به گزارش ثریا کتاب «السفینه الجامعه» به تازگی منتشر شده که در بخشی از آن به ماجرای ظهر روز دهم محرم سال ۶۱ هجری اشاراتی شده است.
کتاب السفینة الجامعه از حاکم جشمی (۴۱۳ تا ۴۹۴) به تازگی و برای نخستین بار منتشر شده است. متن کتاب در چهار مجلد، همراه با یک جلد فهرست منتشر شده است. اثر یاد شده، اثری ادبی، مانند بسیاری از آثاری است که در قرون اولیه اسلام نوشته میشد؛ آثاری مانند البصائر و الذخائر، التذکرة الحمدونیه، یا حتی عقد الفرید و مانند آن. حاکم جشمی [در واقع چشمی، منسوب به چشم یکی از روستاهای بیهق] یک معتزلی شیعی و ایرانی است که آثارش را و از جمله همین کتاب را به عربی نوشته است. وی آثار دیگری در مباحث کلامی و تفسیری هم دارد و شخصیت بسیار برجسته و شناخته شدهای در دنیای اسلام است.
وی بخشی از کتاب السفینة الجامعه را به اخبار «آل البیت» اختصاص داده و در این بخش، درباره امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) مطالبی آورده است. در بخش مربوط به امام حسین (ع)، مقتل آن حضرت را نوشته و در این بخش بیش از همه از کتاب الفتوح ابن اعثم استفاده کرده است.
اما آنچه شگفت است، آوردن چندین بیت شعر فارسی است که از مجموع آن به دست میآید که گویا مقتل منظومی از خودش یا دیگری در اختیارش بوده و او اشعاری را از آنها انتخاب کرده و اینجا آورده است. وی این اشعار را در چند بند و لابلای نقل اخبار و رجزها که همه عربی است، آورده است. اشعار زیر از متن چاپی این کتاب (بیروت، دارالمشرق، ۲۰۲۴) گرفته شده و مصحح در پاورقی نوشته است که آنها را کمک استاد سید حسین مدرسی طباطبایی خوانده و تصحیح کرده است.
موردی درباره حضرت قاسم بن حسن علیه السلام و شهادت اوست که این اشعار را درباره آن آورده است:
چو از رزمگه گَرد بنشست باز
به نزدیک قاسم شد آن سرفراز
بر او زار بگریست چندی امام
بنالید بر وی علیه السلام
همی گفت با دیده گریان ز غم
مقدّم ترین عزیزان عمّ
به عمّ تو بُد سخت دشوار کار
که بیند تُرا کشتۀ روزگار
نبخشودشان پس به هرگز خدای
نگونسار بادا بِهر دو سرای
آنگاه درباره شهادت علی اکبر (ع) سخن گفته و این اشعار را آورده که نخستین مورد آن این است:
دل مهتران را به تیر خدنگ
بخستند و کوتاه کردند جنگ
بر آن زار بگریست پروین و ماه
فرو ریخت اشک و برآورد آه
همی نال با دیده اشک بار
شب و روز یکسر همی نال زار
باز در ادامه این اشعار را آورده است:
به شمشیر پاره شد آن بی همال
بر او برگذشته کم از بیست سال
همی زار بگریست بر وی شِمال
همی کَند موی از هلاکش هلال
امام جهان چون چنان دید پور
بجوشید مردِ صبور وقور
بپالود بر رخ عقیق یمن
بر آن نازنین سرفراز زمن
بنالید بر وی پدر زار زار
همی گفت با کشتهی کارزار
عزیزا کریما کیا سرورا
روانا جوانا کرم پرورا
تقیّا نقیّا وفیّا سرا
بر آل نبی آنکه او افسرا
کِرا بود فرزند چون تو دگر
اَیا دیده و جان روح پدر
آنگاه خبر به میدان رفتن امام حسین (ع) و رجز آن حضرت را آورده و پس از آن این شعر فارسی را آورده است:
امام جهان ناتوان گشته بود
سراسر به خون تر آغشته بود
چو بِفتاد مِهر منور ز پای
تو گفتی سپهری درآمد ز جای
همه مردمان نوحه گر گشته پاک
بر و سینه هر یک همی کرد چاک
ملایک هم از هفتمین آسمان
خروشان شده یک سره زین غَمان
بر افکنده گیتی ردای سیاه
شده سخت بی نور خورشید و ماه
دلیری بر آل رسول خدای
ز کفر و نفاقست و تاریک رأی
در ادامه، درباره شهادت ۱۷ تن از اولاد زهرا (س) نیز این شعر را آورده است:
ز اولاد زهرا ده و هفت تن
سر آورد آن روز تیغ فتن
بِه یَک جای بر جمله کشته شدند
ز روی جهان بر نوشته شدند
چگونه همی کرد خواهد نگاه
بِه روی محمد بدان حشرگاه
کنون از حقیقت خبر یافتی
رسیدی بدان جا که بشتافتی
جزایش برد تا جهان باقیَست
بِه فردوس زو هیچ دعوت مَبَست
همانطور که میتوان دید این اشعار در وزن متقارب مثمن محذوف که همان وزن شاهنامه است سروده شده، و گرچه نوعی نوحه و سوگواره است اما وزن حماسی به کلام استحکام بخشیده است.
بر اساس این گزارش کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به تازگی این کتاب را در دسترسیهای اطلاعرسانی خود معرفی کرده که برای نخستین بار منتشر شده، و دارای اشعاری به فارسی از قرن پنجم درباره شهادت قاسم، علی اکبر و امام حسین (ع) است.
منبع: مهر
چرا نصیحتهای ما، گاهی هیچ تغییری در فرزندمان ایجاد نمیکند؟
شعار مرگ بر آمریکا بعد از تعقیبات نماز چه حکمی دارد؟
چرا امام خمینی (ره) انقلاب کرد؟
کتاب «شهری که مردم آن با زانو راه میرفتند» به چاپ چهارم رسید
۲۵ میلیون دلار برای حذف مغز متفکر حزبالله لبنان
کناره گیری هما از سریال پایتخت صحت دارد؟
نقطه شروع به وجود آمدن خوارج از کجا زده شد؟
توصیههای امام رئوف برای آخرین جمعه ماه شعبان
حوزه علمیه امام محمد باقر(ع) در نیجریه آغاز به کار کرد
مراسم قرائت دعای کمیل امشب در حرم حضرت عبدالعظیم(ع) برگزار میشود
علت جدایی ریما رامین فر از سریال پایتخت اعلام شد
احداث گلدسته جدید حرم مطهر امام حسین(ع) به ارتفاع ۸۰ متر
نام بت بعل چند بار در قرآن آمده است و ماجرای آن چیست؟
چرا اسلام بهائیان را نجس میداند؟
داوطلبان جا نمانند: امشب آخرین فرصت دریافت کارت آزمون دکتری ۱۴۰۵
تقویت انسجام ملی در گرو همراهی مسئولان با مردم است
تشکیل کمیتههای تخصصی در دانشگاه آزاد برای بررسی حوادث اخیر
چرا بدن در زمان آسیب، رشد مو را متوقف میکند
کدام کشور بیشترین منابع آب شیرین را در اختیار دارد؟
چه چیزی زیر یخهای قطب جنوب پنهان شده است؟
جدیدترین لپتاپهای ایسوس و HP زیر ذرهبین
سامسونگ ۶ اسفند از گلکسی S۲۶ رونمایی میکند
خط قرمز جدید ارتش آمریکا
مشکلات اعتباری باشگاه دانشپژوهان جوان برای پیشبرد مأموریتها
کاظمی: معیشت و اقتصاد، مهمترین مسئله امروز مردم است
پیام وزیر آموزش و پرورش به مناسبت فرا رسیدن ۲۲ بهمن
هوش مصنوعی در تبلیغات ایران، فرصت بزرگ است یا چالش نو؟
گفتگو با گیاهان با کمک هوش مصنوعی
تصویر جدید هابل از سحابی در حال مرگ تخممرغ
کمک سگهای رباتیک به تامین امنیت جام جهانی ۲۰۲۶
امید تازه برای بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان
این گردنبند یک جاسوس است!
صعود ۵ پلهای ایران در پزشکی بازساختی جهانی
اولین آزمایش موفقیتآمیز رابط بیسیم مغز و رایانه در فضا
برگزاری نخستین مسابقات رزمی رباتهای انساننمای جهان با رباتهای رایگان!
متحرک شدن عکسهای پروفایل در فیسبوک با هوش مصنوعی
تشریح آخرین وضعیت ماهوارههای ایرانی از سوی رئیس سازمان فضایی
حجت الاسلام خسروپناه: مردم در ۲۲ بهمن با عشق آمدند و با مطالبهگری بازگشتند
حضور معاون علمی رئیسجمهور در راهپیمایی ۲۲ بهمن
دانشگاهیان باید سپر ملت در برابر جنگ شناختی باشند
دختر باحجاب سوار بر موتورش به راهپیمایی آمد
حضور رئیس دانشگاه تهران و اعضای هیئت رئیسه در راهپیمایی ۲۲ بهمن
مردم از آرمانهای خود جدا نشدهاند
بت بعل که امروز در راهپیمایی ۲۲ بهمن سوزانده شد نماد چیست؟
همه در پناه پرچم ایرانیم
نمایش موشکهای دوربُرد ایران در میدان آزادی
همه آنچه که امشب در اختتامیه فیلم فجر گذشت
فیلمهایی که رکوردار دریافت سیمرغ هستند
روح انگیز شمس درگذشت
تأکید دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بر نقش راهبردی شورا در تحقق منویات امامین انقلاب و اهمیت حضور مردم در ۲۲ بهمن
معرفت نفس بدون این عامل به دست نمیآید
سوالی که در مکاشفه پرسیده شد: قبر حضرت زهرا (س) کجاست؟
پاداش گامهای نماز جماعت چیست؟
چرا بعضی والدین از تربیت سیاسی نوجوانان غافلاند؟
روایتی از سپیده دم جنگ بدر تا اوج اقتدار امروز
شیعه توانسته است امید به امام زمان(عج) را جهانی کند؟
نگاهی گذرا به خیانتهای خاندان پهلوی به ایران
نقشه ایران روی کت سید عباس عراقچی
انقلاب برای ما چهکار کرده؟ علامه مصباح یزدی پاسخ میدهد
بیش از ۱۰۰ دوربین فردا راهپیمایی ۲۲ بهمن را پوشش میدهند
چرا نامزدهای جشنواره فیلم فجر هنوز معرفی نشدهاند؟
علت مرگ بازیگر سرشناس اعلام شد
۳ اشتباه رایجی که نویسندگان تازهکار مرتکب میشوند
حافظهای که ساواک میخواست آن را دفن کند
ایرپاد بعدی شما ممکن است مجهز به دوربین باشد
مرسدس بنز ارزانتر از پژو ۲۰۷
شمارش معکوس برای یک انفجار بزرگ؟
انقلاب بزرگ اپل در راه است؟/ دیگر خبری از گوشی نیست
وزیر ارتباطات: قطع اینترنت در جریان ناآرامی های اخیر، فشار روانی به جامعه را بیشتر کرد
تخصیص ۳۰ همت اعتبار برای استانداردسازی تجهیزات مدارس با حمایت شرکتهای پتروشیمی
جذب معلم تربیتبدنی از مسیر آزمون استخدامی و دانشگاه فرهنگیان
ادای احترام معاون وزیر آموزش و پرورش به مقام سردار سلیمانی و شهدای کرمان
برگزاری فوتبال پهپادی هری پاتر در چین!
نمایش تبلیغات در چتجیپیتی کلید خورد
روایتی از میدان زورخانه تا میدان وجدان برای کودکان و نوجوانان
پویش ملی «قرآن نمیسوزد» با حضور خانواده شهید رئیسی آغاز شد
ما و غرب همواره محکوم به سوءادراک و خصومت هستیم؟
توقف صدور مجوز جذب هیئت علمی در دانشگاه پیامنور
فراخوان ثبتنام المپیاد علمی دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی اعلام شد
اعلام رتبه دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تربیت مدرس در تایمز
روایتهای مستند از حقارت نظامی ایران در دوران پهلوی
بت بعل که امروز در راهپیمایی ۲۲ بهمن سوزانده شد نماد چیست؟
علت مرگ بازیگر سرشناس اعلام شد
مرد خندان سینمای ایران در بهشت زهرا آرام گرفت
وقتی دختران پهلوی حق انتخاب همسر نداشتند
سوالی که در مکاشفه پرسیده شد: قبر حضرت زهرا (س) کجاست؟
نام بت بعل چند بار در قرآن آمده است و ماجرای آن چیست؟
علت جدایی ریما رامین فر از سریال پایتخت اعلام شد
عکسی که کمر رژیم پهلوی را شکست
حرفهای محمدرضا شریفینیا درباره حواشی اخیر
چرا اسلام بهائیان را نجس میداند؟
خدمت ناخواستهای که ترامپ به بیداری بشر کرد
ملاک ازدواج موفق از زبان استاد راشد یزدی
نگاهی گذرا به خیانتهای خاندان پهلوی به ایران
حافظهای که ساواک میخواست آن را دفن کند
انقلاب برای ما چهکار کرده؟ علامه مصباح یزدی پاسخ میدهد
روح انگیز شمس درگذشت
فیلمی که در آن غزه در تهران بازسازی شد
احداث گلدسته جدید حرم مطهر امام حسین(ع) به ارتفاع ۸۰ متر
از چه سنی کودکان را به نماز خواندن علاقهمند کنیم؟
کناره گیری هما از سریال پایتخت صحت دارد؟
پرچم داری احمد عمر هاشم در ترویج اسلام رحمانی
شعار مرگ بر آمریکا بعد از تعقیبات نماز چه حکمی دارد؟
ثبت یک تجربه مشترک از همدلی با حضور سام درخشانی
شیعه توانسته است امید به امام زمان(عج) را جهانی کند؟
۲۵ میلیون دلار برای حذف مغز متفکر حزبالله لبنان
تهیه کننده یک فیلم: میخواستیم تهران شیک را نشان بدهیم
فیلمهایی که رکوردار دریافت سیمرغ هستند
بیش از ۱۰۰ دوربین فردا راهپیمایی ۲۲ بهمن را پوشش میدهند
نقطه شروع به وجود آمدن خوارج از کجا زده شد؟
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.