کد خبر: 129854
ف
جنبش دانشجویی دوباره احیا می‌شود؟
از آخرین حضور جنجالی سید محمد خاتمی در دانشگاه تهران تا اولین حضور احمدی نژاد که منجر به آتش زدن عکسش در دانشگاه امیرکبیر شد؛ برگزاری مراسم روز دانشجو در دو دهه اخیر به موازات قوت و ضعف جنبش دانشجویی فضایی متفاوت و فراز و فرودهای مختلفی داشته است.

به گزارش ثریا - ۱۶ آذر هر سال در دانشگاه‌ها به یاد سه دانشجو (مصطفی بزرگ‌نیا و احمد قندچی و مهدی شریعت‌رضوی) که در اعتراض به حضور ریچارد نیکسون معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا در ایران و از سرگیری روابط ایران با بریتانیا، در سال ۱۳۳۲ در دانشگاه تهران شهید شدند، گرامیداشت روز دانشجو برگزار می‌شود.

سرنوشت روز دانشجو در دانشگاه‌ها با جنبش دانشجویی گره خورده است. با روی کار آمدن دولت اصلاح‌طلب سید محمد خاتمی که حمایت دانشجویان آن زمان را پشت سر خود می‌دید و کمپین انتخاباتی خود را از دانشگاه آغاز کرد، جنبش دانشجویی هم جان تازه‌ای گرفت و باز شدن فضای سیاسی پس از دولت هاشمی‌رفسنجانی، به فعالیت سیاسی و اجتماعی دانشجویان قوت بخشید.

از همان دوران، روز دانشجو به روزی برای بیشتر دیده شدن مطالبات دانشجویان و البته اعتراضات آنان تبدیل شد. برگزاری مناظره‌های داغ در فضای سیاسی اواخر دهه ۷۰ و حضور شخصیت‌های برجسته سیاسی و سخنرانی‌های پرشور، این روز را به روزی خاص برای دانشجویان و البته مسئولان و سیاست‌مداران بدل کرد.

در سال ۱۳۷۸ و به دنبال وقایع کوی دانشگاه در ۱۸ تیر همان سال، روز دانشجو با اعتراضات گسترده دانشجویان و بیانیه‌های شدیدالحن و البته سخنرانی‌ها و مناظره‌های داغی در دانشگاه‌های مختلف کشور برگزار شد. البته از طرفی علی‌اکبر ناطق‌نوری کاندیدای شکست خورده جناح مقابل اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۳۷۶ و رئیس وقت مجلس با حضور در دانشگاه آزاد، درباره خطر نفوذ در دانشگاه‌ها هشدار داد.

روز دانشجو در سال ۱۳۷۹ پس از ترور اسفند ۱۳۷۸ سعید حجاریان تئورسین اصلاح‌طلبان و نایب‌رئیس وقت شورای شهر تهران در فضایی به شدت ملتهب و با اعتراضات گسترده دانشجویان برگزار شد. در مراسم پرشور دانشکده فنی دانشگاه تهران خود حجاریان برای اولین بار پس از ترور در جمع دانشجویان حاضر شد و سخنرانی کرد و شعارهای تندی علیه گروه‌هایی که آن زمان "گروه فشار" خوانده می‌شدند سر داده شد.

درهمان سال سید محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت با حضور در جمع ۱۰ هزار نفری دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس سخنرانی کرد و از دانشجویان خواست با ادامه حرکت در مسیر اصلاحات، "در مقابل کسانی که آن‌ها را به براندازی فرامی‌خوانند، هشیار باشند." در همین مراسم شعارهای تندی علیه روزنامه‌های کیهان و رسالت، علی فلاحیان، مدرسه حقانی، بسیج و علی لاریجانی رئیس وقت صداوسیما سر داده شد و دانشجویان حمایت خود را از خاتمی برای کاندیداتوری در انتخابات سال ۱۳۸۰ اعلام کردند.

در روز دانشجوی سال ۱۳۸۱ تجمعاتی در خارج از دانشگاه‌ها برگزار شد و تعدادی از دانشجویان دستگیر شدند که این موضوع روز دانشجوی آن سال را تحت‌الشعاع قرار داد و در مراسم گرامیداشت روز دانشجو بیشتر در اعتراض به دستگیری دانشجویان و درخواست آزادی آنان پرداخته شد.

۱۶ آذر سال ۱۳۸۲ تقریبا با آرامش و با سخنرانی و مناظره اصلاح‌طلبان و اصولگرایان در دانشگاه‌های مختلف برگزار شد. با عقب‌نشینی اصلاح‌طلبان از برخی مواضع خود در سال‌هایی که دولت و مجلس را در دست داشتند، روز دانشجو در سال‌های پایانی دولت خاتمی برخلاف سال‌های ابتدایی علاوه بر اعتراض به برخی رویه‌های موجود در کشور، به محلی برای انتقاد از اصلاح‌طلبان تبدیل شد تا جایی که سید محمد خاتمی در آخرین حضور خود به عنوان رئیس‌جمهور در دانشگاه تهران با شعارهای تند برخی از دانشجویان علیه خود مواجه شد.

در سال ۱۳۸۳ خاتمی رئیس‌جمهور بعد از چند سال برای آخرین بار به عنوان رئیس‌جمهور به دانشگاه رفت و در سالن چمران دانشکده فنی دانشگاه تهران علاوه بر شنیدن سخنان و انتقادات دانشجویان، در سخنرانی خود نسبت به اعتراض دانشجویان درباره عقب‌نشینی از شعارهای اولیه خود، با تاکید بر اینکه "در مقابل هیچ‌کس و هیچ‌چیز عقب‌نشینی نکرده‌ است"، درباره مواضع برخی شاگردان آیت‌الله مصباح‌یزدی عنوان کرد: «در اسلامی که من می‌شناسم رأی مردم، تشریفاتی نیست.» اما در آخرین حضور سیدمحمد خاتمی دانشجویان خوش بدرقه نبودند و در آن روز سالن چمران روز پرتنشی را شاهد بود.

در سال ۱۳۸۵ محمود احمدی‌نژاد به جای ۱۶ آذر در ۲۰ آذر برای سخنرانی روز دانشجو راهی دانشگاه امیرکبیر شد که حاشیه‌هایی را به همراه داشت. برخی دانشجویان او را دیکتاتور خطاب کردند و خواستار استعفایش شدند و برخی دیگر شعار حمایت از رئیس وقت دولت سر دادند و به مقایسه او با شهید رجایی پرداختند. تنش تا جایی پیش رفت که به سمت احمدی‌نژاد لنگه کفش پرتاب شد و برخی دانشجویان عکس او را آتش زدند که رئیس دولت نهم در واکنش به این اقدام عنوان کرد که «حاضر است برای کشور، رجایی‌وار بسوزد

شاید پایان تلخ خاتمی و آغاز پرتنش احمدی‌نژاد در دانشگاه‌ها باعث شد تا با تغییرات گسترده در نحوه مدیریت دانشگاه‌ها، فضای سیاسی دانشگاه‌ها از رونقی که در ۸ سال دولت اصلاحات داشت به سمت رکود حرکت کند. البته ایجاد اختلاف و انشعاب در تشکل‌های دانشجویی در سال‌های قبل، این موضوع را تشدید کرد. در این سال‌ها مراسم روز دانشجو بیشتر به صورت فرمالیته و به جای مباحث سیاسی مهم و جدی با مجالس سرگرمی برگزار می‌شد.

البته ۱۶ آذر سال ۱۳۸۸ تحت تاثیر انتخابات مناقشه‌برانگیز آن سال فضایی متفاوت داشت و تجمعاتی به مناسبت این روز در داخل و خارج دانشگاه‌ها برگزار شد که تعدادی از شرکت‌کنندگان در این تجمعات بازداشت شدند. فضای دوقطبی شده دانشگاه پس از سال ۱۳۸۸ در سال‌های بعد هم کم و بیش ادامه یافت و عده‌ای در مراسم ۱۶ آذر سال‌های بعد مواضع تندی علیه رئیس دولت وقت اتخاذ کردند و برخی دیگر به حمایت از او پرداختند.

با روی کار آمدن حسن روحانی به عنوان رئیس‌جمهور فضای سیاسی دانشگاه مانند سال‌های اولیه دولت اصلاحات به سمت امیدواری به آینده پیش رفت با این تفاوت که برخلاف سال‌های دولت اصلاحات، از سخنرانی‌ها و مناظره‌های پرشور چندان خبری نبود و مراسم روز دانشجو بیشتر به صورت کنترل شده برگزار می‌شد.

با این حال در سال ۱۳۹۴ روحانی به دانشگاه صنعتی شریف رفت و علاوه بر شنیدن سخنان و انتقادات دانشجویان، به سخنرانی پرداخت. در این مراسم شعارهایی در حمایت از روحانی و دولتش سر داده شد. رئیس‌جمهور وقت هم در سخنرانی خود تصریح کرد: «بهترین جایی که قدرت باید نقد شود دانشگاه است.» اما پس از سال ۹۶ فعالیت های دانشگاهها رو به افول رفت.

در چند سال اخیر و با شیوع ویروس کرونا در کشور و مجازی شدن دانشگاه‌ها، تقریبا از مراسم روز دانشجو خبری نبود و راکدترین دوران دانشجویی را در این دوران سپری کردیم. اما سید ابراهیم رئیسی پس از رسیدن به ریاست دولت سیزدهم در ۱۶ آذر ۱۴۰۰ راهی دانشگاه صنعتی شریف شد و یک نصف روز را در این دانشگاه گذراند. رئیسی علاوه بر شنیدن سخنان تعدادی از دانشجویان در سخنرانی خود خاطرنشان کرد: «دانشجویان و اساتید نباید بیان دغدغه‌های خود را صرفاً به روزهایی مانند ۱۶ آذر اختصاص دهند بلکه باید در متن جامعه و زندگی مردم قرار گرفته و برای مشکلات موجود راهکار ارائه دهند.»

حالا و در آستانه ۱۶ آذر سال ۱۴۰۱، کشور فضای متفاوتی را تجربه می‌کند. در دو سه ماه گذشته اعتراضات و ناآرامی‌هایی در نقاط مختلف از جمله دانشگاه‌ها صورت گرفته و با برخی فراخوان‌ها، روز دانشجو به نقطه عطفی در این فضا بدل شده است. از یک سو تند شد برخی شعارها در دانشگاه‌ها و از سوی دیگر بازداشت و برخورد تعدادی از دانشجویان انتقاداتی را به همراه داشته است.

با این وجود شاید راه‌اندازی کرسی‌های آزاداندیشی و یا تکرار تجربه تریبون آزاد و گفت‌وگوی رو در روی مسئولان ارشد با دانشجویان در ۱۶ آذر و ادامه یافتن این روند بتواند فضا را به سمت شنیده شدن انتقادات معترضان و حل مشکلات اساسی کشور ببرد. تجربه دولت اصلاحات در نوع رفتار با دانشجویان نشان داده که یاز گذاشتن فضای نقد می‌تواند به پویاییو تحرک دانشگاه کمک کند. به شرطی که فضای پرنشاط سیاسی به سمت فضای پرتنش حرکت نکند و دانشجویان با داشتن آزادی بیان و پس از بیان، بتوانند مطالبات و انتقادات خود را بدون لکنت به گوش مسئولان برسانند.

منبع : دانشگاه  تهران


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

ناسا در مریخ خرس شکار کرد+عکس

اولین تصویر از درنایی که با هواپیما به ایران آمد+عکس

عبور سیارکی به اندازه یک مینی‌بوس از کنار زمین

جزییات شاخص‌های دریافت پایه تشویقی هیات علمی

طرح پیوند برای اتصال پایان‌نامه‌ها به نیازهای صنعتی

از خدمات غیرحضوری شهرداری تهران چه می‌دانید؟

لحظه شکار مار توسط یک عقاب+عکس

تصویر غم انگیز از یک زرافه با گردن شکسته+عکس

تصویر عجیب از بزرگترین کرکس دنیا+عکس

مروری بر خدمات درخشان سپاه پاسداران+عکس

ابراز علاقه چینی‌ها به کاپیتان تیم ملی ایران+عکس

تفریح خانوادگی مسی در کوه‌های آلپ+عکس

کشته شدن یک پلنگ در قوچان+عکس

تصویر زیبایی از جشنواره بالن در سوییس+عکس

اعتصاب کارکنان شرکت آمازون+عکس

روش‌های جالب برای افزایش تمرکز+عکس

لحظه اصابت موشک به یک کشتی ترکیه‌ای+عکس

اینترنت نور ترکیبی باورنکردنی از روشنایی و ارتباطات

مدارس، دانشگاه‌ها و صداوسیما مخاطبان اصلی اقیموا الصلوة هستند

اعطا جایزه فارغ‌التحصیلان خارجی دانشگاه‌های ترکیه به استاد ایرانی

شماره جدید چامه ویژه عبدالمجید ارفعی منتشر شد

پوستر بیستمین جشنواره کتاب رشد رونمایی شد

خدا مال همه است به چاپ سوم رسید

تیراندازی در یک دبیرستان جنوب کرمان به خیر گذشت

برگزاری المپیاد ورزشی دانش‌آموزان در دهه فجر

بیش از ۶۹ هزار مدرسه نمازخانه دارند /لزوم توانمندسازی معلمان برای پاسخگویی به شبهات دانش‌آموزان

معاونان فرهنگی بازوهای توانمند دانشگاه آزاد در جهاد تبیین

پذیرش دانشجوی بدون آزمون در مقطع ارشد ناپیوسته

نیستان دی ؛ رمانی درباره مسائل جوانان

نگاهی از چندسو به نشر کتاب

نامزدهای گروه «علوم کاربردی» کتاب سال معرفی شدند

مدرسه تلویزیونی به مخاطبان گوش می‌دهد

خیرین آماده ساخت مدرسه‌اند؛ زمین مناسب نداریم

تعامل با دانشگاه فرهنگیان زمینه‌ساز تحقق عدالت آموزشی مطلوب‌تر

کارت سفر ۳۰ میلیون تومانی به هر خانوار تعلق می‌گیرد

وضعیت هزینه کرد فرهنگی در دانشگاه های غیرانتفاعی فاجعه است

کلید اولیه سوالات نوبت اول کنکور سراسری سال ۱۴۰۲ منتشر شد

منابع آزمون کارشناسی‌ارشد علوم‌پزشکی اعلام شد

دانشمندان چینی واکنش‌های شیمیایی در سطح اتم را دستکاری کردند

بزرگترین ماهوریت فضایی برای کشف قمرهای یخی مشتری

فریب هوش مصنوعی با روشی ساده+عکس

چرخش دو منطقه فعال بزرگ خورشید به سمت زمین

ابر قایق بادبانی مجهز به ۳ موتور هیدروژنی+عکس

سیارک ۴ میلیارد ساله تهدیدی ترسناک برای زمین

قبولی ربات نویسنده در آزمون MBA مدرسه بازرگانی

باکتری‌ها می‌توانند پلاستیک‌ها را هضم کنند؟

جیمز وب عناصر حیات را در ابر فضایی منجمد کشف کرد

سلول‌های نیمه زنده توسط دانشمندان ساخته شد

برنامه ناسا برای ساخت موشک هسته‌ای

موشک الکترون از خاک آمریکا پرتاب شد

کشف جدید درباره ارتباط میان شامپانزه‌ها و انسان‌ها

باگ امنیتی بزرگ توئیتر لو رفت

رولز رویس فانتوم ۸ لوکس‌ترین خودروی دنیا+عکس

مزدا آر اکس-۵۰۰ خودرویی با ظاهر عجیب+عکس

ترفند جالب برای شناسایی دوربین‌های مخفی با گوشی

قطعی عجیب دسترسی به سرویس‌های مختلف مایکروسافت

دردسر بزرگ برای گوشی‌های اندروید

تنظیماتی که آیفون شما را به یک دوربین حرفه‌ای تبدیل می‌کند

تفاهم نامه بانک سپه و وزارت راه و شهر سازی جهت پرداخت تسهیلات طرح نهضت ملی مسکن

سنسور شگفت‌انگیز حسگر تصویربرداری کانن+عکس

کودکان و نوجوانان صحنه‌گردانان برنامه‌های دهه فجر/ اهدای ۲ میلیون کتاب به نوجوانان

چه کتاب‌هایی نامزد جایزه کتاب سال شدند؟

تنها جشنواره‌ فجر که به بهار آینده موکول شد

قدردانی از حضور جهاد دانشگاهی در همایش ملی جایگاه علم و فناوری در دفاع مقدس

ارتباط مستقیم و رودررو با دانشجویان در محیط دانشگاه افزایش یابد

ماسک را جایگزین تعطیلی مدارس کنیم

‌برنامه‌های آموزش‌وپرورش در چهل‌وچهارمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی

برگزاری جشن تکلیف پسران در دستور کار است

دانش‌آموزان باید مشارکت فعالانه‌ای در اجرای برنامه‌های معاونت پرورشی داشته باشند

۹۵ مقاله به دبیرخانه کنگره بین المللی پروین اعتصامی رسید

ماکیاوللی برای همه به کتابفروشی‌ها آمد

لیگ ملی دانشجویان در سه رشته ورزشی برگزار می‌شود

دیواری کوتاه‌تر از مدارس برای تعطیلی پیدا نمی‌کنند/تبعات تعطیلی‌ها را شمرده‌اید؟

کتاب حقوق تجارت بین‌الملل پیشرفته منتشر شد

ضرورت تسهیل و گسترش ازدواج آسان در میان دانشجویان

مکاتبه وزیر علوم با رئیس جمهور در خصوص دانشگاه پیام نور

کتابی دیگر از اسلاوی ژیژک به بازار می‌آید

کتاب واحد مخاطرات منتشر شد/خاطرات طنز رزمندگان لشکر ۱۷

آغاز ثبت نام غیرحضوری خوابگاه دانشگاه خوارزمی از ۱۲ بهمن

مهلت ثبت درخواست انتقالی جدید دستیاران تخصصی بالینی تا ۲۶ بهمن

هشدار جدی به کسانی که گوشی سامسونگ دارند

قطار فوق سریع با سرعت ۱۰۰۰ کیلومتر در ساعت

ترفند جالب برای شناسایی دوربین‌های مخفی با گوشی

واتساپ مشکل بزرگ خود را حل کرد

کشف عجیب درباره آشپزی با اجاق گاز

کشف سنگ فضایی عجیب روی زمین+عکس

موشک الکترون از خاک آمریکا پرتاب شد

سحابی مرغ دریایی شکار شد+عکس

قابلیت جدید واتساپ در اختیار همه کاربران قرار گرفت

رکورد شلیک لیزر در راهروی دانشگاه شکسته شد+عکس

قارچ زامبی می‌تواند به انسان حمله کند؟

فریب هوش مصنوعی با روشی ساده+عکس

موجودی که هیولای اقیانوس را تکه پاره کرد

پیکاپ L۷ پلاس وانت چینی با ظاهر آمریکایی در ایران +عکس

شایعات درباره گلکسی اس ۲۳ سامسونگ تائید شد

هند از جایگزین اندروید رونمایی کرد

جیمز وب عناصر حیات را در ابر فضایی منجمد کشف کرد

ساخت ربات هایی به اندازه حشرات+عکس

فناوری جدید ریخته‌گری برای تولید قطعات خودرو

کشف جدید درباره ارتباط میان شامپانزه‌ها و انسان‌ها

نقشه عجیب اپل برای گوشی‌های میان‌رده آیفون

ناسا در مریخ خرس شکار کرد+عکس

کشف مومیایی جانوری ترسناک در مصر+عکس

دانشمندان چینی واکنش‌های شیمیایی در سطح اتم را دستکاری کردند

تصویر عجیب از بزرگترین کرکس دنیا+عکس

طراحی جدید یک بادبان کشتی به شکل کایت+عکس

لولایی جادوی جادویی نمایشگر گوشی تاشوی جدید سامسونگ+عکس

تصویر دیدنی از ادغام دو کهکشان+عکس

چرخش دو منطقه فعال بزرگ خورشید به سمت زمین

تصویر ثبت شده ناسا از دماوند+عکس