کد خبر: 121858
ف
انتقاد میرشکاک از شفیعی کدکنی:  شاهنامه کارکرد اجتماعی دارد
یوسفعلی میرشکاک از اظهارنظر شفیعی کدکنی نسبت به شاهنامه انتقاد کرد و با تأکید براینکه شاهنامه کارکرد اجتماعی دارد، گفت: کسی که هشت سال جنگ را تجربه کرده، داستان شاهنامه را می‌فهمد.

به گزارش ثریا - یوسفعلی میرشکاک پژوهشگر و منتقد ادبی در نشست درس‌گفتارهای خود پیرامون شاهنامه‌خوانی با تأکید براینکه انسان به‌واسطه‌ هویت، انسان است، گفت: شاهنامه، خدای‌نامه و کلاً موالی قدیم ما و آن‌چه از قبلِ ورود مدرنیته داشته‌ایم و باقی مانده حتی آنجایی که جز سخافت نمی‌بینیم، نه‌فقط شاهنامه بلکه دیوان سوزنی سمرقندی نیز به‌یک معنا وجهی از هویت این قوم است.

وی با بیان اینکه طی چند سال گذشته هیچ وقت خودم را سانسور نکرده و همواره بدون ممیزی سخن گفته‌ام، افزود: انسانِ بدون هویت ایرانی کسی است که باوجود گرسنگی همسایه‌اش پولش را در جهت شرکت در کنسرت تتلو در آنتالیا خرج می‌کند. خیلی‌ها از نظام ناراحت‎ند؛ بله اصلاً این نظام از حیث اقتصادی بلد نبوده است چه کار کند اما اگر انسانِ ایرانی می‌توانست هویتش را بازیابی کند مشکلی پیش نمی‌آمد چراکه اولین‌باری نیست که این قوم و سرزمین دچار مشکل اقتصادی و سیاسی و… شده است. هویت جمعی مردم ایران در گذشته باعث می‌شد قحطی محض پیش نیاید. با این وجود این مردم بخاطر هویت مشخص‌شان که قومی و دینی بود، از بحران‌های بزرگ رد ‌شدند.

این منتقد ادبی به درگیری صفاریان با سامانیان و آشوب‌های عظیم آن در شرق و غرب و شمال و جنوب ایران اشاره کرد و ادامه داد: با وجود این درگیری‌ها فشاری به مردم وارد نمی‌شد. هنگامی که غزنویان با سامانیان مشکل پیدا می‌کنند و درگیری‌های زیادی شکل می‌گیرد باز قوم ایرانی برمدار هویتشان می‌گردند. ۲۰۰ ـ۳۰۰ سال جنگیدن ایرانیان با اعراب با چه چیزی بود؟ یعنی با تکیه بر چه منش و بینشی بود و چه چیزی در جانشان بود که توانستند آن همه سال در برابر فرهنگ مقابل مبارزه کنند؟ در تحویل قدرت از غزنویان به سلجوقیان اوضاع پریشانی وجود داشته است اما مردم رد می‌شدند و حکومت‌ها با هم درگیر بودند لذا مشکل، مشکلِ قدرت بوده است نه مردم.

میرشکاک خطاب به جوانان و با تأکید براینکه از چشم‌انداز من مشکل امروز هویت است، گفت: گذشتگان با عرب روبرو بودند و امروز ما در برابر غرب هستیم. تا قبل مشروطه و مدرنیته هویت واحد داریم اما سپس هویت‌مان دوپاره یا کلاً بی‌هویت می‌شویم یا برای اینکه از گزند مدرنیته در امان باشیم خودمان را به‌صورت تصنعی به گذشته هزار ساله و ده‌هزار ساله پرت می‌کنیم.

این شاعر به تشریح ویژگی‌های تکنولوژی پرداخت و با بیان اینکه تکنولوژی همواره انسان را به‌سمت خاصی هدایت می‌کند که پیش از آنکه غرق آن شویم باید آگاه باشیم، گفت: ما بخاطر تکنولوژی است که مصرف کننده شده‌ایم درحالی که در جمهوری اسلامی به غرب «نه» می‌گویم اما این فقط در گفتار است چراکه در کردار هنوز نتوانسته‌ایم نه بگوییم.

وی تحقق مدنیت دینی را مقدمه بازگشت به هویت دینی دانست و اظهار داشت: هرجایی که تکنولوژی ورود پیدا کند به‌نفع خودش جا باز می‌کند و این مسئله را که اغلب مشکلات ما از آن سرچشمه می‌گیرد جماعت موجود متوجه نشده‌اند و این درحالی است که ما غرق در سرمایه‌داری بین‌المللی و امپریالیسم هستیم درشرایطی که قصد درگیری با آمریکا را داریم که شدنی نیست.

میرشکاک با تأکید براینکه ما با آرمان‌گرایی و محال‌اندیشی انقلاب کردیم، گفت: اگر امروز نمی‌توانیم خودمان را جمع کنیم بخاطر آن است که هویت قومی و دینی‌مان ناخواسته روبروی هم ایستاده‌اند درحالی که این مسئله‌ای کاذب است چراکه هویتی قومی که با هویت دینی درگیر باشد کاذب است چون هویت قومی و دینی پشت‌و روی یک سکه‌اند.

این محقق و پژوهشگر، عدم دیالوگ و ارتباط‌گیری با نسل جدید را مشکل نسل اول انقلاب دانست و ادامه داد: ویرانی زبان به ویرانی هویت منجر می‌شود و من با خودم قرار گذشته‌ام شاهنامه بگویم چون شاعران گذشته حکیم بودند و کسی که با آن اُنس بگیرد متوجه می‌شود چگونه حافظ، مولانا و خیام و هرکسی که چشم‌انداز خاصی دارد از آن بیرون آمده است؛ عظمت این کتاب به‌قدری است که ۱۴۰۰ سال اجازه نداده است این مردم فارسی‌زبان، عرب شوند.

وی گفت: باید بدانیم چه کسی هستیم، چراکه هر فرد از یک‌سری زیرساخت همچون عقل، عاطفه، خیال، زبان، حکمت و.. شکل گرفته‌ که در او تجلی پیدا می‌کند. آن فرد ایرانی که در آمریکا زندگی می‌کند با این فرض که ضد جمهوری اسلامی باشد نیز ایران و تهران را دوست دارد و اگر تیم فوتبال ایران با آمریکا بازی کند باز طرفدار ایران است و این ناخودآگاه است. غفلت از این ناخودآگاهی، ناخودآگاهی را مضاعف خواهد کرد و بخواهیم یا نخواهیم یک حادثه باید رخ دهد تا بفهمیم ایرانی هستیم یا نیستیم.

میرشکاک شعر «این وطن مصر و عراق و شام نیست/ این وطن، شهریست کان را نام نیست» را خواند و گفت: وطن ساحت وجودی توست. همه ایرانیان بخاطر پیروزی تیم فوتبال ایران برابر آمریکا خوشحال شدند اما کسی نیست بپرسد چرا هویت ما فقط در فوتبال می‌جُنبد درحالی که در اقتصاد، سیاست، هنر و اندیشه نیازمند هویت هستیم.

این منتقد بر لزوم بازیابی هویت تأکید کرد و گفت: باید بتوانیم در عین تمدن، مثل انسانِ ایرانیِ قرن ششم، قرن هفتم و قرن هشتم واجد هویتی باشیم که دین و قومیت در آن همسو باشند تا بر مشکلی همچون حمله مغول غلبه کنیم.

وی عنوان کرد: در ایرانیان شهیدانی همچون سیامک تا یزدگرد و سیاوش وجود دارد؛ قوم ایرانی برای سیاوش تعزیه‌ای داشته است که هرساله برگزار می‌شده است و اگر امروز می‌بینیم محرم اینقدر برای این قوم اهمیت دارد بخاطر آن است که قوم ایرانی سراپا خاطره سوگ بوده است درحالی که اعراب خاطره سوگ ندارند. ایرانی ستودن دارد و سعی می‌کند مدام با جهان مُردگان در ارتباط باشد لذا اگر کارکرد «شاهنامه» در جهان کنونی و مدرن امکان نداشته باشد یا شاهنامه را جوری نفهمیم که به‌درد زندگی و گرفتاری‌های امروزمان بخورد، همان بهتر که هیچ‌کاری به کار آن نداشته باشیم.

میرشکاک با انتقاد از اظهارنظر شفیعی کدکنی که معتقد است کارکرد اجتماعی شاهنامه از دست رفته است، با تأکید براینکه شاهنامه کارکرد اجتماعی دارد، گفت: کسی که هشت سال جنگ یا دو سال و دوماه آن را تجربه کرده است داستان شاهنامه را می‌فهمد.

منبع : منتقد ادبی


مرتبط ها
ارسال نظر
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

عکس صمیمانه رئیس جمهور با خانواده شهید رمضانی+عکس

خشکسالی در بستر طولانی‌ترین رود ایتالیا+عکس

پل مارپیچ با طراحی متفاوت در چین+عکس

سخنان عجیب ایلان ماسک درباره کارخانه‌های تسلا

تبدیل باکتری به باتری ممکن شد

کشف بزرگترین باکتری دنیا +عکس

تصویر دیدنی از گورخر کمیاب ایرانی+عکس

اعلام اسامی چند برابر ظرفیت آزمون استخدامی

راه‌اندازی رشته جرم‌یابی دیجیتال در دانشگاه تربیت مدرس

راه‌اندازی سامانه دانشگاه آزاد برای جلوگیری از جعل مدارک

وضعیت عجیب شیردریایی مرده در کف اقیانوس+عکس

صف توزیع آب در بنگلادش+عکس

دریاچه‌ای به شکل نقشه‌ی ایران در ارتفاعات مازندران+عکس

تصویر زیبایی که تا به حال از گیلان ندیده‌اید+عکس

آخرین برداشت چای بهاره در املش+عکس

تک درختی زیبا در ماسال گیلان+عکس

تصویری زیبا از قله دماوند+عکس

ماهی غول پیکر در محاصره ماهیان کوچک+عکس

موشک آریان ۵ در مدار زمین قرار گرفت

کشف اسرار جدید درباره یک ماده عجیب

ماهی رباتیک اقیانوس‌ها را پاکسازی می‌کند

مواد معدنی چطور رنگ‌شان تغییر می‌کند؟

این زن ایرانی ۶۰ سال زباله‌ای بیرون خانه‌اش نگذاشت

لپ‌تاپ سبک و نازک وایو SX12 با نسل جدید پردازنده‌های اینتل

رایانه همه کاره G-ONE PLUS برای گیمینگ

گوشی فوق‌العاده تکنو با قابلیت عکاسی در شب

رونمایی از اولین پلی استیشن ۵ اسلیم دنیا+عکس

کشف نیاکان ایرانی در شهر پمپئی ایتالیا +عکس

چرا رنگ لب‌های ما قرمز است؟

گنجینه بزرگ مصر باستان کشف شد+عکس

سرقت بزرگ با کمک علم هوانوردی رقم خورد

انسان چه زمانی گندم را اهلی کرد؟

تبلت شیائومی Book S 12.4 با سیستم ویندوز

خودروی جذاب ۷.۵ میلیون دلاری پاگانی با طراحی خاص+عکس

کشف یک کنه مرموز در صورت همه انسان‌ها+عکس

کشف یک شی مینیاتوری عجیب در کهکشان+عکس

رونمایی از پرچمدار باشکوه شیائومی+عکس

مشخصات خاص گوشی گلکسی M13 5G افشا شد

هر استاد باید هدایتگری ۱۰ عضو هیات علمی را برعهده بگیرد

وزارت ارشاد آماده حمایت از ترویج دانشنامه‌های روستایی کشور است

پیکر مطهر یک شهید در منطقه شرق دجله کشف شد

حمله سایبری به سایت دانشگاه ویندزور /سایت از دسترس خارج شد

اعلام جزئیات برگزاری مسابقات قرآن دانش‌آموزی

همه مقاطع تحصیلی روحانی مستقر دارد

رتبه‌بندی معلمان انجام شود تا فرهنگیان احساس کرامت کنند

توجه به صلاحیت حرفه‌ای دانش‌آموختگان دانشگاهی برای تغییر رویکرد در سیستم‌های آموزشی

نگاه وزارت علوم به دانشجویان بین الملل یکسان است

تمدید فرصت نام نویسی در آزمون قوه قضائیه تا ۱۰ تیر

حقوق اساتید حق التدریسی‌ افزایش می‌یابد

تصمیم جدید شورای انقلاب فرهنگی؛ اختصاص سهمیه‌های کنکور متناسب با دهک‌های جامعه

انتقاد میرشکاک از شفیعی کدکنی: شاهنامه کارکرد اجتماعی دارد

بسته برنامه روی خط زندگی برگزار می‌شود

کتاب زندگی فردی ناشناخته درباره ناگفته‌های حوزه علمیه منتشر شد

افزایش خدمات آموزش و پرورش در مناطق مرزی و کم‌برخوردار

بررسی روند ثبت‌نام دانش‌آموزان در مدارس شهرستان‌های استان تهران توسط 60 تیم ارزیابی

دانش‌آموزان بر نحوه رانندگی بزرگترها نظارت کنند

در دوره جدید همکاری‌ها به دنبال برنامه‌های عملیاتی و نتیجه‌بخش هستیم

معلم؛ اصلی‌ترین عامل فهم و اجرای سند تحول است

آخرین تغییرات زمان برگزاری آزمون‌های وزارت بهداشت اعلام شد

تخلفات و جرایم کنکور سراسری اعلام شد

حکم وزیر امور خارجه برای قائم مقام وزیر علوم

کاهش نرخ بیکاری در ایران به روایت آمار

نمایی عجیب از مسابقات شنا در مجارستان+عکس

نمای هوایی بی‌نظیر از بندر آستارا+عکس

برگزاری رزمایش باشکوه در غزه+عکس

تصویر عجیب از روز جهانی یوگا در نپال+عکس

میلیونرها به کجا مهاجرت می‌کنند؟

راه‌هاش کاهش درد آرتروز+عکس

نگاهی به ادوار مختلف جام جهانی فوتبال+عکس

تصویر کمتر دیده شده از تمساح پوست سفید+عکس

دهکده‌ای سرسبز و کهن در کره+عکس

اسب غول پیکر با نژادی عجیب +عکس

تصادف غم انگیز در جاده نهبندان+عکس

دریاچه مدینا تگزاس خشک شد+عکس

موشک کره جنوبی پرتاب شد

مایکروسافت فناوری تشخیص چهره را حذف می‌کند

مشترکان موبایل اینترنت ۵G از یک میلیارد عبور می‌کند

فیسبوک ثبت نظرات جعلی را ممنوع کرد

ژاپنی‌ها برای شرکت‌های بزرگ فناوری خط و نشان کشیدند

شرکت متا تبلیغات ویژه را حذف کرد

استفاده از چراغ قوه گوشی ممنوع

پیشرفت بزرگ در ساخت لیزر اتمی اعلام شد

کشف یک شی مینیاتوری عجیب در کهکشان+عکس

تویوتا کامپکت کروزر برنده بهترین طراحی شد+عکس

اختراع محقق ایرانی زنان را نجات داد

خودروی جذاب ۷.۵ میلیون دلاری پاگانی با طراحی خاص+عکس

تخم دولایه دایناسور در هند کشف شد+عکس

رویای سفر در زمان به واقعیت پیوست؟

این زن ایرانی ۶۰ سال زباله‌ای بیرون خانه‌اش نگذاشت

تصویر دیدنی از ۵۰۰۰ کهکشان+عکس

بزرگترین مشکل آب و هوا حل شد

مشخصات گوشی قدرتمند نوکیا G400 لو رفت

رونمایی از پرچمدار باشکوه شیائومی+عکس

تصویر دیدنی از گونه نادر گربه ایرانی+عکس

حمایت ویژه ناسا از ۳ محقق ایرانی

کشف اسرار جدید درباره یک ماده عجیب

شیوه انتقال آبله میمون تغییر کرده است و دانشمندان دلیل آن را نمی دانند !

سرقت بزرگ با کمک علم هوانوردی رقم خورد

ثبت طوفان خورشیدی عجیب توسط عکاس آماتور

ضدآفتاب زمین ساخته شد

موشک آریان ۵ در مدار زمین قرار گرفت

تصویر دیدنی از گورخر کمیاب ایرانی+عکس

تصویری که هابل از یک کهکشان پنهان گرفت+عکس

ماوس جدید که روی آن صفحه کلید است+عکس

کشف عجیب درباره تغییر رفتار همسترها

موشک کره جنوبی پرتاب شد

کشف یک کنه مرموز در صورت همه انسان‌ها+عکس

بسته بندی جدید برای مواد غذایی آمد

یک قابلیت جذاب به اینستاگرام اضافه شد

ساخت تانک هوشمند با امکان کنترل از راه دور+عکس