کد خبر: 142679
ف
مرور خاطرات جنگزدگان سوسنگرد، بستان و اهواز باچراغ‌های روشن شهر
در کمترین کتابی از خاطرات جنگ به آسیب‌های مهاجرت مردم سوسنگرد، بستان، اهواز و خرمشهر و بنیاد جنگ زدگان و بعضاً رفتارهای نامناسبی که مردم از سر ناآگاهی با جنگ زدگان داشتند پرداخته شده است.

به گزارش ثریا - مرور و نقد خاطرات زهره فرهادی رزمنده زن دوران دفاع مقدس در مقاومت ۳۵ روزه خرمشهر در آستانه هفته دفاع مقدس باز شد. اساس این پرونده هم کتاب «چراغ‌های روشن شهر» نوشته فائزه ساسانی خواه است که انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده است.

پیش از این‌، مطلبی را درباره این‌کتاب منتشر کردیم که درباره خاطرات مربوط به فعالیت‌های فرهادی در جهاد سازندگی و امدادگری وی از نخستین روز آغاز جنگ تحمیلی تا پایان مقاومت ۳۵ روزه مردم خرمشهر بود و در حکم قسمت اول مقاله بررسی این‌کتاب محسوب می‌شود.

در ادامه مشروح دومین قسمت مرور خاطرات زهره فرهادی را با محوریت خاطرات او در تهران و قم به عنوان عضو یک خانواده جنگ زده می‌خوانیم؛

تجاوز صدام به کشورمان که شروع شد، شهرهای جنوبی نخستین سنگر دفاع در مقابل تجاوز بودند. بسیاری از مردم شهرهایی مانند سوسنگرد، بستان، اهواز و خرمشهر در همان روزهای اول وظیفه دفاع از شهر با دست خالی را برعهده گرفتند و برخی از آنها هم به شهادت رسیدند. با رسیدن نیروهای نظامی و کمکی از دیگر شهرها و شعله‌ور شدن حملات صدام، مردم عادی باید به شهرهای امن‌تر منتقل می‌شدند. همین شد که بسیاری از مردم جنوب کشور در قالب گروه‌های مهاجر به شهرهای دیگر مهاجرت کردند، یکی از این شهرها تهران و قم بود.

در این میان بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی یا بنیاد جنگ زدگان در ۱۳۶۰ به دستور محمدعلی رجایی نخست‌وزیر وقت‌، زیر نظر وزارت کشور، به سرپرستی سید مصطفی میر سلیم معاون سیاسی اجتماعی وزارت کشور برای برنامه‌ریزی و هماهنگی فعالیت‌های کمک‌رسانی و تأمین نیازهای مادی و معنوی مهاجران جنگ عراق با ایران تأسیس شد.

وظایف و برنامه‌های این بنیاد در شش محور متمرکز می‌شد: برنامه‌های رفاهی‌، شامل پرداخت مستمری‌، کمک به آوارگان تحت پوشش امور اجتماعی‌، حمایت اقتصادی از طلاّ ب و دانشجویان آواره جنگی‌؛ برنامه اسکان‌، شامل پرداخت اجاره‌بها، هزینه تعمیرات مجتمع‌ها، شهرک‌ها و خوابگاه‌های مهاجران جنگی و احداث خانه برای آنها در استان‌های جنگ زده‌؛ برنامه تعلیم و تربیت‌؛ برنامه امور هنری برای حفظ و توسعه فرهنگ اسلامی در میان جنگ زدگان‌؛ برنامه بهداشتی‌، شامل سرپرستی مهاجران معلول و سالمند، کودکان بی‌سرپرست‌، خرید لوازم بهداشتی‌، اعزام بیماران مهاجر به بیمارستان‌های داخل یا خارج از کشور؛ اشتغال‌زایی و کاریابی‌، به‌منظور ساماندهی و بهبود شرایط زندگی مهاجران جنگی‌.

در کمترین کتابی از خاطرات جنگ به آسیب‌های مهاجرت مردم سوسنگرد، بستان، اهواز و خرمشهر و بنیاد جنگ زدگان و بعضاً رفتارهای نامناسبی که مردم از سر ناآگاهی با جنگ زدگان داشتند پرداخته شده است. نویسنده در این کتاب به این موارد پرداخته؛ چنانچه در فصل نوزدهم «چراغ های روشن شهر» آورده است:

«… چند روز از ماندمان در قم می‌گذشت. دیگر دلیلی نمی‌دیدم در شهر با مانتو بگردم و دلم می‌خواست دوباره چادر سر کنم. چادرم در مقر مکتب اسلام با نارنجک غنیمتی که یکی از اعضای این گروه بعد از برگشت از پلیس راه به من داده بود، جا مانده بود. با همان مانتو ترکش خورده و سوراخ که در خرمشهر تنم بود، می‌گشتمچند روز از ماندمان در قم می‌گذشت. دیگر دلیلی نمی‌دیدم در شهر با مانتو بگردم و دلم می‌خواست دوباره چادر سر کنم. چادرم در مقر مکتب اسلام با نارنجک غنیمتی که یکی از اعضای این گروه بعد از برگشت از پلیس راه به من داده بود، جا مانده بود. با همان مانتو ترکش خورده و سوراخ که در خرمشهر تنم بود، می‌گشتم. شرایط بابا طوری نبود که از او پول بگیرم و لباس یا وسیله جدیدی بخرم. از خواهرم ناهید هم خجالت می‌کشیدم پول بگیرم. خرج خانواده خواهرم با وجود مهمان‌های جنگ زده چند برابر شده بود.

علاوه بر اینکه خودم دلم می‌خواست چادر سر کنم، مردم قم هم به خاطر حرمت حضرت معصومه (س) به پوشش زائران و مسافران حساسیت داشتند و بد می‌دانستند خانم‌ها در شهر بدون چادر باشند. با تذکر دادن و گفتن عقایدشان، از خانم‌هایی که حجابشان کامل نبود، می‌خواستند حرمت این شهر مقدس را نگه دارند.

با شروع جنگ و برای رسیدگی به وضعیت جنگ زدگان بنیاد امور مهاجرین جنگ تحمیلی تأسیس شده بود. به مردم شهرهای جنگ زده که خودشان را به بنیاد معرفی می‌کردند، کارت مخصوص جنگ زدگان می‌دادند و بر حسب تعداد نفرات خانواده، ماهانه پولی برایشان مقرر می‌کردند. علاوه بر حقوق، پوشاک، خواربار و گوشت در اختیار جنگ زده‌ها می‌گذاشتند.

ما که تا چند ماه قبل از شروع جنگ، برای افراد نیازمند شهرمان کمک‌های نقدی و غیرنقدی جمع می‌کردیم، حالا باید برای گرفتن چادر به دیگران رو می‌انداختیم. اصلاً فکرش را نمی‌کردیم روزی به این کمک‌ها احتیاج پیدا کنیم. غرورمان قبول نمی‌کرد، برویم بنیاد مهاجرین و چیزی تقاضا کنیم، اما چاره‌ای نداشتیم.

قبلاً هم از روی ناچاری به بنیاد مراجعه کرده بودم. روز دوم حضور در تهران به پیشنهاد دایی، همراه زن دایی به بنیاد مهاجرین در خیابان زنجان رفتم. اطلاعاتی گرفتند و استشهاد محلی خواستند که تهیه کردم و برایشان بردم. قرار شد تا وقتی در تهران هستم ماهانه ۱۰۰ تومان به حسابم بریزند. برایم کارت صادر شد و همان روز یک پتو و ۱۰۰ تومان پول برای ماه اول دادند. با این حال همان پول رو به تمام شدن بود. آن را خرج رفت و آمد بیمارستان و این طرف و آن طرف می‌کردم. به خاطر وضعیت پایم، رفت و آمد با اتوبوس خیلی برایم سخت بود. نمی‌توانستم از پله اتوبوس بالا و پایین بروم و مجبور بودم تاکسی سوار شوم. برای من که از دوران کودکی پول تو جیبی ام به راه بود و هرچه دلم می‌خواست می‌توانستم بخرم، گرفتن پول بنیاد خیلی سخت بود.

من و اشرف تصمیم گرفتیم به بنیاد جنگ زدگان برویم. پرسان پرسان ساختمان بنیاد را در فلکه شهید مطهری پیدا کردیم. ساختمان بنیاد قدیمی و نسبتاً بزرگ و در آن ساعت از روز خلوت بود. از پله‌ها بالا رفتیم. ساختمان چند اتاق داشت. به قسمتی که به مراجعان پوشاک می‌دادند، مراجعه کردیم. مرد میانسالی در اتاق بود. با مهربانی پرسید: «کاری داشتید؟»

وضعیتمان را برایش توضیح دادم و گفتم: «ما چادر می خوایم.»

خیلی خوشش آمد و گفت: «خیلی خوبه می خواید چادر سر کنید. همراه من بیایید.»

با خوشحالی دنبالش راه افتادیم. مرد جلو در اتاقی ایستاد، در را باز کرد و وارد شد. ما هم دنبالش رفتیم. از لا به لای پوشاکی که آنجا چیده بودند، دو تا چادر بیرون آورد و به دستمان داد.

چادر را باز نکرده، فهمیدم کهنه و رنگ و رو رفته است. حالم گرفته شد. شادی چند دقیقه قبل به احساس خفت تبدیل شد. احساس غرورم شکست. چادر را با بی میلی باز کردم. چند جایش سوراخ بود. سرم نکردم. نگاهی به اشرف انداختم، چادری که سرش انداخته بود، کوتاه‌تر از قدش بود، لازم نبود حرفی بزند، معلوم بود حس مرا داشت. گفتم: «این چادرها رو سرمون کنیم؟» اشرف با اشاره به چادری که دستش بود رو به مرد گفت: «این که کوتاهه!» مرد جواب داد: «چه اشکالی داره؟» اشرف پرسید: «شما اینها رو بر چه اساسی به مراجعینتون می‌دید؟»

مرد کارمند که از حرف اشرف خوشش نیامده بود، با لحنی جدی جواب داد: «بستگی داره! به آدمش نگاه می‌کنیم!»

خیلی بهمان برخورد. این حرفش حرصمان را بد جوری درآورد.نمی دانم آنهایی که به جنگ زده‌ها کمک می‌کردند درباره ما چه فکری کرده که این چادرها را فرستاده بودند که باید از بابت گرفتنش تشکر هم می‌کردیم. خواسته یا ناخواسته تحقیرمان کرده بودند. از کوره در رفتم و گفتم: «این ها چیه به ما می‌دید؟ فکر می‌کنید ما کی هستیم؟» نمی دانم آنهایی که به جنگ زده‌ها کمک می‌کردند درباره ما چه فکری کرده که این چادرها را فرستاده بودند که باید از بابت گرفتنش تشکر هم می‌کردیم. خواسته یا ناخواسته تحقیرمان کرده بودند. از کوره در رفتم و گفتم: «این ها چیه به ما می‌دید؟ فکر می‌کنید ما کی هستیم؟

اشرف صدایش را بلند کرد و گفت: «ما وضعمون تو خرمشهر خوب بود. همه چیز داشتیم. حالا باید برای چادر رنگ و رو رفته و کوتاه به شما التماس کنیم؟»

دنبال حرف دختر عمویم را گرفتم و ادامه دادم: «قبل از جنگ خودمون به مستضعفین کمک می‌کردیم، ولی وسایل نو و استفاده نشده مون رو برای اونها می‌بردیم، اون وقت شما این چادرهای کوتاه و کهنه رو به ما می‌دید؟»

دلمان راضی نشد چادرها را برداریم. به خودم گفتم: «به نداشتن و نپوشیدن قانع باش، ولی خودت را تحقیر نکن.» چادر را همان جا انداختیم. از اتاق بیرون آمدیم و از ساختمان بنیاد خارج شدیم.

ذهنم درگیر گفت و گوی رد و بدل شده میان ما و آن مرد بود. اشرف گفت: «چند روز قبل، از جلو مغازه میوه فروشی رد شدم. فروشنده توی سینی گوجه‌های خیلی خوب و رسیده‌ای چیده بود. پرسیدم: آقا این گوجه‌ها کیلویی چنده؟ قیمتی گفت که برای ما گرون بود، نگرفتم. اومدم رد بشم فروشنده صدام کرد: خانوم. خانوم. گفتم: بله؟ پرسید: جنگ زده‌ای؟ گفتم: آره، برای چی؟ اشاره کرد به سینی دیگه ای که اون پایین روی زمین گذاشته شده بود. گوجه‌های له و خراب داخلش بود. گفتم: «تو به چه اجازه‌ای به من می گی باید از این گوجه‌های له شده بگیرم؟

به خودشون احازه می دن هر توهینی به ما کنند. اینها نمی دونند ما توی شهرمون بهترین زندگی رو داشتیم. اینها نمی دونن بابام لنج داشت و از کویت برامون خرید می‌کرد. شاید از اون روز، بیشتر از هزار بار جمله مغازه داره تو ذهنم اومده و رفته: خانوم شما جنگ زده‌ای؟ بیا از این گوجه پایینی ها ببر…»

این کتاب ۳۰ فصل دارد و فصل بندی و نامگذاری هر فصل، از فصل اول تا سی ام بر اساس برهه‌های زمانی یا موضوعی توسط نویسنده و پیوست که بعد از پایان فصل سی ام در انتهای کتاب برای تأیید گفته‌های راوی آمده و شامل نقشه‌ها و عکس‌ها و مصاحبه‌های حضوری و تلفنی تعدادی از کسانی که که اسمشان در کتاب آمده می‌باشد، از ویژگی‌های خوب و ممتاز «چراغ های روشن شهر» است.

بخشی از پاورقی‌های کتاب اطلاعاتی است که خانم فرهادی داده‌اند که مقابل آن کلمه راوی نوشته شده و پاورقی‌هایی که مقابل آن مطلبی نوشته نشده است، اطلاعات آن را خود نویسنده جمع آوری کرده است که این نکته نیز حائز اهمیت است.

عنوان کتاب، اولین چیزی است که خواننده با آن برخورد می‌کند. عنوان باید کمی گویای داستان و لحن کتاب باشد. ممکن است عنوان در درجه دوم اهمیت باشد اما یک عنوان خوب می‌تواند رمان یا کتاب غیرداستانی را در ذهن خواننده ماندگارتر کرده و حتی آن را تبدیل به کتابی پرفروش کند. «چراغ های روشن شهر» گویای داستان و لحن کتاب نیست. نویسنده می‌توانست با توجه به اسامی کاراکترها، چیدمان فضا و ابزارهای ادبی برای این کتاب عنوان کوتاه‌تر، ترغیب کننده و به یاد ماندنی و منحصر به فرد انتخاب کند.

طراحی جلد نیز از اهمیت زیادی برخوردار است چراکه وقتی از کتابفروشی یا کتابخانه بازدید می‌کنیم، غرق در تعداد زیادی از کتاب‌ها می‌شویم. گاهی اوقات همین مسئله می‌تواند باعث مشکلات زیادی شود، زیرا انتخاب یک کتاب از میان کتاب‌ها بسیار دشوار است. اینجاست که یک طراحی جلد کتاب به یادماندنی می‌تواند نقش خود را ایفا کند. جلد یک کتاب باید به آنچه در داخل صفحات است اشاره کند؛ اما جلد کتاب «چراغ های روشن شهر» چنین نیست. عدم همخوانی طراحی جلد کتاب با آنچه که در داخل صفحات کتاب آمده، مشکل بسیاری از کتاب‌ها است. اگر نویسنده در مورد موضوع کتاب خود با طراح صحبت کند یا در صورت امکان از طراح بخواهد کتاب را بخواند یا اگر طراح نتوانست کتاب را مطالعه کند نویسنده توضیحات مفصل و کامل کتاب را با طراح در میان بگذارد، طراحی جلد با آنچه که در کتاب آمده همخوانی خواهد داشت.

منبع : انتشارات سوره مهر


مرتبط ها
ارسال نظر
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

الگوی سطح بندی مؤسسات پژوهشی غیر دولتی بررسی شد

۸۰ درصد داوطلبان آزمون دستیاری دوره ۵۱ مجاز به انتخاب رشته شدند

آغاز دومین المپیاد فرهنگی- ورزشی دانشجویان بین‌الملل

چرا ابن‌زیاد عمرسعد را خانه‌نشین کرد؟

تکالیف قانونی برنامه هفتم توسعه برای دستیابی به مرجعیت علمی

ارجاع دانش‌آموزان به تولیدی‌های خاص برای تهیه لباس فرم «ممنوع» / کف و سقف قیمت این لباس در تهران

دانشگاه صنعتی اصفهان؛ میزبان پنجاه و چهارمین المپیاد جهانی فیزیک

جوابیه دانشگاه الزهرا(س) درباره قطع همکاری با زهرا موسوی خامنه

خورشید در آینده این شکلی می‌میرد+عکس

شاسی‌بلند جذاب انگلیسی-چینی به ایران می‌آید+عکس

چشم اژدها در نروژ ۲۰ هزار ساله شد+عکس

پورشه گوی سبقت را از مرسدس ربود+عکس

نسخه جدید سوپراسپرت وارداتی به ایران معرفی شد+عکس

کشتی بادبانی ۴۰۰۰ ساله که از خلیج فارس باقی مانده+عکس

جنگنده جدید هند با خطرناک‌ترین سلاح روسی ترکیب می‌شود+عکس

این گوشی‌های سامسونگ تازه‌ترین به روزرسانی‌ها را دریافت کردند+عکس

خودروی برقی ساخت عربستان که با یک بار شارژ ۶۷۵ کیلومتر راه می‌رود+عکس

تانک دریایی جدید آماده کشف اسرار زیر دریا+عکس

آزمون اصلح دانشگاه فرهنگیان ۱۹ مرداد برگزار می‌شود

افشای راز قنات در کتابفروشی‌ها/ماجرای احتکار در سال‌های جنگ

آغاز پیش ثبت‌نام خوابگاه‌های دانشجویی دانشگاه خواجه نصیر از امروز

تشکیل بیش از ۷۰۰۰ کانون ارزیابی برای جذب ۲۵ هزار دبیر و هنرآموز/ اعلام اسامی پذیرفته‌شدگان نهایی آزمون دبیری در مردادماه

متناسب‌سازی کتب‌ درسی دانش‌آموزان عشایر/ تجهیز تمامی مدارس عشایری به سرویس بهداشتی

آیین مشعل گردانی در حرم مطهر حضرت علی (ع)

منتخبین دانشجویان دکتری جهت تأمین هیأت علمی بورس سال آخر می‌شوند

جزئیات جدیدی از تشکیل سازمان هوش مصنوعی ایران

اسامی پذیرفته شدگان ارشد بدون آزمون اعلام شد

ترجمه رضی هیرمندی از روباهِ توی تاریکی چاپ سومی شد

بسته مطالعاتی معین اللبکاء منتشر و روانه بازار نشر شد

کلید اولیه سوالات نوبت دوم کنکور سراسری منتشر شد

سامانه فارغ‌التحصیلان رشته‌های علوم پزشکی تغییر کرد

واکنش سخنگوی وزارت علوم به سخنان ربیعی درباره جذب بی قاعده

پرداخت وام به دانشجویانی که در رشته‌های مورد نیاز تحصیل کنند

روضه یک‌نفره!/روضه‌های خانگی، میراث پدران ومادران

افشای راز قنات در کتابفروشی‌ها/ماجرای احتکار در سال‌های جنگ

جزئیات برگزاری سومین جشنواره هنری دانش‌‌آموزان سمپاد

اجرای نظام دوری در 30 درصد مدارس ابتدایی از سال تحصیلی آینده

آغاز فراخوان جذب امریه سربازی در نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها

اقدامی برای ارتقاء سطح فرهنگ و هنر در البرز

ضرورت حذف کنکور توسط مدیریت آینده/ باید با اعتماد به دانشگاه‌ها بساط بی‌عدالتی را برچید

کلید اولیه کنکورها و دفترچه سئوالات خارج از کشور امروز منتشر می‌شود

جزئیات پذیرش دستیار تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

گرداب ثبت نام مدرسه؛ سرگردانی خانواده‌ها، نگرانی دانش‌آموزان

پذیرش دانشجو در دانشگاه الزهرا ۱۰ درصد افزایش می‌یابد

شبکه ملی بانوان نخبه و فناور راه‌اندازی می‌شود

آغاز فراخوان جذب طلبه‌سرباز

سهم دانشگاه‌ها در سه سال تحول آموزش عالی

جزئیات برگزاری اردوی کتابخوانی بر فراز قله‌های دانایی

زمینی که کل نیاز مسکن دانشگاهیان علم و صنعت را مرتفع می‌کند

نخستین جشنواره ایده‌های نوآورانه در بین‌المللی سازی برگزار می شود

انتخاب رشته در پنجاه و یکمین آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد

جریان عاشورا الگوی مؤثری برای تربیت دینی کودکان است

آموزش و تهیه شناسنامه سبک زندگی برای اولیا و مربیان مدارس

نشانه‌گذاری ۱۱۰ هزار کلاس درس در کشور برای مرمت و شاداب‌سازی

جزییات چهاردهمین جشنواره درون‌دانشگاهی حرکت اعلام شد

آغاز ثبت نام آزمون آیلتس از هفته آینده

کشورهایی که میزبان ۱۰۰ دانشگاه برتر دنیا هستند

کشف تمدن گمشده عربستان که قدیمی‌تر از شهر سوخته ایران است+عکس

رنگ بندی جذاب گوشی جدید شیائومی لو رفت

تکامل موجودات غیرزنده در حال انجام است+عکس

نورهای عجیبی که یک فضانورد در جو زمین ثبت کرد چه بود؟

متفاوت‌ترین گوشی تاشوی دنیا با شکلی عجیب به بازار می‌آید+عکس

وضعیت عجیبی که خودروسازان چینی گرفتار آن شده‌اند

هنوز هم کهکشان‌های جدید متولد می‌شوند؟

پاکستان اولین مشتری این جنگنده جدید می‌شود+عکس

این خودروی زیبا دنده عقب ندارد+عکس

کلید اولیه سوالات نوبت دوم کنکور سراسری فردا منتشر می‌شود

وقتی روسیه تصمیم گرفت ر قیب قدرتمند F-22 آمریکایی را بسازد+عکس

بهترین خودروهای جهان برای سالمندان اعلام شدند+عکس

ایلان ماسک بعد از ترور ترامپ به فکر ساخت زره پرنده افتاد+عکس

شاسی‌بلند آفرودی بائو ۵ رکورد جهانی گینس را شکست+عکس

گلکسی زد فلیپ ۶ سامسونگ ارزش خرید دارد؟ +عکس

اعلام اسامی پذیرفته‌شدگان دکتری بدون آزمون دانشگاه علامه

حضور رییس جمهور منتخب در هیئت ریحانة النبی (س)

ضارب ترامپ از این تفنگ برای ترور او استفاده کرد+عکس

مشکل همستر کامبت حل شد

زمان ثبت نام آزمون آیلتس اعلام شد

ماموریت‌محور کردن دانشگاه‌ها با اجرای برنامه تعالی آموزش پزشکی

جزئیات برگزاری یازدهمین کنگره زخم و ترمیم بافت اعلام شد

دانشگاه‌های شیراز و سنت‌پترزبورگ ۱۲ قرارداد پژوهشی امضا کردند

ضارب ترامپ از این تفنگ برای ترور او استفاده کرد+عکس

خورشید در آینده این شکلی می‌میرد+عکس

کشف تمدن گمشده عربستان که قدیمی‌تر از شهر سوخته ایران است+عکس

ایلان ماسک بعد از ترور ترامپ به فکر ساخت زره پرنده افتاد+عکس

چشم اژدها در نروژ ۲۰ هزار ساله شد+عکس

شاسی‌بلند جذاب انگلیسی-چینی به ایران می‌آید+عکس

کشتی بادبانی ۴۰۰۰ ساله که از خلیج فارس باقی مانده+عکس

وقتی روسیه تصمیم گرفت ر قیب قدرتمند F-22 آمریکایی را بسازد+عکس

جنگنده جدید هند با خطرناک‌ترین سلاح روسی ترکیب می‌شود+عکس

نورهای عجیبی که یک فضانورد در جو زمین ثبت کرد چه بود؟

تکامل موجودات غیرزنده در حال انجام است+عکس

مشکل همستر کامبت حل شد

این گوشی‌های سامسونگ تازه‌ترین به روزرسانی‌ها را دریافت کردند+عکس

رنگ بندی جذاب گوشی جدید شیائومی لو رفت

بهترین خودروهای جهان برای سالمندان اعلام شدند+عکس

المپیاد جهانی زیست‌شناسی - قزاقستان؛ دانش‌آموزان ایرانی ۴ مدال کسب کردند

شرط دسترسی دانشگاه‌ها به سامانه بازرسی کل کشور اعلام شد

اعطای «بورس دانش» به بیش از ۱۰۰۰ داوطلب کنکوری در سال ۱۴۰۳

زمان ثبت نام آزمون آیلتس اعلام شد

اعلام اسامی پذیرفته‌شدگان دکتری بدون آزمون دانشگاه علامه

پاکستان اولین مشتری این جنگنده جدید می‌شود+عکس

دانشگاه‌های شیراز و سنت‌پترزبورگ ۱۲ قرارداد پژوهشی امضا کردند

منتخبین دانشجویان دکتری جهت تأمین هیأت علمی بورس سال آخر می‌شوند

پنجمین شماره خردورزی روی پیشخان آمد

ترجمه رضی هیرمندی از روباهِ توی تاریکی چاپ سومی شد

ماموریت‌محور کردن دانشگاه‌ها با اجرای برنامه تعالی آموزش پزشکی

ماموریت‌محور کردن دانشگاه‌ها با اجرای برنامه تعالی آموزش پزشکی

حضور رییس جمهور منتخب در هیئت ریحانة النبی (س)

انتخاب رشته در پنجاه و یکمین آزمون دستیاری پزشکی آغاز شد

آزمون اصلح دانشگاه فرهنگیان ۱۹ مرداد برگزار می‌شود