کد خبر: 126624
ف
به قلم مائده فرهنگ
طومار شیخ شرزین
دندانم کندند تا نگویم، و چشمم تا نبینم، اما پا را وانهاده‌اند که ترک وطن کنم...

"بدانند نام پدرم -خدای آمرز- روزبهان دبیر بود، و سالم به سه نرسیده، قلم در دست مشق خط می‌کردم. و در هفت سالگی به تجلید و کتابت پرداختم؛ و از آنجا بود که به خواندن رسالات و کتب میل کردم، و در جبر و اصول و حکمت و موسیقی و شعر تفحص کردم. و چون پدرم -که خدایش رحمت کناد - گذشته شد و جهان را به ما گذاشت، پیشه‌ی وی پیشه کردم، و سرانجام در دارالکتاب همایونی مرا به دبیری گماشتند، تا آن زمان که رساله‌ای برنوشتم نامش «دارنامه» و در آن خرد را به درختی مانند کردم که اگر بپروریش ببالد ورنه بیخ آن خشک شود."

روایتی که خواندیم سر آغاز عریضه‌ی نوشته شده توسط شخصیت اصلی فیلم نامه، شیخ شرزین است. این فیلم نامه که توسط بهرام بیضایی برای اولین بار در سال 1365 نوشته شده در سال 1368 برای اولین بار به چاپ رسیده و تا کنون به فیلم در نیامده است. فیلم نامه به روایت سرگذشت  شیخ شرزین که به شغل کتابت در دربار یکی از سلاطین مشغول بوده است می پردازد. روایت از آنجایی آغاز می شود که روزی به واسطه تغییر و تحولات در راس دیوانخانه 

عریضه ها و نوشته ها و طومارهای غیر ضروری را در آتش می سوزاندند و دیوانخانه را برای استقرار صاحبدیوان جدید آماده می کردند که یکی از کاتبان به نام "عیدی" به آتش نزدیک می شود و طوماری را از کنار آتش برمی دارد، او با مشاهده‌ی طومار متوجه می شود که طومار منتصب به شیخ شرزین است و شرزین آن را برای دادخواهی و شرح آنچه بر او گذشته است نوشته است. عیدی که از شاگردان شرزین بوده است طومار را نزد صاحبدیوان می برد و اصرار می کند که صاحبدیوان طومار را مشاهده کند و در صورت امکان به احقاق حق استادش اقدام نماید.

مصائب "شرزین" از نگارش "دارنامه" آغاز می شود چرا که علمای دربار به واسطه‌ی تجلیل خرد در این کتاب به تکفیر آن اقدام می کنند. "شرزین" به شرایط سختی گرفتار می شود و برای رهاندن جان خود کتاب را به " بوعلی سینا" منتسب می‌کند اما در ادامه در محضر سلطان واقعیت را اعتراف میکند.

مجلس محاکمه شرزین توسط علما خواندنی و پر از دیالوگ های زیباست که در ادامه به بخشی از آن می پردازیم:

«گفته‌اید همه یکسانند، و اگر مردان شمشیر زنند و زنان دوک‌نشین از آن روست که آنان مشق شمشیر می‌کنند و اینان مشق دوک. گفته‌اید اینها همه از ممارست است و نگفته‌اید ناشی از ذات خلقت! ‌‌‌‌]فریاد می کند[ درست است؟ » و شرزین چنین پاسخ می‌دهد: «آری اینها همه از تمرین است؛ جلاد تمرین سربریدن می‌کند و تیرانداز تمرین تیراندازی، کفاش بسیار کفش می‌دوزد تا استاد شود و رسام همینگونه، اگر دستی را ببندی بی‌هنر می‌ماند و این گناه آن دست نیست، گناه آنست که تمرین بستن کرده. و شما بسیار تمرین می‌کنید تا کسی را اندیشه بر زبان نرسد، شما که اینک بر خون من دلیرید، و بسیاری تمرین نیزه می‌کنند تا شما را که تمرین فریاد می‌کنید بر من چیرگی دهند، و من تمرین مرگ می‌کنم!»


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

گل بدبوی سوسن جسد شکوفا شد+عکس

کارمزد کارت به کارت بانکی چقدر است؟

هفت عملیات استشهادی فلسطینیان

اشک‌های کارمندان سفارت جمهوری آذربایجان هنگام خروج از ایران+عکس

امداد در خوی چطور پیش می‌رود؟

وضعیت خوی پس از زلزله

عناوین ایام الله دهه فجر+عکس

مجسمه ترسناکی از نوزاد گریان در اسپانیا+عکس

تکریم سردار حسین رحیمی فرمانده انتظامی سابق تهران+عکس

صباغیان: حقوق وزیر آموزش و پرورش را پرداخت نکنید تا درد معلمان را بچشد

بازدید اساتید دانشگاه‌های دولتی پاکستان از پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

جهاد دانشگاهی با ارائه پیشنهاداتی خواستار تغییر بودجه این نهاد شد

مدرسه، محور تحول و جلوه‌گاهی برای تحقق مراتب حیات طیبه است

سلامت دانش آموزان اولویت آموزش و پرورش است

دانشگاه معارف اسلامی در دوره کارشناسی ارشد دانشجو می پذیرد

انقلاب اسلامی به ما آموخت که بگوییم ما می‌توانیم

آزمون ارزشیابی دانش آموختگان از آزمون جامع داروسازی تفکیک شد

اقدامات هویت‌ساز سند راهبردی کشور در امور نخبگان عملیاتی شود

کتاب روانشناسی پایداری توسط انتشارات دانشگاه تهران منتشر شد

برخی از مراکز آموزش زبان فارسی به دانشجویان بین‌الملل استانداردهای لازم ندارند

کاربرد پوست مصنوعی فراتر از آن‌چه تصور می‌کنید

کتاب چهارجلدی عوامل موثر بر اقناع منتشر شد

خداوندگار مگس‌ها برای سومین‌بار به کتابفروشی‌ها آمد

ضرورت توسعه مراکز آموزش زبان فارسی برای مرجعیت علمی

راه اندازی ۱۰۵مرکز آموزش و توانبخشی برای یادگیری کودکان استثنایی

پذیرش دانشجو در پردیس بین المللی دانشگاه امیرکبیر

زمان برگزاری آزمون جامع دکتری اعلام شد

شائبه وزارت علوم عراق درباره اعتبار مدرک پردیسهای خودگردان رفع شد

افتتاح اولین بیمارستان مجازی آموزشی در دانشگاه علوم پزشکی ایران

بر شانه های اقیانوس با چاپ جلد پنجم به پایان راه می‌رسد

تاریخ اروپای مدرن بازنشر شد/از تجزیه تا اتحاد دوباره اروپایی‌ها

برنامه وزارت علوم برای حل مشکل مسکن دانشگاهیان و اساتید

نتایج آزمون ملی دانش آموختگان دندانپزشکی اعلام شد

اتمام کارهای بزرگ بر زمین‌مانده کشور، نیازمند حمایت همه‌جانبه/پیشنهادهایی برای تغییر بودجه جهاد

مهارت محور شدن واقعی دانشگاه ها نیازمند تحول ضوابط آموزش است

جزئیات آغاز سال تحصیلی دانشگاه فرهنگیان اعلام شد/شروع کلاس‌ها از ۳۰ بهمن

مدارس چند شهر تهران به دلیل بارش برف غیرحضوری شد

امکان شرکت در آزمون دستیاری برای دارندگان مدال برنز المپیاد دانشجویی

آموزش کمک‌های اولیه به دانش‌آموزان در دو ماه پایانی سال

اجرای برنامه‌های فرهنگی و پرورشی نیاز به اعتبارات و توجه ویژه دارد

هنوز طرحی درخصوص برگزاری کلاس‌های جبرانی در روزهای پنج‌شنبه به تصویب نرسیده است

ترغیب دانش آموزان به تحصیل در هنرستان های کشاورزی

نقش مهم دانشگاهها در مدار گره‌گشایی از مشکلات کشور

انقلاب اسلامی ادبیات جهان را متحول کرد

برترین مراکز مشاوره و بهداشت دانشگاهی معرفی شدند

آخرین مهلت انتخاب واحد دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس

همانندجویی صرفاً به عهده ایرانداک قرار داده شد/ برخورد با سامانه‌های مشابهت‌یاب

شرایط پذیرش ارشد بدون آزمون دانشگاه الزهرا اعلام شد

اعلام زمان برگزاری آزمون‌های دانشجویان علوم‌پزشکی

نتایج اولیه آزمون کارگزاری گمرکی اعلام شد

افتتاح طرح ملی اعتلاء با نگاه ویژه به اساتید و دانشگاه

شهاب‌سنگ‌هایی که عناصر سازنده حیات را به زمین آوردند

رباتی که به صورت خودکار پنل‌های خورشیدی را تمیز می‌کند

هواپیمای جدید چین سلاح‌های فراصوت را شکست داد

سنگ‌های کنگو واقعا برق تولید می‌کنند؟

هواپیمای باری رادارگریز بوئینگ به پرواز درآمد+عکس

توقف یکباره همکاری آژانس فضایی اروپا با چین

شکست سنگین اینستاگرام از پدیده تازه اینترنت

روزهای بد در انتظار گوگل ضد رقابتی

این نشانه یعنی دوربین گوشی شما هک شده است

سریع‌ترین گوشی هوشمند دنیا از نظر دانلود معرفی شد

این نشانه یعنی باتری گوشی شما معیوب شده است

عمر مفید هر گوشی چه زمان به پایان می‌رسد؟

تصویر گوشی مرموز کوکاکولا لو رفت+عکس

کارهایی که مانع ورود هکرها به گوشی شما می‌شود

ربات امنیتی ژاپنی شروع به کار کرد+عکس

جانور عجیبی که فقط یک فرزند به دنیا می‌آورد+عکس

سگ رباتیکی که با سرعت سه متر در ثانیه می‌دود+عکس

کشف عجیب مجسمه هرکول هنگام تعمیر فاضلاب+عکس

بزرگترین تمساح قاتل جهان که رکورددار است+عکس

نجات عجیب جان دو زن توسط آیفون ۱۴

ببری در حال شکار یک میمون+عکس

این علائم یعنی به فقر آهن مبتلا هستید+عکس

برگزاری نخستین جشنواره ساخت دست‌سازه‌های خلاقانه با استفاده از مواد دورریختی در مدرسه

اجرای پویش‌های سلامت در مدارس بنیاد ۱۵ خرداد

کوشکی در سمنان جان باخت

باید از توهم‌زدگی و تقلیل‌گرایی در مدیریت فرهنگی پرهیز کنیم

حضور ۶۳ دانشگاه از جمهوری اسلامی ایران در رتبه بندی جهانی ISC

آیین تکریم و معارفه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد

هدف اصلی شورا باید حکمی‌سازی علم و فرهنگ باشد

ناسا در مریخ خرس شکار کرد+عکس

این نشانه یعنی دوربین گوشی شما هک شده است

هواپیمای باری رادارگریز بوئینگ به پرواز درآمد+عکس

ترفند جالب برای شناسایی دوربین‌های مخفی با گوشی

فریب هوش مصنوعی با روشی ساده+عکس

موشک الکترون از خاک آمریکا پرتاب شد

تصویر گوشی مرموز کوکاکولا لو رفت+عکس

جیمز وب عناصر حیات را در ابر فضایی منجمد کشف کرد

عمر مفید هر گوشی چه زمان به پایان می‌رسد؟

دانشمندان چینی واکنش‌های شیمیایی در سطح اتم را دستکاری کردند

شکست سنگین اینستاگرام از پدیده تازه اینترنت

چرخش دو منطقه فعال بزرگ خورشید به سمت زمین

کشف جدید درباره ارتباط میان شامپانزه‌ها و انسان‌ها

سیارک ۴ میلیارد ساله تهدیدی ترسناک برای زمین

تصویر عجیب از بزرگترین کرکس دنیا+عکس

بزرگترین تمساح قاتل جهان که رکورددار است+عکس

عبور سیارکی به اندازه یک مینی‌بوس از کنار زمین

سگ رباتیکی که با سرعت سه متر در ثانیه می‌دود+عکس

کشف عجیب مجسمه هرکول هنگام تعمیر فاضلاب+عکس

برنامه ناسا برای ساخت موشک هسته‌ای

این نشانه یعنی باتری گوشی شما معیوب شده است

سلول‌های نیمه زنده توسط دانشمندان ساخته شد

ربات امنیتی ژاپنی شروع به کار کرد+عکس

اینترنت نور ترکیبی باورنکردنی از روشنایی و ارتباطات

مقابله هوش مصنوعی با ساخت و ساز غیرقانونی در شهر

تنظیماتی که آیفون شما را به یک دوربین حرفه‌ای تبدیل می‌کند

کارهایی که مانع ورود هکرها به گوشی شما می‌شود

شهاب‌سنگ‌هایی که عناصر سازنده حیات را به زمین آوردند

تصویر عجیب از هزاران ستاره در ساحل ژاپن+عکس

قبولی ربات نویسنده در آزمون MBA مدرسه بازرگانی