شبکه علمی ثریا- هدف از خلقت انسان، رسیدن به کمال است و نهایت درجه کمالی که می‌تواند به آن دست یابد مقام رضایت الهی است. وقتی به واژه پرستار می‌اندیشیم، کلمات یک به یک به صف می‌شوند: ایثار و از خودگذشتگی، صبر و تحمل، امید و همدلی، بی خوابی شبانه، سختی و… اگر این اوصاف، متصل به ایمان و تقوا گردد، مَرکبی خواهد بود برای عروج به سمت رضایت پروردگار و تحقق هدف خلقت؛ همان گونه که زینب کبری سلام الله علیها با همین بال در آسمان رضایت الهی پرواز کرد.
در اینجا به اهمیت پرستاری از منظر اسلام می‌پردازیم:
جایگاه پرستار از منظر اسلام
اهل بیت علیهم السلام برای تبیین جایگاه والای پرستار جملات زیبایی فرموده‌اند. امام صادق علیه السلام فرمودند: «مَنْ سَعَی لِمَرِیضٍ فِی حَاجَةٍ قَضَاهَا أَوْ لَمْ یَقْضِهَا خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ کَیَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ ؛[۱] کسی که برای برآوردن نیاز بیماری تلاش کند، خواه نیاز او برآورده شود یا نه، همانند روزی که از مادر متولد شده است از گناهان پاک می‌گردد.»
در عظمت جایگاه پرستاری که در کنار بیمار خواب را بر خود حرام کرده است همین بس که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در آخرین روزهای عمر شریفش در مسجد مدینه فرمود: کسی که یک روز و یک شب پرستاری بیماری را به عهده بگیرد، خداوند او را با ابراهیم خلیل علیه السلام محشور می‌کند، پس هم‌چون درخشش برقی از صراط عبور می‌کند .[۲]
مژده باد بر پرستاران عزیز که پیامبر صلّی الله علیه و آله در مورد آنها فرمود: هر کس یاری کند انسانی را که ناتوانی جسمی دارد، خداوند او را در کارهایش یاری می‌دهد و در قیامت فرشتگانی را گماشته است تا او را در طی کردن مسیر دهشتناک قیامت و عبور از گودال‌های آتش کمک کنند، به گونه‌ای که از سموم آن آسیب نبیند و او را از پل صراط به سوی بهشت با سلامت و امنیت کامل، گذر می‌دهند .[۳]
همچنین امام صادق علیه السلام خطاب به پرستار فرمودند: نشستن تو نزد بیمار (و مراقبت از او)، بهتر و بالاتر از نماز خواندنت در مسجد است .[۴]
پیامبر اکرم (ص)
در تاریخ زندگی برترین مخلوق خدا نیز پرستاری از بیمار به چشم می‌خورد. امیرالمومنین علیه السلام پرستاری پیامبر را این گونه نقل می‌کند: شبی تب، تمام وجودم را فراگرفته و خواب را بر من حرام کرده بود. بدین جهت، رسول خدا برای پرستاری از من تا صبح بیدار بود و شب خود را بین من و نماز تقسیم کرد؛ پس از نماز نزد من می‌آمد و جویای حال من می‌شد و از وضعیت بیماری‌ام اطلاع می‌یافت و پیامبر تا طلوع صبح این چنین بود و چشم بر هم نگذاشت .[۵]
امیرالمؤمنین (ع)
در ماجرای هجوم به خانه حضرت زهرا سلام الله علیها، بانوی دو عالم به شدت مجروح شده و در بستر بیماری افتادند. در تمام این مدت تا لحظه شهادت، این امیرالمومنین علیه السلام بود که پروانه‌وار به دور همسر خود می‌چرخید و شخصاً از ایشان پرستاری می‌کرد .[۶]
حضرت زهرا (س)
در جنگ‌های صدر اسلام، حضرت زهرا سلام الله علیها به همراه دیگر زنان برای پرستاری از رزمندگان مجروح در میدان جنگ حاضر می‌شد. در غزوه اُحد که پیامبر به شدت مجروح گشت، این صدیقه کبری سلام الله علیها بود که برای پدر آب می‌آورد و زخم‌های رسول خدا را مداوا می‌کرد .[۷]
زینب کبری الگوی پرستاران
زینب کبری سلام الله علیها شخصیتی است که عقل در شناختش درمانده و قلم در نگارش شکوه و صلابتش شکسته است. وی در شرایطی سخت، نمونه‌ای بی بدیل از پرستاری را به تصویر کشید و الگویی ناب برای پرستاران گشت. به حق، روز ولادت او که مظهر لطافت، رحمت، صبر و از خود گذشتگی است روز پرستار نامیده شده است.
حضرت زینب سلام الله علیها در ایفای این وظیفه خطیر به گونه‌ای عمل کرد که مورد تأیید امام معصوم علیه السلام قرار گرفت .[۸]
معیار پرستار نمونه
از منظر معارف اسلامی، پرستاران گرامی علاوه بر مراقبت جسمی از بیمار، وظیفه تقویت روحیه او را نیز بر عهده دارند. دین اسلام در این زمینه دستورالعمل‌هایی ارائه کرده است که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:
الف- پرستار باید در مواجهه با بد اخلاقی و بی حوصلگی بیمار، با صبر و خوش اخلاقی برخورد کند.
ب-با محبت به بیمار غذا بدهد؛ چنان که پیامبر رحمت فرمود: اگر پرستاری چنین کند خداوند از میوه‌های بهشتی به او عطا می‌کند .[۹]
ج-از وظایف مهم دیگر، روحیه دادن به مریض است. پیامبر عظیم الشأن اسلام به زیبایی این وظیفه پرستار را تبیین کرده و فرمودند: هنگامی که نزد بیمار می روید او را امیدوار کنید - هر چند این کار در قضا و قدر الهی تغییری ایجاد نکند- اما در نشاط روح بیمار تأثیر دارد .[۱۰]
د-بیماری که در حال درد کشیدن است، ممکن است با کوچک‌ترین بی توجهی پرستار رنج بکشد در نتیجه باید از کارهایی که باعث اذیت و غمگین شدن بیمار می‌شود پرهیز شود .[۱۱]
ه - تقویت روحیه بیمار با استفاده از امور معنوی و تشویق او نسبت به توجه به خدا و اهل بیت علیهم السلام و استعانت از ایشان.
کلام آخر: حضرت زینب سلام الله علیها الگویی کامل برای پرستاری در سخت‌ترین شرایط آن هم با حفظ تمام ارزش‌های اعتقادی و اسلامی است. پرستاری نه تنها بهانه‌ای برای کنار گذاشتن شئونات اسلامی نیست بلکه راهی است برای تقرب هر چه بیشتر و سریع‌تر نزد خدای متعال.
پی نوشت
[۱] من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۳.
[۲] مستدرک الوسائل، ج ۲، ص ۹۳.
[۳] بحارالانوار، ج ۱۰۱، ص ۳۰۴.
[۴] کافی، ج ۴، ص ۵۴۵.
[۵] احتجاج، ج ۱، ص ۱۵۹.
[۶] بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۲۱۱.
[۷] مغازی، ج ۱، ص ۲۴۹.
[۸] ارشاد مفید، ج ۲، ص ۹۵.
[۹] بحارالانوار، ج ۷۸، ص ۲۲۴.
[۱۰] کنز الفوائد، ج ۱، ص ۳۷۹.
[۱۱] بحارالانوار، ج ۹۰، ص ۳۶۰.
نتایج انتخاب رشته آزمون کارشناسی رشته‌های علوم پزشکی آزاد اعلام شد
نتایج نهایی پذیرش در آزمون کاردانی به کارشناسی سال ۱۴۰۵ اعلام شد
کارت آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی منتشر شد
ثبت ۱ میلیارد تراکنش در جنگ ۴۰ روزه
واکنش به آسیب کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز
تبدیل جیوه به طلا محقق شد
برای نخستین بار: ترمیم دی‌ان‌ای در بدن امید تازه برای درمان یک بیماری ژنتیکی نادر
آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری از ۳ آبان: برگزاری آزمون در بهمن ماه
تمدید مهلت ثبت‌نام در سومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری
برگزاری یادنامه شهید علی لاریجانی به همراه رونمایی کتابی از او
پناهیان: توجه به ادبیات روایی در مسیر تحول فرهنگی ضروری است
بازیگر «هک‌ها» از فلسطین دفاع کرد؛ پرداخت مالیات برای تامین نسل‌کشی
سینمای کوتاه در محاصره کلیشه‌هاست؛ از فقر ایده تا چالش میزبانی!
طرح یک سریال عاشقانه برای شبکه نمایش خانگی؛ تکرار «پوست شیر» طبیعی است
کمال تبریزی: فیلمسازان جوان از تقلید فاصله بگیرند
جزئیات کنسرت تازه مجید انتظامی اعلام شد؛ شنیدن ملودی‌های خاطره‌انگیز
وقتی «قطع رابطه» سفارشی می‌شود؛ چرا تولید اثر هنری با ریسک همراه است؟
مرثیه‌ای که هنوز با صدای دلتنگی حضرت زینب(س) شنیده می‌شود
انقلابی‌تر بودن با فحش رکیک‌تر ثابت نمی‌شود؛ هنر ماندگار حضرت زهرا(س)
روایت «حماسه فاطمی» و دفاع حضرت زهرا(س) از امامت
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش: وجود ۴۰۰ مدرسه در کشور با یک دانش‌آموز
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
خطرناک‌ترین شکل انحراف دینی از دیدگاه حضرت علی(ع)
رویا نونهالی با یک سریال جدید به تلویزیون برمی‌گردد
شاهرخ فروتنیان مهمان یازدهمین قسمت برنامه «هم‌کلام» است.
فصل دوم «بهار شیراز» به آنتن می‌رسد؛ سریالی درباره دغدغه مردم معمولی
پشتیبانی سینمایی‌ها از نویسنده حامی فلسطین؛ بریتانیا تغییر مسیر دهد
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
هوش مصنوعی متا اطلاعات کاربران را فاش کرد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
«تقاطع خیابان روزولت»؛ روایت تاریخ شفاهی رایزن اقتصادی آمریکا در ایران
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
هشدار مشاور وزیر علوم درباره سایه جنگ و شکاف اجتماعی
کتیبه‌پوشی زیبای حرم علوی در عزای شهادت حضرت زهرا(س)
تأسیس ۸ مؤسسه جدید فرهنگی قرآن و عترت
چه برنامه‌های تربیتی آموزشی روی کودکان و نوجوانان اثرگذار است؟
آیا جوان امروز کمتر تلاش می‌کند؟
هوش مصنوعی مایکروسافت در تشخیص بیماری دو برابر پزشک دقت دارد
وب سایت‌های دولتی پس از کشف شکاف امنیتی در خاموشی فرو رفتند
کشف نوع جدیدی از افسردگی که زنان را بیشتر گرفتار می‌کند
ادامه اختلال در چت جی‌پی‌تی در میان کاربران ایرانی
روباتی که روی دست چاقو کشید
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
رتبه امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
آنتروپیک هوش مصنوعی را جایگزین نیروی انسانی تازه کار می‌کند
۲۹ دانشگاه میزان وثیقه تعهدات دستیاران پزشکی را اعلام کردند
نتایج اولیه رشته‌های دارای شرایط خاص دانشگاه علمی کاربردی اعلام شد
۲۰ درصد ظرفیت جذب عمومی به نخبگان اختصاص می‌یابد
ژاپن با پهپاد خرس‌ها را فراری می‌دهد
آغاز به کار آزمایشگاه تصویربرداری کوانتومی دانشگاه شهیدبهشتی
وزارت بهداشت نقشی در فرآیند بورس‌های تحصیلی دولت‌های خارجی ندارد
ساعت ۱۲ امشب آخرین مهلت انتخاب رشته در پذیرش بدون کنکور سال ۱۴۰۵
جابجایی ۲۹۱ میلیارد پیام توسط ۷۲ میلیون کاربر در شاد
نگرش انسان و برداشت های او از جهان در کتاب «تفاوت نگاه‌ها»
حکمرانی اسلامی بدون داده‌های اجتماعی ممکن است؟
فارسی هنوز در هند زنده است؛ چرا ایران از این گنجینه غافل مانده؟
اعلام نحوه تاثیر معدل در آزمون‌های علوم پزشکی؛ محاسبه نمره خارجی‌ها
برترین دانشگاه‌های کشور در جذب دانشجوی خارجی معرفی شدند
تاسیس شعبه دانشگاه تهران در عراق با ۱۴ رشته؛ حل مشکل دانشجویان خارجی
ایران آمادگی نصب گنبد جدید حرم حسینی را تا پایان سال دارد
امکان جذب دانشجوی بین‌المللی به‌صورت کاملاً مجازی در ۶ دانشگاه
سریال «شکیب عیار» به نیمه رسید؛ اهمیت فیلمنامه آماده قبل از کلید زدن
روایت پیشرفت باید از کتاب‌ها به کلاس‌های درس برسد
اسامی معرفی شدگان چندبرابر ظرفیت آزمون دانشجومعلم سال ۱۴۰۵ اعلام شد
منفوریت بهائیت در یمن، از علی عبدالله صالح تا سید عبدالملک حوثی
شیخ طوسی هزار سال پیش درباره اعجاز و تحریف قرآن چه می‌گفت؟
روایتی از ۴ زن در اسارت؛ «سلول» تقابل امید و ناامیدی است
سواد رسانه‌ای؛ از مدرسه تا خانواده
دفاع شاعر مسلمان از شعر غزه که در پارلمان ولز اجازه خواندن نیافت
کاظمی: ۱۱ هزار کلاس درس سال گذشته هوشمند سازی شد
انتخاب رشته ۱۲۴ هزار نفر در پذیرش صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی سال ۱۴۰۵
«گربه سگ؛ نتانیاهو و ترامپ» طرح جدید شجاعی طباطبایی شد
جزئیات کنسرت علیرضا مشایخی و ماجرای داشتن پوست کرگدن در موسیقی!
آغاز ثبت‌نام بدون آزمون استعدادهای درخشان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد
روبات انسان‌نما در کره جنوبی می‌تواند بار ۲۰ کیلویی را بلند کند
توسعه هوش مصنوعی زبان فارسی نیازمند سرمایه‌گذاری بلندمدت است
دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است
مستند برنده اسکار در جشنواره مقاومت حضور دارد؛ اکران فیلم در میادین
ساعت ۲۴ امشب آخرین فرصت ثبت‌نام در پذیرش رشته‌های بدون کنکور سال ۱۴۰۵
حجت الاسلام علوی تهرانی: تکریم حضرت زهرا (س) راه رسیدن به توحید است
آغاز ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران از فردا
امکان قفل کردن محتوا در «چت‌جی‌پی‌تی» فراهم شد
رتبه امنیت سایبری بانک‌ها به‌زودی اعلام می‌شود
خانواده در محاصره اندیشه‌های غربی؛ فقه اسلامی چه پاسخی دارد؟
برگزاری آیین گشایش جشنواره دوازدهم خاتم؛ جشنواره خاتم جشنواره دلهاست
چرا خانواده‌های پرجمعیت بابت انتخابشان تحقیر می‌شوند؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.