کد خبر: 121878
ف
انسان چه زمانی گندم را اهلی کرد؟
گندم یکی از اصلی‌ترین غذا‌های بشر در طول تاریخ به شمار می‌رود، اما این قدمت آنقدر زیاد است که بسیاری از افراد معمولا به این موضوع توجه ندارند که گندم در ابتدا یک گیاه وحشی بوده است.

به گزارش ثریا گندم یکی از اجزای اصلی بسیاری از غذا‌هایی است که امروز می‌خوریم و اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوئیم، گندم دومین غله پر مصرف در جهان، پس از برنج است (ذرت سومین قله پر مصرف در جهان است). به هر روی گندم آنقدر نفوذ تاریخی در فرهنگ غذایی ما انسان‌ها دارد که اغلب ما فراموش می‌کنیم که این گیاه زمانی وحشی بوده و این نیاکان دور ما بودند که روزی موفق شدند آن را اهلی کنند، اما این فرآیند چه زمانی رخ داد؟

ما می‌دانیم که گندم امروز به غیر از قطب جنوب، در همه قاره‌های جهان کشت می‌شود، اما قدیمی‌ترین یافته‌های باستان شناسی به ریشه خاورمیانه‌ای بودن این غله اشاره دارد. قبل از اینکه بشر با فن کشاورزی آشنا شود، شکار و گردآوری مواد خوراکی، مهمترین روش تأمین مواد غذایی بود. اما این روش، به ویژه به دنبال افزایش جمعیت اجتماعات اولیه بشری، ناکارآمدی خود را نشان داد و اجتماعات بشری نیازمند روش مطمئن تری برای تأمین غذا شدند.

مشاهدات مکرر بشر از تغییر فصول و فرآیند رشد گیاهان سبب شد تا اولین تلاش‌ها برای پرورش این گیاهان خوراکی آغاز شود. برخی باستان شناسان زنان را اولین مبدعان پرورش و کاشت گیاهان معرفی کنند، زیرا این افراد به طور معمول در محل زندگی می‌ماندند تا از بچه‌ها و خانه در هنگام نبود مردان که برای شکار یا پیدا کردن غذا می‌رفتند، نگهداری کنند. این ماندن در خانه به آن‌ها این اجازه را می‌داد تا مشاهدات خود از محیط اطراف را دقیق‌تر پیش ببرند. شاید اهلی کردن حیوانات و کشاورزی را بتوان نتیجه این مشاهدات زنان اولیه قلمداد کرد هرچند که نمی‌توان در این خصوص به قطعیت سخن گفت.

به هر حال، مدت زیادی طول کشید تا انسان‌های اولیه به چرخه زندگی برخی گیاهان پی ببرند و تلاش کنند تا آن را بازسازی کنند. به نظر می‌رسد، ده هزار سال پیش، مردمی که در خاورمیانه امروزی زندگی می‌کردند، دقیقاً این کار را با گندم انجام دادند. یافته‌های باستان شناسی نشان می‌دهد، حدود ۹۶۰۰ سال پیش، مردمی که در جنوب شام امروزی (سوریه) زندگی می‌کردند، توانسته اند نوعی گندم وحشی را در محل زندگی خود بکارند. تجزیه و تحلیل ژنتیکی گندم اینکورن وحشی نیز نشان می‌دهد که این گندم برای اولین بار در کوه‌های Karacadaǧ در جنوب شرقی ترکیه رشد کرده است. بقایای باستان‌شناسی گندم اینکورن در مکان‌های سکونتگاهی در نزدیکی این منطقه، از جمله در ابوهریره در سوریه، حاکی از اهلی‌سازی گندم اینکورن در نزدیکی رشته کوه کاراکاداگ است. یک تجزیه و تحلیل کربن ۱۴ در ابتدایی‌ترین لایه‌های باستان شنانی تل اسود، در نزدیک دمشق نیز نشان از اهلی کردن نوعی گندم وحشی در ۸۸۰۰ سال پیش است.

به هر روی به نظر می‌رسد که انسان‌های عصر نو سنگی با خطا و آزمون تلاش می‌کردند تا چندین نوع گندم را اهلی کنند تا بهترین نوع را در نهایت برای خود انتخاب کنند. در واقع آن‌ها به دنبال گندمی بودند که فرآیند کاشت و نگهداری آن ساده‌تر از انواع دیگر بود. تکرار چنین کاشت‌هایی نیز خود سبب شد تا گیاه گندم تغیراتی را در خود مشاهده کند و بیشتر به شکل یک گیاه اهلی دربیاید. در نهایت، آن‌ها یک گونه کاملاً جدید از گندم اهلی ایجاد کردند که کشت آن آسان‌تر از گندم وحشی بود. البته منظور یک گونه خاص نیست بلکه این گونه اهلی ممکن بود در نقاط مختلف جغرافیایی، متفاوت باشد، کما اینکه امروزه ۱۳ گونه گندم اهلی در سراسر جهان وجود دارد که هر کدام کاربرد‌های خاص خود را دارد (آیا می‌دانستید گندم نان و گندم پاستا یکی نیستند؟).

کشت گندم تا سال ۶۵۰۰ قبل از میلاد به یونان، قبرس و شبه قاره هند، اندکی پس از ۶۰۰۰ قبل از میلاد به مصر و در ۵۰۰۰ قبل از میلاد به آلمان و اسپانیا رسید. اولین گندم نان قابل شناسایی (Triticum aestivum) با گلوتن کافی برای نان‌های مخمر شده با استفاده از تجزیه و تحلیل DNA در نمونه‌هایی از انبار غلات که قدمت آن به حدود ۱۳۵۰ سال قبل از میلاد مسیح در آسیروس در مقدونیه می‌رسد، شناسایی شده است. گندم علاوه بر استفاده غذایی، از گذشته دور برای درمان برخی بیماری‌های پوستی، درد، آسم و ... استفاده می‌شد. گندم امروزه نیز یکی از مواد تشکیل دهنده محصولات پاک کننده صورت و نرم کننده‌های مو و همچنین مواد بهداشتی دیگر است.

منبع: فرارو


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

افزایش ۶۰ درصدی مشروطی دانشجویان پس از کرونا

مهلت مجدد ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد گروه پزشکی ۱۴۰۵ از ۴ مهرماه

سال تحصیلی دانشگاه‌ها از امروز آغاز شد

تصویر استاد شفیعی کدکنی روی دیوارنگاره میدان جهاد

آغاز ثبت‌نام نوزدهمین همایش جامع «انتخاب شریف»

رویدادها و اتفاقات، بحران نیستند؛ نحوه مواجهه می‌تواند بحران‌ساز باشد

‏یادداشت کمتردیده‌شدهٔ رهبر شهید خطاب به جانبازان حزب‌الله جنایت پیجری

زمان بازگشایی خوابگاه دانشگاه الزهرا (س) اعلام شد

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

نگرشی نو به حفظ قرآن در مدارس، محور چهارمین همایش ایده‌پردازان قرآنی

وطن‌دوستی در نگاه اسلام فضیلت است یا تعصب؟

تصویری از رهبر شهید در مراسم ۳۱۳ هزار نفری جان‌فدایان

حضور نمادین کاروان مراسم عروسی سیریک در رزمایش جان‌فدا

‏ حضور مقتدرانه بانوان کلاه‌کج‌ در رزمایش جان‌فدا

حضور خاخام اعظم جامعه یهودیان ایران در مراسم جان فدا

فراخوان ارسال مقالات به همایش اربعین در مکتب امام شهید

خبرنگار آمریکایی: گازوییل در فلوریدا و تگزاس تمام شده است+عکس

براساس قواعد فقهی تنظیم گری فضای مجازی ضروری است

نرخ اجاره‌بهای خوابگاه‌های دانشجویی در سال جدید اعلام شد+عکس

جانفدایان مسلح به شمشیر و کاتانا

دانشگاه مبعوث رستاخیز دانایی در امتداد غیرت ملی

برگزاری صد و نود و ششمین شب شعر طنز «در حلقه رندان»

فانوس دریایی ادبیات کودک؛ ۸۲ سالگی خالق قصه‌های مجید

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

افزایش پذیرش دانشجو معلم تا سه برابر ظرفیت

۹۵ درصد مدارس کشور آماده بازگشایی هستند

ارزیابی سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نوآموز در برنامه سنجش

مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵ تمدید شد

تمدید مهلت ثبت نام پذیرش بدون آزمون کاردانی ویژه مهارتی سال ۱۴۰۵

پایان نخستین دوره پسادکتری علوم ورزشی امیرکبیر با محوریت هوش مصنوعی

بزرگ‌ترین رقابت دانش‌آموزی در حوزه کوانتوم و لیزر برگزار شد

شرکت انگلیسی داده‌های مشتریانش را به هکرها داد

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری پزشکی مجدد تمدید شد

حمله ایران معماری هوش مصنوعی امارات را تغییر داد؛ فرار داده‌ها به کوه

چالش‌های مصوبه اخیر «ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی» از منظر حقوقی

مدیران ارشد هوش مصنوعی خواستار کندتر شدن پیشرفت آن شدند

قالیباف قانون ملی توسعه هوش مصنوعی را ابلاغ کرد

سهمیه ویژه کنکور برای آسیب‌دیدگان جنگ نیازمند بازنگری است

پارادوکس رفاه و رضایت؛ چرا مدرنیته ما را شادتر نکرد؟

پیوند عرفان کلاسیک با زیست انسان معاصر در شرح فتوحات مکیه باب ۵۶۰

عالمی که علم و مبارزه را به سنگر امامت جمعه پیوند زد

نظریات و رویکردهای اسلامی در خصوص مددکاری اجتماعی

نسل امروز بی اراده‌تر از نسل قبل است؟

از تربت ۱۷ کیلویی تا یک میلیون سند تاریخی، جلوه‌ای از حرم بانوی کرامت

حجت‌الاسلام قمی: مردم نمی‌گذارند قیمت پایان جنگ، فروختن عزت ایران باشد

جزئیات برگزاری بیستمین آزمون سراسری قرآن و عترت

خیابان و زندگی؛ واکاوی نقش زنان در پایداری اجتماعات شبانه

«دهکده سلامت» یادگار یک خیر بزرگ برای بیماران صعب العلاج

چرا عرفان‌های نوپدید برای جوان امروز جذاب‌اند؟

نگاهی به سریال «دیوار دفاعی»؛ ملی شدن صنعت نفت با چاشنی فوتبال

شعری از نظامی گنجوی موضوع یک انیمیشن کوتاه شد

دیوارنگاره میدان ولیعصر (عج) موقتا تغییر نمی‌کند؛ آغاز ایمن‌سازی

نتایج نهایی ۵ آزمون گروه علوم پزشکی منتشر شد

دانشگاه صنعتی امیرکبیر به‌دنبال جذب دانش‌آموزان مستعد کشورهای همسایه

نشان درجه یک هنری به این کارگردان اهدا شد: علیرضا داوودنژاد بدترین فیلمش هم «سینما» است

حق کودک بر حریم خصوصی؛ چالشی برای فرهنگ دیجیتال ایران

هلیا امامی: دوست داشتم از کلیشه دختر مثبت فاصله بگیرم

نشر در لهستان؛ انتشار بیش از ۳۱هزار عنوان کتاب در سال ۲۰۲۵

شناسایی خشکیدگی درختان جنگلی با هوش مصنوعی

به مناسبت روز سینما: روزی که دوربین شهید آوینی روایتگر جنگ شد

شبکه شعب خودرو۴۵ به ۷۸ شعبه رسید

کتاب عروس بی نشان ها: قرار بود یک عمر کنار هم باشند، اما جنگ مهلتشان نداد

سیامک صفری: ظرفیت بازگشت به سریال‌های نوستالژیک اضافه می‌شود

بیل گیتس: همه دولت های جهان عقب تر از هوش مصنوعی هستند

سامانه «سادان» برای ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود راه‌اندازی می‌شود

آزمون عملی علوم ورزشی در ۲۶ حوزه کشور کلید خورد

لباس مدرسه فقط فرم نیست، کودک باید آن را دوست داشته باشد

بیش از ۱۰۰ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶ میلیارد پیامک تنها در ۳ ماه

حمایت از فلسطین باعث حذف رپر مشهور شد

فرصت مجدد ثبت نام در پذیرش بدون آزمون کاردانی مهارتی ۱۴۰۵ فراهم شد

از علیرضا طبایی «باید به آفتاب بگویم»

روایت رادیو تهران از دفاع مقدس؛ از مادران جنگ تا بدرقه فرزندان شهدا

روند پرداخت یارانه‌های تغذیه دانشجویان بدون تغییر ماند

ادبیات پایداری روایتی مویرگی از زندگی است

تمدید مهلت انتخاب رشته پذیرش بدون آزمون کاردانی به کارشناسی ۱۴۰۵

محتوای دروس معارف دانشگاهی براساس تحولات روز و جنگ‌های اخیر بازنگری می‌شود

معرفی بهترین برنامه‌های تلویزیونی ۲۰۲۶؛ «خلیج بیوه» ۱۴ جایزه امی برد

نوجوان را دستِ کدام کتاب بسپاریم؟

فیلم ۱۰۰ جشنواره ایده‌هاست، روایت فیلمسازان جوان از جنگ در بستر زندگی

غذا چگونه جایگاه اجتماعی و منزلت افراد را شکل می‌دهد؟

چه کسی گفته است قهرمان‌ها فقط در خط مقدم ساخته می‌شوند؟

مدادهایی که بعد از تمام شدن، سبز می‌شوند