و و احدهای تخصصی ترجمه اسناد و آرشیو جنگ اهتمام ورزید و آنگاه نیز با تسلط بر جبهه خودی و دشمن و تغییرات لحظه به لحظه آن، در شکل گیری سازمان رزم،برآورد اطلاعات و تهیه طرح عملیات، کادرسازی و تربیت فرماندهان تاثیرگذار و کارآمد نقشی اساسی ایفا کرد. وی همچنین با ابتکار نظریه ای جدید در خصوص جنگ و راه های تقابل با متجاوزان، توانست استراتژی جنگ را تغییر دهد و با تسلط بر زمین نبرد دشمن و درک سریع توانایی آنان و نیز شناخت استعداد نیروهای خودی، راه مقابله را باز یابد. شهید حسن باقری جنگ را فرصتی مغتنم برای رشد استعدادها می دانست. چندان که خود نیز در این خصوص نوشته است: « این جنگ فرصت های طلایی بسیاری را جهت رشد استعدادها به ما داده است. نیروهای ما با توجه به بعد انقلابی ای که دارند و چشم و گوش بسته تابع قانون های از خارج آمده نیستند، می توانند از قالب های پیش ساخته خارج شوند و با فکر سازنده خویش، روش هایی را ابداع کنند که دشمن نخواهد توانست به سادگی به دفاع در مقابل آن ها برخیزد.»

روزهای پایانی سال ۱۳۵۹ سرآغاز تحولی است که نطفه آن در جلسه ۲۳ دی ماه بسته شده بود. حسن باقری در روز ۲۴ اسفند ۱۳۵۹ با بهره گیری از آرای فرماندهان حاضر در منطقه، طرح عملیاتی را تحت عنوان امام مهدی تدوین می کند که در تاریخ ۲۶ اسفند ماه همین سال در غرب سوسنگرد با موفقیت به اجرا در می آید. نخستین عملیات منسجمی که در قیاس با شبیخون ها و حمله های پراکنده، گام بسیار بزرگی محسوب می شود.

سرلشکر غلامعلی رشید درباره او می‌گوید:

«حسن باقری با استعداد خدادای اش قادر بود در خیلی از زمینه ها رشد کند و خیلی از مسئولیت ها از جمله مهم ترین مسئولیت جنگ یعنی فرماندهی را بر عهده بگیرد. پس از گذشت یکی دوماه که چشمش در جنگ و در جنوب باز شد، مستعد این امر خطیر بود و کاملا آمادگی هدایت در همان عملیات های اولیه را داشت.»

او نظریه پرداز بزرگی بود که در جایگاه فرمانده عالی رتبه جنگ، توانست توازن قوا را به سود جمهوری اسلامی ایران تغییر دهد. آن چنان که دشمن نیز خود به این حقیقت اعتراف کرده و گفته است:« اطلاعات ایران(حسن باقری) در حملات خود اطلاعات کامل و دقیقی در خصوص یگان های ما اعم از خطوط حد، فرماندهان، شکاف ها، نقاط آسیب پذیر، محل استقرار قرارگاهها و مواضع توپخانه و حتی مناطق اداری در اختیار داشته و از این طریق توانسته است طرح های خوبی تهیه نموده و آن ها را به دقت به اجرا درآورد.»

با این همه، شهید حسن باقری، بیش از تجهیزات جنگی، بر ایمان و اندیشه متکی بود. وی در این باره این طور نوشته است: «چیزهایی که دشمنان و امریکایی ها را به تنگ می آورد، این است که ما در فکر کردن به بن بست نمی رسیم و این باعث می شود که در عمل نیز به بن بست نرسیم.»

شهید حسن باقری در طی دوران کوتاه فرماندهی اش، ادبیاتی را به مباحث دفاعی وارد کرد که تا پیش از آن هرگز سابقه نداشت و ماحصل این تحول، رواج فرهنگ علوی و عاشورایی در میدان های نبرد بود. او این باور را در ذهن فرماندهان جنگ ایجاد کرد که ارتش عراق دست یافتنی است و می توان سرزمین های اشغالی را مرحله به مرحله آزاد کرد و هیچ یک از آن ها را از دست نداد. به این ترتیب، فرماندهان سپاه و آن گروه از فرماندهان ارتش که به رغم سلطه بنی صدر بر این نهاد، همچنان تفکر انقلابی داشتند، باور کرد که باید روش جنگ را تغییر داد و جنگیدن انقلابی را جایگزین روشی کرد که با شکست مواجه شده بود.

شهید حسن باقری، اهداف و برنامه های طولانی مدت را دقیقا بررسی می‌کرد و با اجرای دقیق آن‌ها دشمن را به واکنش وامی داشت. او از تمام فرصت ها برای آموزش و با بالا بردن کیفیت نیروها استفاده میکرد و می گفت:« آن چه نیرو ها را خسته می کند، کار نیست، بلکه گیجی و بی برنامگی است.» او بر آن بود که ابتکار عمل را باید از دشمن گرفت و فرصت برنامه ریزی به او نداد. او معتقد بود که هدف ما انهدام و کشتار نیروهای دشمن نیست، بلکه در برنامه ریزی ها و طراحی ها باید دشمن را دور بزنیم تا امکانات آن ها سالم به دست رزمندگان اسلام بیفتد و از سوی دیگر، باید سربازان ارتش بعث را به اسارت درآوریم تا اطراف صدام از این نیروها خالی شود و این افراد بتوانند در آینده انقلاب اسلامی عراق نقشی موثر ایفا کنند.

منبع : عملیات والفجر مقدماتی

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

عکس روز ناسا از سیاره نپتون

واکنش آموزش و پرورش به خبر فوت سوگند صیادی

برگزیدگان رویداد «جوان سال» به مدرسه حکمرانی جوانان راه می‌یابند

تعطیلی مدارس آخرین راهکار مقابله با آلودگی هواست

نظارت بر تلاش شبانه‌روزی آماده‌سازی کتاب‌ درسی سال تحصیلی جدید

رکوردشکنی دانش‌آموزان ایرانی با ۲۴ طلای علمی در جنگ

قسمت جدید «ریحانه» با اجرای ژیلا صادقی امشب روی آنتن می‌رود

اژدهای افتخاری گوتبورگ جلوی پای سازندگان «ارزش احساسی» خوابید

ساخت مجموعه مستند ۱۴ قسمتی «طولانی ترین جنگ» با نگاهی به زندگی حاج قاسم

قصه فداکاری و عشق محض یک‌ مرد به همسرش در یک فیلم

رویداد ملی «ایران‌دخت» درباره توانمندی‌های زنان است

نکاتی جالب درباره تقسیم بندی‌های مختلف قرآن

کتاب «پس از پیامبر (ص)» منتشر شد

تصویری از موشک حاج قاسم با سر جنگی موشک خیبرشکن

ماجرای زندگی نویسنده مفاتیح الجنان برای نسلی که او را نمیشناسد

استاد گلشنی افق‌ بلند علوم تجربی و فیزیک را با ژرفای اندیشه فلسفی پیوند زد

زره مخصوص از فضانوردان در مقابل زباله‌های فضایی محافظت می‌کند

دکتر مهدی گلشنی، استاد ممتاز فیزیک دانشگاه شریف درگذشت

تربیت بیش از ۸۰ هزار دانش‌آموخته در دانشگاه صنعتی امیرکبیر

پذیرش مستقیم دستیاری از بین پزشکان عمومی نیمه دوم آذر اجرایی می‌شود

قابل توجه دانشجویان: فراخوان فرصت پژوهانه فولاد مبارکه برای دانشجویان منتشر شد

جشن استقبال از دانشجویان نوورود شریف ۲ آذرماه برگزار می‌شود+پوستر

یک ریاضیدان مسئله ۱۶۷ ساله ریاضی را با کمک هوش مصنوعی حل کرد

ایران و ترکیه در مسیر افزایش انتشار دی‌اکسیدکربن

ماموریت محرمانه نیروی فضایی آمریکا به مدار زمین انجام شد

ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دانشگاه پیام نور از امروز آغاز می‌شود

واکنش رئیس دانشگاه تهران به مقاله نیویورک تامز درباره توجیه حمله به زیرساخت‌های آبی ایران

دامنه حمله‌های سایبری به اتحادیه اروپا رسید

اف بی آی و وزارت کشاورزی آمریکا جدیدترین قربانیان هکرها شدند

۳۰ درصد ظرفیت منتقل‌شده پزشکی و دندانپزشکی از پذیرش سال ۱۴۰۶ کسر می‌شود

نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل» منتشر شد

مجسمه‌هایی با پوششی از نقوش ایرانی به نیاوران آمدند

در دیدار آهنگساز ایتالیایی با مدیران بنیاد رودکی چه گذشت؟

طرح سینما کارت دانش‌آموزی اجرا می‌شود

ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت

همراه با فیلم‌های آخر هفته تلویزیون؛ از «به وقت شام» تا «در بروژ»

از کتاب اختران تهران رونمایی شد

روایت تازه‌ای از جهان فکری و میراث فلسفی فارابی در هم اندیشی اساتید و پژوهشگران

انسان معاصر در عصر انفجار اطلاعات به حقیقت نزدیک‌تر شده است؟

پیشنهاد تشکیل شورای مستقل علوم پایه در دومین نشست هم‌اندیشی استادان

لزوم رفع فوری چالش‌های دانشجویان ایرانی در روسیه در دیدار رئیس سازمان امور دانشجویان و سفیر جمهوری اسلامی ایران

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

ارتقاء رتبه دانشگاه تربیت مدرس در نظام رتبه‌بندی جهانی گرین متریک

تصویری از احمد نجفی در اتاق گریم سریال سلمان فارسی

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

۴۹۶ هزار و ۸۰۶ نفر در کنکور سراسری و دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ قبول شدند

تصویب ضوابط ایجاد دوره‌های تکمیلی تخصصی بالینی «فلوشیپ»

نتایج نهایی کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ اعلام شد

دانشگاه‌ها مجاز به کاهش واحدهای درسی مقطع کارشناسی شدند

کلید نهایی آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی ۱۴۰۵ اعلام شد

تاکید رئیس دانشگاه تهران بر نظارت روسای دانشکده‌ها بر پوشش دانشجویان

پیام‌نور از نیمه آذرماه به دانشجویان علوم پزشکی درس می‌دهد+جزئیات

آمازون و گوگل مالک ۳۰ درصد سهام آنتروپیک پس از عرضه اولیه می‌شوند

توسعه همکاری‌های علمی با کشورهای آفریقایی و جذب دانشجویان خارجی

نقش هوش مصنوعی در هدف قرار دادن مدرسه میناب به عنوان هدف نظامی

تأکید رئیس دانشگاه علمی‌کاربردی بر تشکیل انجمن دانش‌آموختگان

یک گام دیگر برای اصلاح ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی برداشته شد

مشوق‌های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری؛ حمایت از پروژه‌های پرریسک

سیستم‌های زیرساختی آمریکا شکاف‌های رفع نشدنی دارند

ثبت رویداد از ایده تا کسب‌وکار دانشکده شریعتی در شبکه جهانی کارآفرینی

کپی کردن ریلزها در اینستاگرام ممنوع شد

درگذشت استاد پیشکسوت ریاضی دانشگاه صنعتی شریف

پاویون دانش‌بنیان‌ها در نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی جمهوری اسلامی

نه قاطع انویدیا به استخدام دوباره هوانگ

تاکسی روباتیک گوگل از بزرگراه های آمریکا جمع شد

مایکروسافت با ۷ مدل جدید به جنگ اوپن ای آی و آنتروپیک رفت

نشست تخصصی دستگاه‌های پرتو ایکس در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد

ایالت اورگن جدیدترین شاکی اوپن ای آی شد

نتایج نهایی رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد در کنکور ۱۴۰۵ اعلام شد

آغاز نخستین طرح سراسری نظرسنجی رضایت دانشجویان از اول آذرماه

تعمیر مبل استیل و راحتی در کرج؛ تفاوت خدمات و عوامل مؤثر بر هزینه

سرمایه‌گذاری در اتاق شیشه‌ای؛ چرا شفافیت، شاهرگ حیات پلتفرم‌های مالی دیجیتال است؟

تقدیر حجت الاسلام قمی از جانشین ستاد کل نیروهای مسلح

ششمین اجلاس مهدویت و انقلاب اسلامی فراخوان داد

تأسیس ۱۱ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت

خدمات دینی و آثار ماندگار آیت الله وحید خراسانی سرمایه‌ حوزه های علمیه

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

نتایج کنکور تا روز پنجشنبه اعلام می‌شود

حجت‌الاسلام خسروپناه خواستار کوچک‌سازی وزارت علوم و واگذاری اختیار به دانشگاه‌ها شد

«به وقت ایران» و «تاب آوری» در تازه ترین شماره نشریه دیده بان اندیشه

انتشار «رساله حقوق امام سجاد(ع)» با ترجمه و شرح علامه حسینی طهرانی

تلگرام در عراق فیلتر شد

چرایی عدم دسترسی برخی دانش آموزان به کتاب درسی

حذف ۲ اپ کاربردی از موبایل‌های سامسونگ

فعالیت مراکز آموزشی ۵ شهرستان خوزستان سه‌شنبه غیرحضوری شد

دانشگاه‌ها باید اتکایشان را به منابع دولتی کاهش دهند

فرصت مجدد ثبت‌نام در مرحله تکمیل ظرفیت دستیاری فوق تخصصی پزشکی

طرح «قاضی در مدرسه» در ۱۳۵ مدرسه استان سمنان اجرا می‌شود

ثبت نام پذیرفته شدگان نهایی کنکور سراسری ۱۴۰۵ از اول آذر انجام می‌شود

به غنیمت گرفتن نهمین پهپاد آمریکایی توسط سپاه پاسداران+عکس

مسئولیت اعلام تعطیلی مدارس تهران به آموزش‌وپرورش واگذار شد

۳ پیش‌نیاز تحقق خیزش علمی جدید

کاهش ۲۵درصدی جمعیت دانشجویی

آپارتمان‌های قم در زمان امام عسکری (ع)

بازاریان و فعالان اقتصادی مهدیشهری به مدرسه سازی دعوت شدند

خوانشی بر رسانه فاطمی، از تبیین حضور تا اعتراض سکوت

واکاوی نسبت فلسفه و معنویت در اندیشه علامه طباطبایی

گلی به جمال سرباز روح الله رضوی که ساعتش را به وقت ایران تنظیم کرد

اختلال گسترده در پروازهای آمریکا برای سومین روز متوالی ادامه دارد+عکس

آغاز رویداد «ایران پیشرو» با حضور بیش از ۱۰۰ شرکت دانش‌بنیان

«مسلمانان در اتریش» کتاب شد

پژوهشگاه ملی سرطان به قطب نانوآنکولوژی جهان اسلام تبدیل می‌شود

آیا هوش مصنوعی موجب مرگ خلاقیت می‌شود؟

هواپیمای برقی چینی ۱۰ تنی به آسمان رفت

دسترسی به داده های کاربران اندروید برای متا جریمه تراشید

اعلام نتایج ارزشیابی فعالیت تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی +جدول

آیا انسان امروز آزاد است؟ رؤیای دیرینه بشر و مسئله همیشگی اندیشه