به گزارش ثریا - محمدعلی زلفی‌گل در گفت و گویی تلویزیونی به وضعیت دانشگاه‌های ایران در رتبه بندی های جهانی اشاره کرد و گفت: دانشگاه های ایران گرچه در رتبه بندی های برتر نیستند، اما جایگاه مناسبی دارند. به طور کلی در کشور ما  دانشگاه ها جامع نیستند؛ یعنی در یک شهر با فاصله کوتاه چند دانشگاه داریم که هر کدام برونداد علمی مستقل دارند.

وزیر علوم با بیان اینکه در بسیاری کشورها رشته های پزشکی با علوم طبیعی و انسانی و دیگر زیر نظام های مختلف با هم یکی هستند، تصریح کرد: اگر دانشگاه‌های ما هم کنار هم قرار بگیرند، تحقیقات بین رشته ای و چندرشته‌ای انجام می‌دهند، امکانات تسهیم می‌شود و همه این امور در بهبود رتبه های آنان اثر دارد. البته این کار به عزم فرابخشی و نگاه جامع نیاز دارد

زلفی گل با اشاره به اینکه در کشور ما همه دستگاه های اجرایی دانشگاه و پژوهشگاه دارند و به این شکل امکانات بودجه ای زیادی هدر می رود، گفت: باید از منابع طوری استفاده کنیم که بیشترین دستاورد را داشته باشد. البته حساسیت های صنفی در این زمینه وجود دارد، شاید روزی جدا شدن دانشگاه‌های رشته‌های پزشکی و بقیه رشته‌ها درست بوده ولی امروز می توانند کنار هم قرار بگیرند. در این صورت صرفه جویی جدی می‌شود، رتبه علمی بهبود می یابد و تحقیقات بین رشته ای رونق می گیرد.

وی با بیان اینکه وزارت بهداشت در مهارت محور کردن آموزش بسیار موفق بوده است و امروز پزشکان ما جزء برترین ها هستند، اظهار کرد: این امر محقق شده به دلیل اینکه بسترهای کارورزی و کارآموزی یعنی بیمارستان‌ها در اختیار وزارت بهداشت است. اما آیا وزارتخانه های مرتبط با رشته‌های غیرپزشکی مانند صنعت، معدن، تجارت، وزارت نفت، وزارت جهاد و کشاورزی در اختیار ما هست؟ آموزش‌های ما بیشتر نظری است و دانشجویان ما واقعیت میدانی و عملی را تجربه نمی‌کنند.

به گفته وزیر علوم، روش های مختلفی در دنیا در حوزه کارورزی دانشجویان وجود دارد، مثلا دانشجو دو سال در دانشگاه درس می خواند و یک سال هم در صنعت کارورزی می کند .باید در برنامه هفتم توسعه یه این موضوع توجه کرده و طی لایحه ای در دولت راهی بیابیم که منافع صنایع خصوصی و دولتی را به با مهارت ورزی و مهارت آموزی دانشجویان گره بزنیم. بنابراین باید مسیر آموزش در دانشگاه را تغییر دهیم که این کار در بهبود اشتغال دانش اموخته ها هم اثر مستقیم دارد.

وی تاکید کرد: برای مهارت محور کردن آموزش دانشگاهی، صنایع و دستگاه های اجرایی باید دانشجویان را بپذیرند و در برنامه هفتم توسعه باید یه مهارت محور کردن آموزش بپردازیم. البته مشکل فرهنگی هم وجود دارد و همه دانشجویان می خواهند استخدام دولتی شوند.

زلفی گل با تاکید بر اینکه به سند ملی نظام ملی نوآوری نیازمندیم، افزود: این سند تعیین می کند هر بخش آموزشی در کشور کار مشخصی داشته باشد و بداند در این نظام چه باید بکند که خروجی آن به خدمت، ثروت و سرمایه برای کشورمنجر شود.

وی همچنین به آخرین وضعیت ساخت خوابگاه متاهلی در دانشگاه ها اشاره کرد و گفت: برای ساخت خوابگاه متاهلی مشکل زمین نداریم، دانشگاه‌ها زمین دارند ولی در تامین اعتبارات مشکل داریم. اعتبارات پیش بینی شده در قانون جهش مسکن شامل تامین اعتبار کل از ۱۰ درصد درآمد اختصاصی و ۱۰ درصد از تملک دارایی برای ساخت خوابگاه متاهلی است که این میزان کافی نیست.

زلفی گل خاطر نشان کرد: باید تسهیلات ساخت خوابگاه متاهلی را از بانک های عامل دریافت کنیم که بانک تضمین می خواهد. تضمین معمولا املاک دانشگاه است. تلاش می‌کنیم در مرحله اول به اندازه درآمد اختصاصی دانشگاه تسهیلات بدهند ولی باز هم مشکل داریم. البته با کمک معاون اول رئیس جمهور می خواهیم این مشکل را حل کنیم. برخی دانشگاه ها هم مانند دانشگاه رازی کرمانشاه راهکارهایی پیدا کرده یا با کمک خیرین برای ساخت خوابگاه ها اقدام کرده اند.

وی به دلایل تعویق افتادن اعطای پژوهانه به دانشمندان برتر پراستناد نیز گفت: در سال ۱۳۸۲ معاون پژوهشی دانشگاه تربیت مدرس طی نامه‌ای به وزارت علوم از دولت می‌خواهد پژوهانه‌ای برای پژوهشگران برتر تخصیص یابد که همان سال در دولت مصوب می شود مبلغ ۳۰ میلیون تومان برای پژوهشگران برتر اختصاص یابد و این مبلغ به تعداد محدودی پرداخت می شود. ولی در مصوبه قرار شد شیوه نامه گزینش و پرداخت پژوهانه به دانشمندان ۱ درصد در آینده تدوین شود که این امر محقق نمی شود.

به گفته وزیر علوم،  دانشمندان یک و دو درصد برتر در جلسه ۸ فروردین با رئیس جمهور این موضوع را مطرح کردند. وزارت علوم هم بعد از آن پیگیر این موضوع شد که در حال بررسی است، ولی برای مهیا کردن حداقل های حمایت پژوهشی با حمایت دولت و سازمان برنامه و بودجه اواخر سال ۱۴۰۱ اعتباری گرفتیم که به حدود ۶ هزار نفر از اعضای هیات علمی شامل دانشمندان یک درصد و دو درصد پراستناد پژوهانه پرداخت شد.

وزیر علوم  خاطر نشان کرد: در اجلاس اخیر روسای دانشگاه ها نیز آیین نامه پژوهانه را بیشتر بررسی کرده و مبلغ دقیقی را به این دانشمندان تخصیص می دهیم. سعی کردیم در پیش‌نویس آیین‌نامه امتیازات ناشی از فعالیت های فناوری را دوبرابر در نظر بگیریم یا اگر پایان نامه در راستای نیازهای فناورانه کشور باشد، مبلغ دوبرابر پژوهانه پرداخت کنیم. در صورت تایید در اجلاس روسای دانشگاه‌ها به عنوان مصوبه هیات امنای دانشگاه ها مصوب و در سال ۱۴۰۲ اجرایی خواهد شد.

وزیر علوم در ادامه به برنامه آمایش آموزش عالی اشاره کرد و اظهار کرد: بین آموزش دولتی و خصوصی فرق وجود دارد. در آموزش دولتی طبق اصل ۳۰ قانون اساسی باید آموزش ها تا سر حد خودکفایی باشد و نیاز کشور باشد. ولی در بخش خصوصی فرق دارد.

به گفته وی ،موزش در بخش دولتی هم باید مهارت محور هم نیاز محور باشد و موجب ارتقای دانایی جامعه هم بشود. نیازمحور بودن در بخش آموزش عالی دولتی باید لحاظ شود ولی تحقق این امر به سیاستگذاری کلان نیاز دارد.

وزیر علوم در خصوص میزان اجرایی شدن برنامه های اعلامی خود در این وزارت خانه نیز گفت: وزارت علوم برای بخشی از برنامه ها نیاز به بودجه داشت که دست ما نیست، اعتبارات محدود است. ولی با بازنگری توانستیم برخی برنامه ها را محقق کنیم که نیاز به بودجه هم نداشت؛ مانند اصلاح پایه‌های تشویقی اعضای هیات علمی، جذب نخبگان المپیادی ها و نخبه های برتر کنکور، تصویب و تاسیس صندوق عالی عتف که سال گذشته ۴۰ درصد و امسال ۶۰ درصد سود شرکت های دولتی وارد این صندوق می شود.

زلفی گل در پایان از رونمایی سامانه درگاه اشنایی با نخبگان و آینده سازان (دانا) در اجلاس روسای دانشگاه ها ۲۱ تا ۲۴ اردیبهشت جاری خبر داد و گفت: در این سامانه به چهار زبان فارسی، انگلیسی، عربی و ترکی هر عضو هیات علمی صفحه خانگی دارد و فعالیت‌های او در آن گرد امده است.

منبع : وزیر علوم تحقیقات وفناوری